Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 477/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pensioner's appeal, ruling termination of employment was a valid condition for her earned pension right.

Numero d'incarto II UK 477/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the pensioner's cassation appeal against a social insurance fund decision withholding her pension. The court found that the applicant acquired her pension right in 2007, when the law required terminating her employment with her former employer as a condition for payment. Consequently, the court ruled that the subsequent constitutional ruling suspending this requirement did not apply to her because the condition was already established at the time of her right's acquisition.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 28 of the Act of 16 December 2010 on changes to the Public Finance Act; Art. 103a of the Social Insurance and Pensions Act: The requirement to terminate employment as a condition for receiving a pension applies to those who acquired the right after the relevant legal provision entered into force, and does not retroactively invalidate rights acquired under previous regulations.

Parole chiave

Generato dall'IA
earned pension right termination of employment protection of acquired rights social insurance fund cassation appeal dismissal constitutional ruling application retroactive legal change

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 28 of the Act of 16 December 2010 on changes to the Public Finance Act and certain other acts
K 2/12, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r.
Art. 103a of the Act of 17 December 1998 on pensions and allowances from the Social Insurance Fund
1726, zwanej dalej nowelizacją z dnia 16 grudnia 2010 r.) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
Art. 103 § 2a of the Act of 17 December 1998 on pensions and allowances from the Social Insurance Fund
1726, zwanej dalej nowelizacją z dnia 16 grudnia 2010 r.) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
Art. 6 § 2 of the Act of 16 December 2010 on changes to the Public Finance Act and certain other acts
103a ustawy o emeryturach i rentach, dodanego do ustawy o emeryturach i rentach przez art. 6 pkt 2 nowelizacji z dnia 16 grudnia 2010 r., nie istniał wymóg uprzedniego rozwiązania stosunku pracy jako warunek pobierania świadczeń emerytalnych.
Art. 398 § 2 of the Code of Civil Procedure
art. 2 Konstytucji RP
1227 ze zm.) z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP jedynie w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
art. 190 ust. 1 Konstytucji RP
Sąd Apelacyjny zauważył przy tym, że z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a zatem organy administracyjne i sądy obowiązane są je stosować.
art. 190 ust. 3 Konstytucji RP
w ujęciu sentencji wyroku TK z dnia 13 listopada 2012 r., w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż ma to doniosłe skutki wobec dużej grupy ubezpieczonych, w tym skarżącej”.
art. 3989 § 1 k.p.c
art. 3989 § 2 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 477/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z wniosku E.S.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W.‎o wypłatę emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 lutego 2014 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację wnioskodawczyni E.S. od wyroku Sądu Okręgowego w W. XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 stycznia 2012 r. oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału w W. z dnia 28 września 2011 r. wstrzymującej od dnia 1 października 2011 r. wypłatę pobieranej przez nią emerytury.W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny powołał się na wyrok z dnia 13 listopada 2012 r. K 2/12, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 257, poz. 1726, zwanej dalej nowelizacją z dnia 16 grudnia 2010 r.) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP jedynie w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd Apelacyjny wskazał, że skutkiem tego orzeczenia jest to, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw, art. 28 nowelizacji z dnia 16 grudnia 2010 r. utraci moc w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.

Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r. Wnioskodawczyni prawo do emerytury przyznano decyzją organu rentowego z dnia 10 lipca 2007 r., czyli kiedy obowiązywał art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach warunkujący realizację nabytego prawa do emerytury od rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała ją bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.

Zatem nie nabyła prawa do tego świadczenia w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. i wobec tego nie ma dalszego prawa do wypłaty emerytury, gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego jej nie dotyczy. Sąd Apelacyjny zauważył przy tym, że z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a zatem organy administracyjne i sądy obowiązane są je stosować. Nie może też sąd powszechny oceniać zgodności wprowadzonych norm z prawem międzynarodowym gdyż do tego ma uprawnienia Trybunał Konstytucyjny.W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: 1/ art. 28 nowelizacji z dnia 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pomimo wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku K 2/12, przepisy te należy nadal stosować do skarżącej, gdyż wyrok TK nie ma do niej zastosowania jako do osoby, która nabyła prawo do emerytury nauczycielskiej od dnia 1 czerwca 2007 r., 2/ art. 100 ust. 1 w związku art. 47 ustawy o emeryturach i rentach przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że ustalenie prawa do emerytury nauczycielskiej, bez względu na wiek, wyłącza wobec danego ubezpieczonego zastosowanie przepisów ogólnych ustawy o emeryturach i rentach, w tym nowych przepisów zmieniających treść ryzyka emerytalnego dla osób, które ukończyły powszechny wiek emerytalny, 3/ art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nabycie prawa do emerytury nauczycielskiej w 2007 r., a więc gdy przepis ten obowiązywał, pozbawia skarżącą prawa do dalszej wypłaty emerytury (po jej zawieszeniu z dniem 1 października 2011 r.), gdyż wyrok Trybunału K 2/12 jej nie dotyczy, 4/ art. 190 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy przepis uznany za niekonstytucyjny ma ten charakter od momentu jego uchwalenia, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi jedynie potwierdzenie tego faktu.Zdaniem skarżącej, w sprawie występuje „istotne zagadnienie prawne i potrzeba ustalenia jednolitej wykładni zakresu zastosowania art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 r. oraz przepisu art. 103a u.e.r. w ujęciu sentencji wyroku TK z dnia 13 listopada 2012 r., w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż ma to doniosłe skutki wobec dużej grupy ubezpieczonych, w tym skarżącej”.

Skarga jest także „oczywiście uzasadniona w związku z błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem wielu przepisów prawa materialnego w powiązaniu z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 2/12”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Przedstawione w skardze przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania tj. zagadnienie prawne i potrzeba wykładni przepisów odnoszące się do zakresu zastosowania art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010 r. oraz art. 103a ustawy o emeryturach i rentach „w ujęciu sentencji wyroku TK z dnia 13 listopada 2012 r., w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP”, były już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego.

W szczególności w wyroku z dnia 6 sierpnia 2013 r., II UK 4/13 (niepublikowany), Sąd Najwyższy stwierdził wprost, że skutki prawne wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., K 2/12, nie obejmują ubezpieczonych, którzy nabyli prawo do emerytury przed dniem 8 stycznia 2009 r. (dniem uchylenia art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS - jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm. - na mocy art. 37 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych, Dz.U. Nr 228, poz. 1507), także wtedy gdy wypłata emerytury (realizacja nabytego prawa), podlegała zawieszeniu, w związku z kontynuowaniem (przez nauczycielkę) zatrudnienia.

W związku z tym, że art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach został uchylony z dniem 8 stycznia 2009 r., od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., do dnia wejście w życie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, dodanego do ustawy o emeryturach i rentach przez art. 6 pkt 2 nowelizacji z dnia 16 grudnia 2010 r., nie istniał wymóg uprzedniego rozwiązania stosunku pracy jako warunek pobierania świadczeń emerytalnych. Oznacza to, że „obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.

Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r.”. Uprawnionym, którzy przeszli na emeryturę pod rządem art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach, przed dniem 8 stycznia 2009 r., znany był i obowiązywał ich od dnia 1 lipca 2000 r. dodatkowy warunek wypłaty emerytury w postaci rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Również w wyroku z dnia 14 sierpnia 2013 r., III UK 118/12 (dotychczas niepublikowanym) Sąd Najwyższy wskazał, że ubezpieczeni z obydwu tych grup byli w chwili nabywania prawa do emerytury jednakowo świadomi konieczności rozwiązania stosunku pracy, a skoro kontynuowali zatrudnienie, decydowali się na zawieszenie prawa do emerytury, o czym skarżąca była niejednokrotnie informowana.

Nieobowiązywanie przez pewien czas (od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r.) tego warunku mogło być dla nich „korzystnym zaskoczeniem”, ale wskutek zmiany prawa „przez powrót dawnej regulacji po dniu 1 stycznia 2011 r. nie ustanowiono nowej, lecz tylko przywrócono regułę, stosowaną w czasie nabycia przez nich prawa do emerytury”. Dlatego stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach rentach z FUS do emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury przed dniem 8 stycznia 2009 r., pod rządem art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie naruszało zasady ochrony praw nabytych ani zasady zaufania obywateli do Państwa i stanowionego przez nie prawa (por. również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 2013 r., III UK 117/12, niepublikowany).

Powyższe oznaczało, że skutki prawne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. nie znajdują zastosowania do skarżącej, wobec której art. 28 nowelizacji z dnia 16 grudnia 2010 r., ponownie wprowadzający wymóg rozwiązania stosunku pracy i uznany za niekonstytucyjny, w istocie rzeczy nie pogorszył jej sytuacji prawnej, skoro w chwili ustalenia jej uprawnień emerytalnych warunek rozwiązania stosunku pracy obowiązywał.W skardze kasacyjnej nie zawarto żadnych nowych okoliczności ani argumentów, które nie zostałyby negatywnie ocenione w powołanych wyżej jednolitych orzeczeniach Sądu Najwyższego, co prowadziło do odmowy przyjęcia do rozpoznania kolejnej skargi kasacyjnej (art. 3989 § 2 k.p.c.). r.g.