Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 603/17 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on pension reduction, ruling application of new calculation rules to late applicants is constitutional.

Numero d'incarto II UK 603/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court decision that rejected an early retirement pension in favor of a standard age pension with a reduction. The insured argued that applying the new reduction rule violated constitutional principles of trust and legal certainty regarding their prior rights. The court held that pension rights must be calculated according to the laws in force at the time the application was submitted, rendering the new rule's application constitutional.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 2 i 32 Konstytucji RP: The application of new pension reduction rules to applicants who reached standard retirement age after the law's entry into force does not violate constitutional principles of trust and legal certainty.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension reduction early retirement legal certainty constitutional trust retirement age social security law cassation appeal soppressione della rendita

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
została – na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U.
Art. 2 Konstytucji RP
została – na podstawie art. 25 ust.
Art. 32 Konstytucji RP
2 i art. 32 Konstytucji RP w zakresie, w jakim ma zastosowanie do osób, które przed dniem 1 stycznia 2013 r.
Art. 398 § 2 k.p.c.
art. 2 Konstytucji
1b ustawy o emeryturach i rentach wobec tych osób narusza art. 2 Konstytucji w znaczeniu, jakie tej zasadzie nadało dotychczasowe orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.
art. 32 Konstytucji RP
2 i art. 32 Konstytucji RP w zakresie, w jakim ma zastosowanie do osób, które przed dniem 1 stycznia 2013 r.
art. 3989 § 2 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
P 11/14
Constitutional Court dismisses question as inadmissible because it concerns interpretation, not invalidation of law.
III UZP 6/17
Supreme Court rules that prior pension amounts must be deducted from the new pension base even if the right was acquired before the 2015 cutoff date.
II UK 78/15
Supreme Court quashes pension decision regarding retroactive calculation of pension capital for early retirees. The court ruled that the pension must be recalculated based on specific statutory provisions. The decision clarifies the legal status of pension rights for those born between 1949 and 1968. The case involves a dispute over the correct method for calculating pension capital. The court found the lower court failed to apply the correct legal interpretation. The outcome requires the appellate court to retry the case with proper legal reasoning. This decision establishes the binding rule for pension capital calculations in similar cases. The judgment emphasizes the importance of correct statutory application in social security matters.
II UK 381/16
Supreme Court dismisses pension claim; prior early pensions justify reduced new pension base under Social Insurance Act.
I UK 572/16
Supreme Court allows pension reduction for prior early pensions under specific statutory conditions.
III UK 90/17
Supreme Court held that pension rights are acquired by law, but specific amounts require a formal application to be established.
K 5/96
Constitutional Court upholds Customs Law amendments as constitutional by clarifying retroactive application rules for acquired rights.
K 26/97
Constitutional Court declares Income Tax Act housing relief provisions unconstitutional for violating legal certainty.
K 42/07
Constitutional Court declares criminal procedure law clause allowing arbitrary access denial unconstitutional.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 603/17 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku E. H.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.‎o wysokość świadczenia,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 stycznia 2019 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 lipca 2017 r. Sąd Apelacyjny w […], III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację E. H. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 grudnia 2016 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w G. z dnia 22 marca 2016 r. w przedmiocie przyznania emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego, jednak bez podjęcia wypłaty tego świadczenia jako mniej korzystnego od pobieranej od dnia 31 grudnia 2009 r. emerytury wcześniejszej. Kwota emerytury wyliczonej wynosiła 2.553,54 zł, a pobieranej 2.926,49 zł.

Emerytura przysługująca po osiągnięciu wieku emerytalnego od dnia 1 lutego 2016 r. została – na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270) – pomniejszona o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.W skardze kasacyjnej ubezpieczony domagał się uchylenia wyroku Sądu drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego co do ubezpieczonych, którzy przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyli prawo do emerytury wcześniejszej, lecz w tym czasie nie nabyli jeszcze prawa do emerytury w wieku powszechnym.

W ocenie skarżącego, zastosowanie art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach wobec tych osób narusza art. 2 Konstytucji w znaczeniu, jakie tej zasadzie nadało dotychczasowe orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Wskazał, że decyzja o skorzystaniu przez te osoby z wcześniejszej emerytury nie była poprzedzona świadomością możliwości uzyskania emerytury w powszechnym wieku emerytalnym w kwocie pomniejszonej o pobrane świadczenia. Powołał się na pogląd o szczególnym respektowaniu zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 1996 r., K 5/96; z dnia 25 listopada 1997 r., K 26/97; z dnia 3 czerwca 2008 r., K 42/07) oraz przekonanie, że prawo powinno być tak stanowione i stosowane, by nie stawało się swoistą pułapką dla adresata normy i by mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć przy podejmowaniu decyzji, oraz że jego działania realizowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 1996 r., K 25/95; z dnia 10 kwietnia 2001 r., U 7/00; z dnia 5 listopada 2002 r., P 7/01; z dnia 7 czerwca 2004 r., P 4/03; z dnia 15 lutego 2005 r., K 48/04 oraz z dnia 29 listopada 2006 r., SK 51/06).Przedstawił także problem dotyczący naruszenia zasady równego traktowania i niedyskryminacji osób wykonujących pracę w szczególnych warunkach w stosunku do górników i nauczycieli, wskazując na faworyzowanie górników w tym zakresie.Przyczyną kasacyjną uczynił również potrzebę wykładni art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 maja 2017 r., III AUa 1034/16 i z dnia 7 czerwca 2017 r., III AUa 984/16 oraz Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2015 r., III AUa 445/14 i Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2015 r., III AUa 2048/14, a także Sądu drugiej instancji w zaskarżonym wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zmiany w systemie emerytalnym wprowadzone ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 637) były przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego na tle pytania prawnego Sądu Okręgowego w Szczecinie, poprzedzających wydanie postanowienia z dnia 3 listopada 2015 r., P 11/14. Pytanie dotyczyło tego, czy art. 1 pkt 6 lit. b w związku z art. 22 ustawy zmieniającej, wprowadzający art. 25 ust. 1b do ustawy o emeryturach i rentach, jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP w zakresie, w jakim ma zastosowanie do osób, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. korzystały z prawa do tzw. wcześniejszej emerytury i przed tym dniem nabyły prawo do emerytury w wieku powszechnym, ale nie złożyły wniosku o to świadczenie.

Wątpliwość zrodziła się ze względu na nieuregulowanie temporalnego zakresu zastosowania art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach i odmienność sytuacji prawnej w chwili ukończenia wieku określonego w ustawie i w chwili nabycia prawa do świadczeń emerytalnych wynikającej z art. 100 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach.Rozstrzygnięcie nastąpiło w uchwale Sądu Najwyższego z 19 października 2017 r., III UZP 6/17 (OSNP 2018 nr 3, poz. 34), w której przyjęto, że rozpoznanie wniosku o ustalenie prawa do emerytury wymaga - o ile przepisy prawa nie stanowią inaczej - potwierdzenia tego prawa oraz jego wysokości według stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia wniosku.

Oznacza to, że wniosek rozpatrywany jest na podstawie obowiązujących w chwili jego złożenia przepisów dotyczących sposobu wyliczenia emerytury (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2016 r., II UK 78/15, OSNP 2017 nr 11, poz. 151; z dnia 12 września 2017 r., II UK 381/16, niepubl.; z dnia 7 marca 2018 r., I UK 572/16, niepubl., i z dnia 13 czerwca 2018 r., III UK 90/17, niepubl.).W tych okolicznościach zastosowanie art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach do tych emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny i wniosek o emeryturę z tego tytułu złożyli w nowym stanie prawnym, po wejściu w życie niekorzystnego sposobu wyliczania emerytury, nie budzi wątpliwości konstytucyjnych i jest uzasadnione obowiązującą w prawie ubezpieczeń społecznych zasadą realizacji prawa do emerytury według przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosku.W świetle tego usuwa się przyczyna rozbieżności w orzecznictwie, a także upada argumentacja o istnieniu zagadnienia prawnego o treści sformułowanej w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie, w której ubezpieczony spełnił warunki do emerytury z tytułu wieku i wniosek o emeryturę złożył w czasie obowiązywania art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach rentach, przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury oraz jej wysokości, należało stosować określoną wyraźnie w tym przepisie zasadę usprawiedliwionego pomniejszenia podstawy wymiaru ustalanej emerytury o sumy wcześniej pobranej emerytury w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.Uwzględniając to, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).