Supreme Court dismisses appeal due to pending accident work injury claim preventing duplicate disability pension award.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court decision rejecting the applicant's request for a disability pension. The applicant argued that the Social Insurance Fund failed to address the link between his work accident and his disability, yet the court found a separate, ongoing dispute regarding the same accident claim. The court ruled that because the accident work injury claim is still being adjudicated, the applicant cannot simultaneously seek a general disability pension for the same period.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 83 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.: A court cannot adjudicate a request for a disability pension if a separate dispute regarding an accident work injury claim for the same period is pending.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 84/10
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 września 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący)
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)
SSN Zbigniew Hajn
w sprawie z wniosku A. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o rentę z tytułu niezdolności do pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 września 2010 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 22 października 2009 r.,
oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 października 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych oddalił zażalenie A. C. na postanowienie Sądu
Okręgowego w P. z dnia 22 września 2009 r. orzekające o odrzuceniu odwołania „w
sprawie o wydanie decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 lutego
2008 r. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy”.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ubezpieczony odwołał się od decyzji Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 26 maja 2008 r., zarzucając organowi
rentowemu błędną interpretację wniosku i przyznanie w miejsce renty wypadkowej
prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej ogólnym stanem
zdrowia (decyzja z dnia 26 maja 2008 r.). Jednocześnie ustalił, że decyzją z dnia 7
lutego 2003 r. odmówiono ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu wypadku przy
pracy z powodu niepotwierdzenia wypadku w protokole powypadkowym i sprawa z
odwołania od tej decyzji toczy się przed Sądem Apelacyjnym w […] (XIII U …/07).
Dopatrzywszy się w tym negatywnej przesłanki procesowej w postaci zawisłości
sporu, orzekł na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
Sąd Apelacyjny zaaprobował orzeczenie o odrzuceniu odwołania, jednak
przypisał mu inną podstawę – art. 199 § 1 kpt. 1 k.p.c., stwierdzając czasową
niedopuszczalność drogi sądowej, gdyż zaskarżoną decyzją nie rozpoznano
wniosku o przyznania renty z tytułu wypadku przy pracy, któremu uległ w dniu 30
listopada 2001 r., lecz przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy z
ogólnego stanu zdrowia na dalszy okres.
W zażaleniu A. C. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także
postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 września 2008 r. i przekazanie sprawy
temu sądowi do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 83 ust. 6 i 7
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.
U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585) oraz przepisów art. 464 § 1 k.p.c. i art. 477 9 § 3 i §
31 k.p.c. przez odrzucenie odwołania zamiast jego merytorycznego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych
poprzedza decyzja organu administracyjnego (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych)
w zakresie indywidualnych spraw wskazanych przykładowo w art. 83 ust. 1 pkt 1-5
ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(jednolity tekst: Dz.U.
z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Decyzja ta wyraża
stanowisko organu jako strony postępowania administracyjnego, które może być
zakwestionowane w drodze odwołania (art. 83 ust. 2 ustawy systemowej w związku
z art. 476 § 2 i 4779 k.p.c.). Treść decyzji zatem wyznacza zakres i przedmiot
rozpoznania sądowego, w którym sąd rozstrzyga o zasadności wniosku w
granicach przedmiotu zaskarżonej decyzji. Sąd nie działa w zastępstwie organu
rentowego, w związku z czym nie ustala ab initio prawa do świadczeń i choć
samodzielnie oraz we własnym zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z
prawem lub wysokością
świadczenia objętego decyzją, to jego rozstrzygnięcie
odnosi się do zaskarżonej decyzji (art. 477 § 2, art. 47714 § 2 i art. 47714a k.p.c.).
Przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od
decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji,
a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może
zaistnieć (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99,
OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601 oraz z dnia 25 maja 1999 r. II UKN 622/99,
OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 591). Przed sądem wnioskodawca może żądać
jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację,
odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie
może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. Z tego względu
odwołanie wnoszone od decyzji organu ubezpieczeń społecznych nie ma
charakteru samodzielnego żądania, a jeżeli takie zostanie zgłoszone, sąd nie może
go rozpoznać, lecz zobowiązany jest postąpić zgodnie z art. 477 10 § 2 k.p.c.
Tylko w jednym przypadku ustawodawca dopuścił odwołanie, mimo braku
orzeczenia co do żądania strony, tj. wówczas, gdy organ rentowy nie wydał decyzji
w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia (art. 477 9 § 4
k.p.c.). Nie można w związku z tym zasadnie twierdzić, że przyznanie jednego
świadczenia oznacza implicite odmowę innego (wyższego) świadczenia.
W okolicznościach sprawy postępowanie przed organem rentowym zostało
zamknięte decyzją z dnia 26 maja 2008 r., wydaną na wniosek z dnia 20 lutego
2008 r., w której organ nie badał i nie odniósł się do związku niezdolności
wnioskodawcy do pracy z jego wypadkiem przy pracy. Odwołanie, w którym
podniesiono tę – nieobjętą decyzją – kwestię na zasadach ogólnych powinno być
przekazane przez sąd do rozpoznania temu organowi. Tylko ten sposób załatwienia
sprawy nie zamyka drogi postępowania sądowego, otwartej dla każdej decyzji
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o których mowa w art. 476 § 2 k.p.c.
Postępowanie zgodnie z art. 47710 § 2 k.p.c. byłoby jednak prawidłowe tylko
wówczas, gdyby nie było wypowiedzi organu rentowego w kwestii ujętej w
odwołaniu, tymczasem Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu
prawa do renty z tytułu wypadku przy pracy decyzją z dnia 7 lutego 2003 r., podając,
że zdarzenie, jakiemu uległ wnioskodawca, nie zostało uznane w protokole
powypadkowym za wypadek w rozumieniu ustawy z dnia 30 października 2002 r. o
ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U.
z 2002 r. Nr 199, poz. 1673). Decyzja ta była przedmiotem odwołania ubezpieczonego
A. C. do Sądu Okręgowego w W., który wyrokiem z dnia 13 lipca 2006 r., oddalił
odwołanie po ustaleniu, że podawane przez niego skutki urazu nie pozostają w
związku z wypadkiem przy pracy. Wyrok ten został uchylony przez Sąd Apelacyjny
wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r., a sprawę przekazano do ponownego
rozpoznania w zakresie ustalenia zaistnienia wypadku i jego wpływu na zdolność
ubezpieczonego do zarobkowania. Postępowanie to jest w toku.
W tej sytuacji Sąd Okręgowy trafnie stwierdził negatywną przesłankę
procesową określoną w art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., co oznacza, że dopóki
postępowanie o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy
pracy toczy się między stronami i nie zostanie zakończone, dopóty nowy wniosek o to
samo świadczenie nie może być rozpatrzony. Uwzględniając to, Sąd Najwyższy
oddalił skargę kasacyjną, gdyż ostatecznie postanowienie Sądu Apelacyjnego
odpowiada prawu (art. art. 39814 w związku z art. 3981 § 1 k.p.c.).