Social security appeal dismissed; improper lawyer notification did not deny material defense rights under Polish Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a social security claimant against a decision denying her disability pension. The applicant argued that the first-instance court violated procedural rules by notifying only her lawyer, thereby depriving her of the right to defense. The court held that while the notification method was flawed, it did not strip the claimant of her material rights to defend herself since the evidentiary requests were properly addressed. Consequently, the procedural defect was deemed insufficient to invalidate the proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 149 § 2 KPC; Art. 150 pkt 3 i 4 KPC; Art. 379 pkt 5 KPC: Improper notification of a party's representative does not render proceedings void if it does not deprive the party of the ability to exercise their material rights of defense.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 9 listopada 1999 r.
II UKN 186/99
Sprzeczny z art. 150 pkt 3 i 4 KPC sposób powiadomienia pełnomocnika
strony o terminie rozprawy nie oznacza, iż doszło do nieważności postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony jej praw (art. 379 pkt 5 KPC),
tym bardziej, gdy sąd ustosunkował się do wniosków dowodowych zawartych
w piśmie procesowym pełnomocnika strony, doręczonym przed wyznaczonym
terminem rozprawy.
Przewodniczący: SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Jerzy
Kuźniar (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 1999 r. sprawy z wniosku
Bogumiły W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B.-B. o
prawo do renty inwalidzkiej, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 listopada 1998 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 marca 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku Białej oddalił odwołanie wnioskodawczyni Bogumiły W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B.B. z dnia 25 listopada
1996 r., odmawiającej przyznania prawa do renty inwalidzkiej, po ustaleniu, że w
dziesięcioleciu od 29 października 1986 r., do 28 października 1996 r. wnioskodawczyni nie wykazała 5 lat okresów składkowych uzupełnionych okresami nieskładkowymi, nie spełnia więc wymagań koniecznych dla przyznania dochodzonego świadczenia wymienionych w art. 32 i 33 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).
Sąd Apelacyjny w Katowicach podzielił to stanowisko i apelację wnioskodawczyni oddalił. Ocenił również, w związku z zarzutami apelacji, że nie doszło do nie-
ważności postępowania, a zarzut pozbawienia strony możności obrony jej praw - art.
379 pkt 5 KPC - nie jest uzasadniony. Biorąc pod uwagę „odformalizowanie postępowania cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych
odformalizowaniu uległ także sposób i formy zawiadamiania (...) także pełnomocników o terminach rozpraw”. Zawiadomienie skierowane więc do pełnomocnika - jako
do strony - oraz niepowiadomienie wnioskodawczyni o terminie rozprawy w dniu 3
marca 1998 r. nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania (wyrok z
dnia 5 listopada 1998 r. [...]).
Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni i zarzucając „nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji przez pozbawienie strony powodowej możności obrony swych praw (...) na skutek naruszenia art. 149 § 2 i 150
KPC i niepowiadomienia strony powodowej o terminie rozprawy w dniu 3 marca 1998
r. oraz naruszenie art. 328 § 2 KPC”, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy
Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, po uchyleniu również jego
wyroku.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 39311 KPC Sąd Najwyższy
rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, co oznacza, że jest związany przytoczonymi
podstawami kasacji i jej wnioskami, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Wyrok w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej uprawnień wnioskodawczyni
do renty inwalidzkiej, został zaskarżony kasacją, która zarzuciła jedynie nieważność
postępowania polegającą na pozbawieniu strony (wnioskodawczyni) możności
obrony swych praw (art. 379 pkt 5 KPC) poprzez naruszenie przez Sąd pierwszej
instancji przepisów art. 149 § 2 i 150 KPC i niezawiadomienie strony o terminie rozprawy w dniu 3 marca 1998 r. Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 328 § 2
KPC, określającego niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, nie został w kasacji
uzasadniony w sposób prawem przewidziany. Skarżący nie podał również w jaki sposób to ewentualne uchybienie mogło wpłynąć na treść wyroku, nie odnosząc się w
żaden sposób do trafności merytorycznej orzeczenia. Ma rację skarżący, że sposób
powiadomienia strony o terminie rozprawy w dniu 3 marca 1998 r. był nieprawidłowy,
sprzeczny z art. 149 § 2 KPC, zaś zawiadomienie pełnomocnika wnioskodawczyni o
tym terminie nie zawierało koniecznych elementów, określonych w art. 150 pkt 3 i 4
KPC, nie wskazując stron, przedmiotu sprawy i celu posiedzenia, nie akcentując
również, że pełnomocnik wnioskodawczyni jest powiadamiany o terminie rozprawy w
tym właśnie charakterze. Trafnie zauważa Sąd Apelacyjny, iż w sprawach z zakresu
prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sposoby wezwania stron, a także innych
osób mogą być odmienne niż te, które przewidują ogólne przepisy postępowania (art.
472 § 1 i 2 KPC - w uzasadnieniu wyroku omyłkowo powoływano art. 471 KPC , nie
może to jednak oznaczać, ani pominięcia zawiadomienia, ani opracowania go w sposób naruszający prawo.
Konstatacja jednak, że w sprawie naruszono - w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji - art. 149 § 2 i 150 pkt 3 i 4 KPC, nie daje podstawy do
stwierdzenia, że wnioskodawczyni została w ten sposób pozbawiona możności
obrony swych praw, co doprowadziło do nieważności postępowania.
Przede wszystkim należy wskazać, że nieważność przewidziana w art. 379 pkt
5 KPC zachodzi, gdy strona została całkowicie pozbawiona możności obrony swych
praw, nie zaś w sytuacji gdy jedynie utrudniono jej popieranie przed sądem dochodzonych roszczeń, przy czym to pozbawienie dotyczyć może tylko „praw materialnych” jej przysługujących, nie zaś „praw procesowych” (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1998 r., I PKN 521/97, OSNAPiUS 1999 nr 6, poz. 203 - oraz z
dnia 1 października 1998 r., I PKN 359/98, notka w OSNAPiUS 1999 nr 21, poz.
681).
Niewłaściwy sposób powiadomienia pełnomocnika wnioskodawczyni o terminie rozprawy, nie pozbawił jej „praw materialnych”, bowiem przedłożone wnioski dowodowe bądź to zostały uwzględnione, bądź też ich pominięcie zostało należycie
uzasadnione, na co trafnie zwraca uwagę Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Wszystko to pozwala na stwierdzenie, że kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co mając na względzie orzeczono jak w sentencji po myśli art. 39312
KPC.