Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 52/11 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal judgment for invalid procedure due to failure to excuse hospital absence properly.

Numero d'incarto II UK 52/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appeal judgment and remanded the case because the lower court failed to properly excuse the appellant's absence due to hospitalization. The appellant had previously requested no summons during her hospital stay, leading the court to issue a judgment after she did not appear. The court ruled that the lower court violated procedural rights by not treating the hospitalization as a valid excuse without requiring a separate medical certificate, thereby depriving the appellant of the opportunity to defend her rights.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 2141 k.p.c.; Art. 378 § 1 k.p.c.; Art. 379 pkt 5 k.p.c.: A party's absence due to hospitalization is automatically excused without a separate medical certificate, and failure to recognize this constitutes a violation of the right to defense.

Parole chiave

Generato dall'IA
hospitalization absence medical certificate requirement right to defense invalid procedure court summons

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 2141 k.p.c.
Od razu należy zaznaczyć, że art. 2141 k.p.c., zgodnie z którym
Art. 378 § 1 k.p.c.
Zarzucono mu naruszenie przepisów postępowania - art. 378 § 1 k.p.c. w
Art. 379 pkt 5 k.p.c.
obrony jej praw, a więc z przyczyn określonych w art. 379 pkt 5 k.p.c., którą Sąd
Art. 398 § 15 § 1 k.p.c.
Z tych motywów Sąd Najwyższy na mocy art. 398 15 § 1 k.p.c.
Art. 108 § 2 k.p.c.
Art. 398 § 21 k.p.c.
Z tych motywów Sąd Najwyższy na mocy art. 398 15 § 1 k.p.c.
art. 378 § 1 k.p.c
Zarzucono mu naruszenie przepisów postępowania - art. 378 § 1 k.p.c.
art. 214 § 1 k.p.c
i art. 214 § 1 k.p.c., bowiem Sąd drugiej instancji,
art. 217 § 2 k.p.c
powinno stanowić przyczynę odroczenia rozprawy, a także art. 217 § 2 k.p.c.
art. 379 pkt 5 k.p.c
obrony jej praw, a więc z przyczyn określonych w art. 379 pkt 5 k.p.c., którą Sąd

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 52/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z wniosku M. D.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 października 2011 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 14 października 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu

Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12

kwietnia

2010

r.,

znosząc

postępowanie

przed

Sądem

Okręgowym, poczynając od dnia 12 kwietnia 2010 r., i sprawę

przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalił odwołanie M. D. od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 września 2009 r., którą organ rentowy odmówił

wnioskodawczyni prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Rozstrzygnięcie to Sąd wydał w oparciu o następująco ustalony stan

faktyczny: M. D. posiada wykształcenie zasadnicze zawodowe (zawód wyuczony –

piekarz). Pracowała jako sprzedawca, porządkowa, pomoc ciastkarza, sprzątaczka,

pracownik serwisu.

Decyzją z dnia 1 grudnia 1999 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w

związku z orzeczeniem lekarza orzecznika o celowości przekwalifikowania

zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie

spowodowaną wypadkiem, przyznał wnioskodawczyni rentę szkoleniową na okres

od 19 września 1999 r. do 18 marca 2000 r. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2000 r.

organ rentowy przeliczył od dnia 19 marca 2000 r., tj. od wstrzymania wypłaty renty

szkoleniowej, rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Rentę przyznano do

dnia 30 kwietnia 2001 r. W dniu 13 lutego 2001 r. M. D. złożyła ponownie wniosek o

przyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją z dnia 18

kwietnia 2001 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wobec orzeczenia okresowej

częściowej niezdolności do pracy, przyznał wnioskowane świadczenie do 31 marca

2002 r. Ponowny wniosek o przyznanie świadczeń rentowych, powódka złożyła w

dniu 21 stycznia 2002 r. Lekarz orzecznik uznał, iż jest ona nadal częściowo

niezdolna do pracy w okresie do 31 marca 2003 r. Wobec powyższego Zakład

Ubezpieczeń Społecznych, decyzją

z dnia 27 lutego 2002 r., przyznał

wnioskodawczyni rentę. W dniu 28 stycznia 2003 r. M. D. ponownie złożyła wniosek

o przyznanie jej prawa do renty. Decyzją z dnia 11 marca 2003 r. organ rentowy

odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem lekarz orzecznik nie

stwierdził u niej niezdolności do pracy. W wyniku wniesionego odwołania, wyrokiem

z dnia 23 września 2003 r., Sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych, przyznając wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu częściowej

niezdolności do pracy na okres do marca 2004 r. Kolejną decyzją z dnia 19 marca

2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał M. D. rentę z tytułu częściowej

niezdolności do pracy do 30 kwietnia 2005r. Następnie, decyzją z dnia 20 maja

2005 r. wypłata świadczenia została przedłużona do 31 października 2005 r.

Decyzją z dnia 20 października 2005 r. organ rentowy przyznał wnioskodawczyni

rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 30 czerwca 2006 r. Kolejną

decyzją, z dnia 26 czerwca 2006 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie

ustalił rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, tym razem na okres do 31

lipca 2007 r. Po rozpatrzeniu wniosku M. D. z dnia 4 lipca 2007 r. organ rentowy

ponownie ustalił prawo do świadczenia do dnia 31 lipca 2009 r.

Wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy,

M. D. złożyła w dniu 13 lipca 2009 r. Decyzją z dnia 11 września 2009 r. organ

rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Rozpoznając odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji, Sąd

dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych. Biegli lekarze sądowi - neurolog,

internista oraz chirurg - w opinii z dnia 4 listopada 2009 r. - uznali, że badana jest

zdolna do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Także biegli sądowi

lekarze - psychiatra oraz psycholog – w opinii z dnia 30 listopada 2009 r. stwierdzili, że M. D. nie jest niezdolna do pracy po 1 sierpnia 2009 r. Biegły sądowy

z zakresu ginekologii wydał opinię w dniu 2 grudnia 2009 r., również stwierdzając,

że nie jest ona niezdolna do pracy po dniu 1 sierpnia 2009 r.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy Sąd Okręgowy zważył, że

odwołanie wnioskodawczyni jest nieuzasadnione, gdyż wnioskodawczyni nie

spełnia przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy.

Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższy wyrok apelacją, zarzucając mu

sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych faktów mających wpływ na treść

rozstrzygnięcia, oraz naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego

zastosowanie.

Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i przyznanie jej prawa do

renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, a także o przeprowadzenie dowodu

z opinii biegłych lekarzy: chirurga-ortopedy, psychiatry oraz pulmonologa celem

ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia oraz zdolności do pracy zgodnie z

posiadanym wykształceniem.

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 14

października 2010 r. oddalił apelację. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że Sąd

pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do istoty sporu,

poczynił adekwatne do wyników postępowania dowodowego ustalenia faktyczne,

wyprowadził z nich słuszne wnioski i wydał wyrok zgodny z przepisami prawa

materialnego. Podkreślił, że przeprowadzone w sprawie opinie biegłych sądowych

nie pozwalają na uznanie wnioskodawczyni za niezdolną do pracy. Sąd Apelacyjny

stwierdził jednocześnie, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o

przeprowadzenia

kolejnego

dowodu

z

opinii

biegłych

lekarzy

sądowych,

wnioskodawczyni została przebadania w sposób kompleksowy w postępowaniu

przed Sądem pierwszej instancji, a opinie biegłych nie budzą żadnych wątpliwości

co do ich prawidłowości. Z tego też względu brak jest podstaw do uwzględnienia

wskazanego wniosku.

Wyrok ten został zaskarżony przez wniskodawczynię skargą kasacyjną w

całości. Zarzucono mu naruszenie przepisów postępowania - art. 378 § 1 k.p.c. w

związku z art. 379 pkt. 5 k.p.c. i art. 214 § 1 k.p.c., bowiem Sąd drugiej instancji,

mimo ciążącego na nim obowiązku, nie wziął pod uwagę z urzędu nieważności

postępowania, do której doszło w toku postępowania przed Sądem pierwszej

instancji przez to, że Sąd Okręgowy na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r.

pozbawił ubezpieczoną M. D. możności obrony swych praw w ten sposób, że na tej

rozprawie wydał wyrok, uniemożliwiając stronie wzięcie czynnego udziału w

postępowaniu, mimo że M. D. prawidłowo usprawiedliwiła swoją nieobecność na

rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r., co zgodnie z przepisem art. 214 § 1 k.p.c.

powinno stanowić przyczynę odroczenia rozprawy, a także art. 217 § 2 k.p.c. w

związku z art. 227, 233 § 1 i 391 § 1 k.p.c., bowiem Sąd drugiej instancji

bezzasadnie, nie podając logicznego i wyczerpującego uzasadnienia, nie

uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego lekarza

pulmonologa, składanego przez M. D. w trakcie postępowania przed Sądem

Okręgowym i ponawianego w apelacji, podczas gdy zgłaszane przez nią w trakcie

badania internistycznego dolegliwości związane ze stwierdzoną i leczoną od 1998

r. dychawicą oskrzelową (astmą) jednoznacznie wskazywały na konieczność

wydania opinii przez biegłego sądowego - lekarza pulmonologa, której wnioski

mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. W literaturze, jak i w

judykaturze

występuje

rozbieżność

poglądów

w

kwestii,

kiedy

występuje

pozbawienie strony możności obrony wywołujące nieważność postępowania (art.

379 pkt 5 k.p.c.), niemniej jednak w nowszym orzecznictwie dominuje pogląd, że

wadliwość ta występuje wówczas, gdy strona procesowa, wbrew swej woli, zostaje

faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu lub jego istotnej części,

jeżeli skutki tego uchybienia nie mogły być usunięte w dalszym toku procesu przed

wydaniem w danej instancji wyroku (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10

maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220, z dnia 10 stycznia 2001

r., I CKN 999/98 i z dnia 10 lipca 2002, II CKN 822/00, LEX nr 55519 oraz z dnia 10

czerwca 1974 r., II CR 155/74, OSPiKA 1975, nr 3, poz. 66).

Stosownie do treści art. 214 k.p.c., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd

stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony

jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą,

której

nie

można

przezwyciężyć.

„Inną

przeszkodą,

której

nie

można

przezwyciężyć”, o której mowa w tym przepisie, jest niewątpliwie pobyt strony w

szpitalu. Od razu należy zaznaczyć, że art. 2141 k.p.c., zgodnie z którym

usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli

ustawowych, pełnomocników, świadków i innych uczestników postępowania,

wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia

się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego,

nie odnosi się do pobytu w szpitalu. W takim bowiem przypadku nieobecność

strony na rozprawie jest usprawiedliwiona nie tyle jej chorobą co pobytem w

szpitalu.

Ubezpieczona w dniu 12 kwietnia 2010 r. złożyła w Sądzie Okręgowym

pismo informujące o swoim pobycie w szpitalu od 9 kwietnia 2010 r. Brak

odnotowania godziny przyjęcia pisma, nie pozwala na przyjęcie tezy, że wpłynęło

ono po zakończeniu rozprawy wyznaczonej na ten dzień na godz. 9 30. Z notatki

urzędowej z dnia 12 kwietnia 2010 r. wynika, że również ojciec ubezpieczonej

poinformował telefonicznie Sąd pierwszej instancji o jej pobycie w szpitalu. Notatka

ta została odczytana na rozprawie, jednakże Sąd nie zajął żadnego stanowiska w

tej kwestii. Wcześniej zaś, bo w dniu 4 lutego 2010 r., ubezpieczona przekazała

telefonicznie informację, że od 1 marca 2010 r. będzie przebywała w szpitalu w

Trzebnicy. Jednocześnie prosiła o „niezawiadamianie o terminach rozpraw w w/w

okresie”. Została zobowiązana do „powiadomienia Sądu o wyjściu ze szpitala i

możliwości zgłoszenia się na wezwanie Sądu” (notatka urzędowa). Zacytowana

prośba nie może być inaczej zinterpretowana jak wniosek o niewyznaczanie

terminu rozprawy w okresie pobytu strony w szpitalu, co już wskazuje na chęć

ubezpieczonej

uczestnictwa

w

rozprawach.

Z

kolei

nałożone

na

stronę

zobowiązanie o treści przytoczonej wyżej niewątpliwie mogło doprowadzić do

powstania przeświadczenia u ubezpieczonej, że jej wniosek został uwzględniony, a

więc miała ona prawo sądzić, że kolejne powiadomienie Sądu o przeszkodzie w

stawieniu się na rozprawie z uwagi na pobyt w szpitalu – bez konieczności

przedstawienia

(przynajmniej

na

tym

etapie)

stosownego

zaświadczenia

potwierdzającego tę okoliczność - zapobiegnie przeprowadzeniu rozprawy pod jej

nieobecność. Niewątpliwie czym innym jest złożenie umotywowanego wniosku o

odroczenie rozprawy, a czym innym poinformowanie o przyczynie niestawiennictwa

lub

usprawiedliwienie

nieobecności,

jednakże

w

tych

okolicznościach

ubezpieczona, działająca bez profesjonalnego pełnomocnika, miała prawo uważać,

że złożyła skutecznie wniosek o odroczenie rozprawy. Wydanie w takiej sytuacji

orzeczenia przez Sąd Okręgowy po zamknięciu rozprawy z dnia 12 kwietnia 2010 r.

powoduje nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności

obrony jej praw, a więc z przyczyn określonych w art. 379 pkt 5 k.p.c., którą Sąd

Apelacyjny miał obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, tym bardziej, że

dysponował już kserokopią karty informacyjnej z leczenia szpitalnego w okresie od

9 kwietnia 2010 r. do 21 maja 2010 r. Uzasadniony więc okazał się zarzut

naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5

k.p.c. i art. 214 k.p.c.

Z tych motywów Sąd Najwyższy na mocy art. 398 15 § 1 k.p.c. orzekł jak w

sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art.

108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.