Supreme Court dismissed appeal as legal issue lacked general significance and was merely a specific fact dispute.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the cassation appeal against the Social Insurance Institution's decision denying mandatory social insurance coverage. The applicant argued that pregnancy and prior sick leave constituted gender discrimination violating the principle of equal treatment under social insurance law. The court determined that the legal qualification of the employment contract did not raise significant legal questions requiring a universal interpretation, as the facts were already established by lower courts.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 2a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue of general importance, not merely a dispute over specific factual findings or the application of law to established facts.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 464/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku E. G. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. z udziałem zainteresowanej E. B. G. o ubezpieczenie społeczne,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 sierpnia 2016 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…), uwzględniając apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 lipca 2014 r. i oddalił odwołanie od decyzji z dnia 11 lutego 2014 r., stwierdzającej, że E. G. K. nie podlega od dnia 1 lipca 2013 r. obowiązkowi ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej z płatnikiem składek E. B. G. Według ustaleń Sądu pierwszej instancji, E. G. K. rozpoczęła świadczenie pracy w dniu wskazanym w umowie z pracodawcą, tj. w dniu 1 lipca 2013 r., i została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych.
Świadczyła pracę w czasie i miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, podpisywała swoją obecność w pracy na listach obecności, a za świadczoną pracę pobierała wynagrodzenie. Sytuacja ubezpieczonej i jej aktywność zawodowa – jak przyjął Sąd – świadczyły o jej zaangażowaniu i chęci zatrudnienia bez przeszkód ze strony stanu zdrowia w przebiegu ciąży. Sąd drugiej instancji nie podzielił tych ustaleń i wniosków, a w wyniku odmiennej oceny wiarygodności zarówno zeznań skarżącej, zainteresowanej pracodawczyni, jak i przesłuchiwanych w sprawie świadków, a także dokumentów, stwierdził, że odwołująca się nie udowodniła faktu wykonywania pracy na rzecz zainteresowanej E. B.
G.Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta na podstawie naruszenia art. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) w związku z art. 83 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p., polegającego na uznaniu, że wnioskodawczyni nie podlega ubezpieczeniom społecznym „ze względu na to, że w czasie zawarcia umowy o pracę była w ciąży i wcześniej korzystała ze zwolnienia lekarskiego i dlatego z góry strony umowy zakładały, iż pracownica nie będzie wykonywała umowy o pracę, co narusza zasadę równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, która to zasada obejmuje także przymiot macierzyństwa i pozostawania przez pracownicę w ciąży, podczas gdy należało uznać, że fakt pozostawania w ciąży w momencie zawierania umowy o pracę i uprzednie korzystanie ze zwolnienia lekarskiego nie ma wpływu na zamiar stron w realizowaniu tej umowy”.
Wskazując na naruszenie art. 22 § 1 i art. 18 § 1 k.p, w związku z art. 83 § 1 i art. 3511 k.c. w związku z art. 300 k.p., zarzuciła ich „błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że do elementów oceny ewentualnej pozorności umowy o pracę należą określone w niej wynagrodzenie oraz fakt podania w umowie kwoty netto wynagrodzenia, a także racjonalność zatrudnienia kobiety w ciąży, która korzystała wcześniej ze zwolnienia lekarskiego, materializującą się w uznaniu, że płatnik składek NZOZ E. B. G. w B. zawarł z wnioskodawczynią fikcyjną umowę o pracę z uwagi na fakt, iż zachowanie pracodawcy ze względu na zbyt wysokie wynagrodzenie i podanie w umowie o pracę kwoty netto wynagrodzenia oraz zatrudnienie kobiety w ciąży korzystającej wcześniej ze zwolnienia lekarskiego nie spełniało przesłanki racjonalności w obrocie gospodarczym i należało dokonać oceny tych elementów pod kątem ewentualnej pozorności oświadczenia woli, podczas gdy należało uznać, że z zasady swobody umów i zasady godziwego wynagrodzenia pracownika wynika, iż zawarcie umowy o pracę z określonym w niej choćby wysokim wynagrodzeniem, podaniem w umowie kwoty netto wynagrodzenia oraz zawarcie umowy o pracę z kobietą w ciąży, która korzystała wcześniej ze zwolnienia lekarskiego nie sprzeciwiają się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”.
W ramach drugiej podstawy kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez brak uzasadnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne:„1. Czy na gruncie art, 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 83 § 1 k.c., w związku z art. 300 k.p. dopuszczalne jest w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego badanie zamiaru wykonywania umowy o pracę z wykorzystaniem kryterium płci, macierzyństwa i pozostawania pracownicy w ciąży,2.
Czy w zakresie pojęcia «płeć» jako cechy prawnie chronionej przed nierównym traktowaniem w rozumieniu art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera się pojęcie macierzyństwa i/lub pozostawania przez pracownicę w ciąży?,3. Czy na podstawie art. 83 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. do elementów oceny ewentualnej pozorności umowy o pracę, łącznie lub z osobna, należą w szczególności wysokość ustalonego w niej wynagrodzenia, fakt określenia w umowie o pracę wynagrodzenia kwotą netto, zatrudnienie pracownicy w ciąży oraz korzystanie uprzednio przez pracownicę w ciąży ze zwolnienia lekarskiego?”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania albo gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.W orzecznictwie Sąd Najwyższego wielokrotnie wskazano, że istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinno dotyczyć kwestii prawnych budzących rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości, tak aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu.
Zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć więc charakter istotny i ściśle jurydyczny, czyli oderwany od kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń lub oceny dowodów, a problem przedstawiony jako przyczyna kasacyjna nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni i stosowania prawa ani – oczywiście – do wątpliwości skarżącego odnośnie do prawidłowości rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2009 r., III UK 90/08 i III UK 91/08, niepubl. oraz z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 i III UK 55/08, niepubl.).
W związku z tym konieczne jest sformułowanie w uzasadnieniu wniosku istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale również dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, w powiązaniu i na tle konkretnych przepisów prawnych. Wymagane jest także uzasadnienie tej przyczyny kasacyjnej w sposób zbliżony do obowiązującego przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.).
W sprawie niniejszej postawiono wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania ze wskazaniem na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jednakże sformułowano w nim zagadnienie, które nie ma waloru zagadnienia prawnego. Kwalifikacja umowy stron nie budzi kontrowersji ani rozbieżnych ocen w świetle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 in fine oraz art. 3983 § 3 k.p.c.).Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).