Social security income rule: Income from a contract for work by an employee is treated as wages.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a Social Security Fund decision requiring social security contributions on income earned by employees through a contract for work. The employer argued that because the employees operated their own businesses, the income should not be treated as wages, but the court found the employees were simultaneously employees of the employer. The court ruled that the statutory provision treats such income as wages for social security purposes regardless of the civil law nature of the contract or the employees' separate business activities.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia: Income earned by an employee from a contract for work is treated as wages for social security purposes, irrespective of the civil law character of the contract or the employee's concurrent business activities.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 9 września 1998 r.
II UKN 194/98
Dochód za wykonanie zlecenia na rzecz pracodawcy, uzyskany przez
pracownika, który zlecenie to przyjął w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, powinien być przez pracodawcę traktowany jak wynagrodzenie dla celów świadczenia z ubezpieczenia społecznego (art. 2 ust. 3
ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jednolity
tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 ze zm.).
Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie: SA Beata
Gudowska, SN Stefania Szymańska.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 września 1998 r. sprawy z wniosku
Dyrekcji Inwestycji w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi
w P. o składki na ubezpieczenie społeczne, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie
z dnia 8 stycznia 1998 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. decyzję z dnia 8 kwietnia 1997
r. wymierzył Dyrekcji Inwestycji w K. składki z tytułu ubezpieczenia społecznego
pracowników za okres od września 1995 r. do kwietnia 1996 r. w kwocie 5.573,51 zł,
ustalił kwotę odsetek za zwłokę i wymierzył dodatkową opłatę w wysokości 100%
ustalonych odsetek.
Dyrekcja Inwestycji w K. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej
uchylenie, uznając ją za niezgodną z prawem i wydaną w oparciu o dowolną interpretację przepisów ustawy z 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób
wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (jednolity
tekst:: Dz.U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 ze zm.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. w odpowiedzi na odwołanie
wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 23 września 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonej
decyzji, oddalił odwołanie Dyrekcji Inwestycji w K.
Powyższy wyrok wnioskodawca zaskarżył w całości apelacją, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
przepisu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym
osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału (art.
368 KPC) i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie odwołania poprzez uchylenie decyzji ZUS w P. z dnia 8 kwietnia 1997 r., ewentualnie o
uchylenie zaskarżonego wyroku oddalającego odwołanie w całości i przekazanie
sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego jej rozpoznania w innym składzie.
W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 1998 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Warszawie oddalił apelację. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że dochód uzyskany przez pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej z pracodawcą
stanowi w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. wynagrodzenie
za pracę, choćby pracownik jednocześnie prowadził działalność gospodarczą i wykonywał czynności zlecone w ramach tej działalności. W świetle powołanej ustawy
osoba taka nie przestaje być pracownikiem w stosunku do zatrudniającego go pracodawcy, będącego w stosunku do niego zleceniodawcą. Sąd Apelacyjny uznał, że
należało od dochodu uzyskanego przez pracownika z tytułu prac zleconych przez
pracodawcę, choćby nawet przed zawarciem umowy zgłosił jednoosobowo działalność gospodarczą, odprowadzić stosowną składkę ubezpieczeniową.
Wyrok Sądu Apelacyjnego wnioskodawca zaskarżył kasacją zarzucając mu
naruszenie prawa materialnego - art. 2 ust. 3 ustawy z 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub
umowy zlecenia (art. 3931 KPC), przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe co do
zasady zastosowanie tego przepisu do stanu faktycznego sprawy oraz sprzeczność
istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału. Wniósł o zmianę
zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie żądania apelacji o uchylenie decyzji
ZUS w P. z dnia 8 kwietnia 1997 r. oraz w oparciu o art. 393 13 KPC uchylenie zaskarżonego wyroku oddalającego apelację.
W odpowiedzi na kasację ZUS w P. wniósł o oddalenie kasacji w całości.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Wbrew ,wywodom kasacji Sąd Apelacyjny wydając zaskarżony wyrok nie naruszył art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym
osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu
dochód z tytułu wykonywania umowy zawartej ze zleceniodawcą, u którego osoba
wykonująca umowę jest równocześnie pracownikiem, traktuje się w zakresie ubezpieczeń społecznych jak wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, niezależnie od okresu,
na który umowa była zawarta oraz od wymiaru czasu pracy. Z wykładni językowej
tego przepisu wynika, że odnosi się on do osoby wykonującej pracę w ramach
umowy zlecenia na rzecz swego pracodawcy, a więc do osoby pozostającej z pracodawcą w stosunku pracy oraz do dochodu osiągniętego z tytułu pracy wykonanej w
ramach zlecenia. Dochód taki, zgodnie z wolą ustawodawcy, jest traktowany jak wynagrodzenie dla celów ubezpieczenia społecznego, co oznacza, że istnieje ustawowy obowiązek odprowadzania od niego składki na ubezpieczenie społeczne pracowników.
Z bezspornego stanu faktycznego sprawy wynika, że czterej pracownicy Dyrekcji Inwestycji w K., pozostający z tą Dyrekcją w stosunku pracy, wykonali na jej
rzecz pracę w granicach umowy zlecenia. Zlecenie przyjęli w ramach prowadzonej
przez siebie indywidualnej działalności gospodarczej. Fakt, że zlecenie zostało
przyjęte i wykonane zgodnie z zakresem prowadzonej przez każdego z czterech
pracowników działalności gospodarczej, nie wyłącza osiąganego przez nich od pracodawcy dochodu za wykonanie zlecenia, z dyspozycji art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19
grudnia 1975 r. Traktowanie dochodu z tytułu umowy zlecenia, jak wynagrodzenia w
zakresie ubezpieczeń społecznych, zależy - zgodnie z omawianym przepisem - od
tego, aby osoba zawierająca ze zleceniodawcą umowę była równocześnie pracownikiem tego zleceniodawcy. Ta okoliczność, jak wspomniano, jest bezsporna. Fakt, że
osoby będące równocześnie pracownikami wnioskodawcy prowadziły działalność
gospodarczą i w ramach tej działalności wykonały zlecone im prace nie zmienił obowiązku odprowadzenia od osiągniętego dochodu składek na ubezpieczenie społeczne. Dochód ten stanowił wynagrodzenie, o jakim mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia
19 grudnia 1975 r.
Wywody kasacji co do tego, że wnioskodawcę łączyła z pracownikami umowa
cywilnoprawna i nie można, wbrew woli stron, przypisywać innego charakteru łączącej strony umowie, nie zasługuje na uwzględnienie. Omawiany przepis art. 2 ust. 3
ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. nie narusza woli stron co do rodzaju łączącej je,
poza stosunkiem pracy, umowy. Zgodnie z treścią tego przepisu dochód uzyskany z
tytułu umowy zlecenia przez pracownika od pracodawcy jest traktowany w „zakresie
świadczeń z ubezpieczenia społecznego” jak wynagrodzenie. Istota cywilnoprawnego charakteru umowy zlecenia nie zostaje podważona. Szczególnie traktowany jest
dochód z tytułu takiej umowy. Dla celów ubezpieczenia społecznego jest on traktowany, jak wynagrodzenie. Nie stanowi też kontrargumentu dla stanowiska wyrażonego przez Sąd Apelacyjny to, że prace zlecone nie pozostawały w związku z obowiązkami pracowniczymi. Z art. 2 ust. 3 omawianej ustawy warunek taki nie wynika.
Zbyt daleko idący i wykraczający poza wykładnię językową jest wniosek kasacji, że z przepisu tego wynika wprost, iż nie odnosi się on do umów zawieranych z
podmiotami gospodarczymi. Treść tego przepisu nie upoważnia do takiego wniosku.
Bez znaczenia jest także eksponowany w kasacji pogląd, że nie wiadomo kto „fizycznie” wykonał zlecenie, skoro umowa była zawarta z podmiotem gospodarczym. Niezależnie od treści art. 738 § 1 KC, zgodnie z którym przyjmujący zlecenie może powierzyć wykonanie tego zlecenia innej osobie tylko w przypadkach tych przepisem
określonych, z okoliczności sprawy wynika, że zlecenie wnioskodawcy było wykonane przez osoby będące równocześnie pracownikami. One też otrzymały dochód z
tytułu wykonania zlecenia.
Kierując się powyższym względami Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że
wyrok Sądu Apelacyjnego odpowiada omawianym przepisom, a kasacja podlega
oddaleniu.