Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 74/04 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed cassation as inadmissible due to lack of procedural grounds and factual findings outside cassation scope.

Numero d'incarto II UK 74/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by A.M. against the Social Insurance Institution's decision denying employment insurance coverage. The court found that the lower courts correctly established the parties intended a civil contract for work (o dzieło) rather than an employment relationship, despite the contract's formal labeling. The cassation was rejected because it lacked procedural grounds and attempted to challenge factual findings already conclusively determined within the cassation's limited scope.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 393 § 1, Art. 393 § 2, Art. 393 § 11, Art. 393 § 12 Kodeksu postępowania cywilnego; The Supreme Court may not examine factual findings conclusively established in the appealed judgment when the cassation appeal lacks procedural grounds and does not allege a violation of substantive law provisions.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal employment relationship contract for work factual findings procedural grounds social insurance civil law contract

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 22 § 1 Kodeksu pracy
zatrudnienia w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy.
Art. 58 i 83 k.c.
zgodnie z art. 58 i 83 k.c.”.
Art. 393 § 1 k.p.c.
art. 3931 pkt 1 k.p.c.) co oznacza, że kasacja nie
Art. 393 § 2 k.p.c.
art. 3931 pkt 1 k.p.c.) co oznacza, że kasacja nie
Art. 393 § 11 k.p.c.
art. 3931 pkt 1 k.p.c.) co oznacza, że kasacja nie
Art. 393 § 12 k.p.c.
art. 3931 pkt 1 k.p.c.) co oznacza, że kasacja nie
Art. 231 k.p.c.
i art. 231 k.p.c.), szczegółowe ustalenia faktyczne.
Art. 233 § 1 k.p.c.
dowodowego, także przy wykorzystaniu domniemania faktycznego (art. 233 § 1
Art. 65 § 2 k.c.
odnosiły się do zamiaru stron umowy (por. art. 65 § 2 k.c.). W dalszych
Art. 382 k.p.c.
materiału (art. 382 k.p.c.), rozstrzygnięcie spornej kwestii sprawy – czy A.M.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 74/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 grudnia 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Andrzej Wasilewski

Protokolant Ewa Wolna

w sprawie z wniosku A. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w W.

o podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 3 grudnia 2004 r.,

kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w W.

z dnia 19 grudnia 2003 r.,

oddala kasację.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2003 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalił apelację A.M. od wyroku Sądu

Okręgowego-Sądu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 29 lipca 2002 r.,

którym Sąd Okręgowy oddalił odwołanie A.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych II Oddziału w W. z dnia 20 sierpnia 2001 r. o odmowie uznania, że

Andrzej Morka podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia od 16

lutego 2001 r. w firmie „B.” P.R. w W.

Stwierdzając bezzasadność zarzutów apelacji kwestionującej ustalenia

faktyczne Sądu pierwszej instancji Sąd Apelacyjny w pełni te ustalenia podzielił.

Przyjęte – za Sądem pierwszej instancji – ustalenia faktyczne i ich prawna

ocena stanowią podstawy wyroku Sądu Apelacyjnego, od którego A. M. wniósł

kasację., Na podstawy te składają się następujące ustalenia:

W dniu 16 lutego 2001 r. A.M. zobowiązał się wobec P. R. do

przygotowania dokumentacji dotyczącej projektu przejęcia wydawnictwa V. lub

M., za określonym wynagrodzeniem. Strony umowy w dokumencie z 16 lutego

2001 r. określiły ją jako umowę o pracę na 3-miesięczny okres próbny na

stanowisku pracownika biurowego z ustaleniem – w aneksie – że po okresie

próbnym umowa ulega przekształceniu w umowę o pracę na czas nieokreślony.

Pomimo nadania umowie z 16 lutego 2001 r. charakteru pracowniczego –

wbrew takim zapisom umowy – Sądy obu instancji ustaliły, że pomiędzy A.M. a

P. R. właścicielem firmy „B.” nie doszło do nawiązania stosunku pracy i

zatrudnienia w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Powyższe, decydujące

dla rozstrzygnięcia spornej kwestii sprawy, ustalenie wynika z analizy

ustalonych faktów dotyczących rzeczywistego zamiaru stron umowy, jej

przedmiotu i sposobu w jakim umówione zobowiązanie miało być wykonywane

Sądy, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ustaliły po pierwsze,

że strony umowy „nie przejawiły zgodnej woli nawiązania stosunku pracy, a

umowę zawarły w celu obejścia prawa i dla pozoru, co czyni ją nieważną

zgodnie z art. 58 i 83 k.c.”. Po drugie umowa była – ze względu na jej przedmiot

– umową rezultatu (o dzieło), a nie starannego działania charakteryzującego

zatrudnienie pracownicze. Po trzecie, A.M. nie musiał świadczyć umówionej

pracy codziennie, nie miał obowiązku wykonywania jej w jakimś określonym

miejscu i czasie, nie był przy jej wykonywaniu zależny od rzekomego

pracodawcy. Związane z tym jest także to, że nie ustalono żadnego zakresu

czynności i że w ogóle nie było takiego stanowiska pracowniczego, o jakim jest

mowa w umowie. Po czwarte, rzekomy pracodawca po zawarciu umowy nie

wykonywał czynności, do których pracodawcy są zobowiązani w odniesieniu do

zgłoszenia

zatrudnienia

w

systemie

ubezpieczenia

społecznego,

gdyż

zgłoszenia takiego dokonał dopiero 11 maja 2001 r., to jest już po wypadku

jakiemu uległ A.M., i dopiero po upływie niemal 3 miesięcy od zawarcia umowy.

Po piąte, materiał dowodowy analizowany od strony dokumentacji nie wskazuje

aby istotnie zainteresowani uważali, ze łączy ich stosunek pracy. Świadczy o

tym np. brak świadectwa lekarskiego dopuszczającego skarżącego do pracy na

stanowisku pracownika biurowego...”.

Ustalenie, że A.M. nie pozostawał w stosunku pracy stanowiło w

konsekwencji przesłankę uznania, że organ rentowy, w swej decyzji z 20

sierpnia 2001 r. prawidłowo zastosował przepisy art. 68 pkt 1a, art. 13 pkt 1 i

art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych (Dz. U. Nr 137., poz. 887 ze zm.).

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego A.M. wniósł o jego

uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w

W. z dnia 29 lipca 2002 r. i orzeczenie co do istoty sprawy, a ewentualnie o

uchylenie powyższych wyroków i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wnioskodawca zarzucił naruszenie

przepisów prawa materialnego:

-

art. 22 § 1 k.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że umowa o pracę z

dnia 16 lutego 2002 r. wraz z aneksem nie spełnia wymogów umowy o

pracę;

-

art. 58 § 2 przez błędną jego wykładnie i uznanie przez Sąd, że umowa o

pracę została zawarta dla pozoru albo w celu obejścia prawa.

W uzasadnieniu kasacji podniesiono, że ustalone w wyroku fakty braku

podporządkowania A.M. poleceniom jego „pracodawcy” i wykonywania pracy

bez określenia czasu i miejsca nie powinny być interpretowane jako brak

kierownictwa w rozumieniu art. 22 § 1 k.p., skoro wynikają one jedynie z

błędnego przekonania pracodawcy „tym bardziej, że pracodawca kontaktował

się

z

pracownikiem”.

Ponadto

brak

dokumentacji

ubezpieczeniowej

sporządzonej na czas nie jest podstawą do stwierdzenia braku zawarcia umowy

o pracę, a stanowi o zaniedbaniach pracodawcy w stosunku do pracownika.

Fakt owych zaniedbań, zdaniem skarżącego, nie powinien być przyjmowany

jako kryterium do oceny charakteru umowy o pracę w świetle uregulowań

zawartych w art. 22 § 1 k.p. Także przyjęcie obejścia prawa, czy zawarcia

umowy dla pozoru jest niezasadne, gdyż to umowa o pracę, a nie umowa o

dzieło stwarzała dla pracodawcy dodatkowe obciążenia finansowe i uciążliwość.

Zdaniem skarżącego o charakterze prawnym zawartej umowy decyduje fakt

zawarcia takiej umowy przez strony świadomie i dobrowolnie jako umowy o

pracę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rzeczą Sądu Apelacyjnego było, na podstawie zebranego w sprawie

materiału (art. 382 k.p.c.), rozstrzygnięcie spornej kwestii sprawy – czy A.M.

pozostawał w zatrudnieniu (stosunku pracy) na podstawie zawartej z P. R.

umowy w dniu 16 lutego 2001 r. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły

wyżej przedstawione, a dokonane stosownie do wyników postępowania

dowodowego, także przy wykorzystaniu domniemania faktycznego (art. 233 § 1

i art. 231 k.p.c.), szczegółowe ustalenia faktyczne. Ustalone w ten sposób

zostało, że strony umowy z 16 lutego 2001 r. dla pozoru określiły jej

postanowienia według wyrażeń właściwych dla stosunku pracy, Nie miały

jednak zamiaru zawrzeć umowy o pracę, lecz umowę o dzieło. Ustalenia te

odnosiły się do zamiaru stron umowy (por. art. 65 § 2 k.c.). W dalszych

ustaleniach, spójnie z tymi, które odnosiły się do zamiaru umawiających się

podmiotów, ustalony został przedmiot umowy jako zamówienie opracowania

określonego projektu i sposób jego wykonania w miejscu i czasie zależnym

tylko od wykonawcy bez kierownictwa zamawiającego.

Z powyższych ustaleń faktycznych jednoznacznie i bez żadnych

wątpliwości wynika kwalifikacja prawna umowy z dnia 16 lutego 2001 r. jako

zobowiązania cywilnoprawnego nie będącego natomiast zatrudnieniem na

podstawie stosunku pracy. W szczególności nie mogło wchodzić w rachubę

zastosowanie art. 22 § 1 Kodeksu pracy, stanowiącego, że przez nawiązanie

stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego

rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem.

Na tle ustalonych faktów, z których jednoznacznie wynika, że A.M. nie

pozostawał w stosunku pracy podstawa rozpoznanej kasacji A.M. jest

bezzasadna. Podstawa ta odnosi się wyłącznie do wskazanych przepisów

prawa materialnego (por. art. 3931 pkt 1 k.p.c.) co oznacza, że kasacja nie

zawierając zarzutów naruszenia przepisów postępowania (por. art. 393 1 pkt 2

k.p.c.) w ogóle nie dotyczy podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku. Sąd

Najwyższy rozpoznając sprawę w granicach „materialnoprawnej" podstawy

kasacji nie mógł badać prawidłowości podstawy faktycznej zaskarżonego

wyroku, bowiem wszystkie ustalenia faktyczne wyroku pozostawały poza

zakresem kasacji i zostały wiążąco ustalone (art. 39311 § 1 i § 2 k.p.c.).

Zupełnie nieodpowiednie do podstawy, którą kasacja zawiera są jej

zarzuty, które nie dotyczą wykładni wskazanych przepisów prawa materialnego,

lecz ograniczają się do powoływania się na fakty sprzeczne z podstawą

faktyczną zaskarżonego wyroku. Skarżący w niedopuszczalny sposób, bez

zarzucenia naruszenia przepisów postępowania (np. powołanych wyżej art.

231, art. 233 § 1 i art. 382 k.p.c.), przedstawiał fakty sprzeczne z tymi, które

ustalił Sąd i z takich niedopuszczalnych twierdzeń co do stanu faktycznego

wyprowadził wnioski w zakresie subsumcji art. 22 § 1 k.p. i art. 58 § 2 k.c. W

konsekwencji konstrukcyjnie wadliwego przedstawienia podstawy kasacji

skarżący przedstawił w konkluzji twierdzenia, które chociaż same w sobie nie

budzą zastrzeżeń, to przecież są zupełnie oderwane od niezakwestionowanej

skutecznie podstawy zaskarżonego wyroku. Wystarczy odnieść to do

twierdzenia skarżącego, że o charakterze prawnym umowy decyduje to, jak jej

strony ją ukształtowały według swego zamiaru i ze świadomym celem zawarcia

umowy o pracę. Oczywiście tak – tylko że w rozpatrywanej sprawie zostało

ustalone, że strony umowy miały zamiar umówić się o dzieło i stosownie do

tego określiły zobowiązanie, a tylko dla pozoru nazwały to cywilnoprawne

zobowiązanie umową o pracę.

Z powyższych przyczyn skoro podstawa kasacji jest bezzasadna, Sąd

Najwyższy orzekł w myśl art. 39312 k.p.c.