Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 357/15 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pension appeal as lower court correctly applied established case law on special working conditions.

Numero d'incarto II UK 357/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against the appellate court's decision granting the claimant an early retirement pension. The lower courts confirmed the claimant met age and general service requirements while verifying he worked in hazardous conditions involving toxic glue and paint. The court ruled that the legal issue was already settled by existing precedent regarding industry-specific hazard classifications, rendering the appeal inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.; art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: The Supreme Court will not examine a cassation appeal if the legal question is already uniformly resolved by established case law, even if the appellant argues for a different interpretation of industry-specific hazard classifications.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement pension special working conditions hazardous industry classification cassation inadmissibility uniform judicial practice toxic substances exposure social security benefits

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
oraz art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
art. 3989 § 2 k.p.c.
Dlatego zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
art. 3989 § 1 k.p.c
Dlatego zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.
art. 3989 § 2 k.p.c
Dlatego zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 357/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z wniosku Z. K. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. ‎o prawo do emerytury,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 kwietnia 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 22 stycznia 215 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 11 marca 2014 r. i oddalił odwołanie Z. K., wniesione od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 grudnia 2013 r. (w której odmówiono wnioskodawcy prawa do emerytury). Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego. Sądy obu instancji zgodnie przyjęły, że ubezpieczony posiada wymagany wiek i staż ogólny warunkujący prawo do emerytury. Jeśli chodzi o przesłankę przepracowania co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach, to ustalono, że w okresie od dnia 27 grudnia 1971 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w […] N. Spółka z o.o. w S. na stanowiskach robotnika transportowego, odbieracza pudełek, operatora sklejarki pudełek i obuwnika montażysty.

W powyższym okresie ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał w warunkach szczególnych prace związane ze szlifowaniem, klejeniem i wykańczaniem wyrobów przemysłu skórzanego (1971-1972). Następnie został on przeniesiony na dział kartonażu – gdzie produkowano kartony do obuwia. W dziale zatrudnionych było ok. 20 osób. Ubezpieczony pracował jako operator maszyny produkującej pudełka kartonowe. Pracował tam w latach 1972-2000. Podstawowymi obowiązkami ubezpieczonego była obsługa sklejarki – od przygotowania jej do pracy, dowiezienia materiału do stanowiska, uzupełnienia kleju (także w trakcie pracy), nakładania wykrojów do pojemnika, przygotowania pracy oraz wyczyszczenia maszyny po zakończeniu pracy.

Codziennie ubezpieczony pracę rozpoczynał o godz. 6:00. Woził on z magazynu kleje (początkowo na bazie amoniaku) i farby toksyczne. Kleje następnie wlewał do maszyn, zaś farby do drukarek. Farbę trzeba było uzupełniać w drukarkach co 2 godziny, zaś klej do maszyn co pół godziny. Była to praca stale przy klejach toksycznych. Wnioskodawca jako pracownik działu kartonażu obsługiwał 2 z 4 sklejarek – jedna sklejarka wykonywała spód pudełka, druga zaś górną jego część. Pozostałe 2 sklejarki obsługiwała inna pracownica.

Dzień pracy rozpoczynał się od przywiezienia z magazynku kleju do sklejarki, uzupełnienia tzw. rynienek tym klejem. Magazynki maszyn napełniano krojem – odpowiednio spodem pudełka lub jego wierzchem, przywiezionym z magazynu – po czym uruchamiano maszynę do produkcji pudełek do obuwia, którą wnioskodawca obsługiwał. Pod koniec każdego dnia pracy wnioskodawca miał także obowiązek wyczyścić maszynę z kleju. Na jednej zmianie pracowało 8-10 osób, w tym pracujący brygadzista. Poza sklejarkami pudełek na oddziale znajdowała się drukarnia – w której ubezpieczony przygotowywał farbę oraz lakiery do drukarek, pomagając w tym zakresie drukarzowi (drukarz nie był sam w stanie przygotować maszyny do rozruchu), uzupełniał zbiorniki, ustawiał odpowiednio klisze w drukarce.

Zdarzało się, iż wnioskodawca rozlewał w magazynku oddziałowym z dużego 30 kg pojemnika klej do mniejszych 5 kg pojemników, z których następnie korzystały pracownice oddziału. Na oddziale produkowano również sznurowadła. Powstawały one przy użyciu acetonu, w wysokiej temperaturze – okuwano metalowe końcówki. Pracami tymi wnioskodawca zajmował się jedynie sporadycznie, w razie potrzeby. Po wykonaniu tych prac wnioskodawca wracał do pracy przy maszynie produkującej pudełka do obuwia. Były to, zlecone przez brygadzistę, sporadyczne i doraźne czynności – które łącznie, z przewożeniem wzorów kartonów, zajmowały ubezpieczonemu minimalną część czasu pracy.

Sąd Apelacyjny zgodził się z Sądem Okręgowym, że pierwszy ze wskazanych okresów zatrudnienia można zaliczyć do stażu pracy w szczególnych warunkach, kiedy ubezpieczony pracował przy taśmie produkcyjnej frezując wyroby skórzane, co można zakwalifikować jako prace związane ze szlifowaniem, klejeniem i wykańczaniem wyrobów przemysłu skórzanego (wykaz A dział XIV pozycja 14). Nie podzielił jednak jego oceny co do drugiego okresu pracy. Stwierdził, że Sąd Okręgowy w sposób dowolny zastosował przepisy resortowe, powołując się w nieuzasadniony sposób na „językową” tylko różnicę pomiędzy nazwą stanowiska a opisem wykonywanych prac.Zdaniem Sądu drugiej instancji nie można traktować pracy na stanowisku operatora maszyny produkującej pudełka kartonowe do obuwia jako wykonywanej w szczególnych warunkach.

Wnioskodawca pracował w fabryce obuwia, w której podstawową działalnością nie były prace poligraficzne, a produkcja wyrobów skórzanych. Wymienione w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach zarządzenie Nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 06 sierpnia 1983 r., jak i zarządzenie Nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 07 lipca 1987 r. nie uwzględnia takiego stanowiska w dziale VII wykazu A – w przemyśle lekkim – czyli w branży, do której należy zaliczyć fabrykę obuwia, jako pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że ubezpieczony obsługiwał maszynę do klejenia pudełek, do której wkładano gotowe kroje (spody pudełka lub jego wierzchy przywiezione z magazynu), natomiast w wykazie A, dział XI, poz. 5 pkt 5 w/w zarządzenia wymienione jest stanowisko operatora maszyn do krajania wzdłużnego (krajacz papieru, tektury). Trafnie, w ocenie Sądu drugiej instancji, organ rentowy nie zgładził się również z zakwalifikowaniem pracy ubezpieczonego jako pracy przy przygotowywaniu klejów toksycznych i innych środków chemicznych do produkcji wyrobów przemysłu skórzanego.

Wnioskodawca nie przygotowywał klejów toksycznych, tylko przywoził kleje i farby z magazynu. Klejem uzupełniał tzw. rynienki w maszynie, którą obsługiwał, natomiast prace związane z przygotowywaniem farby oraz lakierów do drukarek, uzupełnianie zbiorników i ustawianie klisz w drukarce ubezpieczony wykonywał sporadycznie. Sąd drugiej instancji dostrzegł także, że z wykazu A, dział VII, poz. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. wynika, że kleje i środki chemiczne miały służyć do produkcji wyrobów przemysłu skórzanego, natomiast ubezpieczony pracował przy produkcji pudełek do obuwia.Składając skargę kasacyjną wnioskodawca podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne i potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c.).

W ocenie skarżącego zagadnienie prawne sprowadza się do odpowiedzi na pytania, czy zaliczenie danego rodzaju pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach zależy od przyporządkowania tej pracy do branży, do jakiej można zakwalifikować przedsiębiorstwo pracodawcy. Poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów, zdaniem wnioskodawcy, występują natomiast przy wykładni § 4 ust. 1 w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.

Nr 8, poz.

43) oraz art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wskazał, że z przepisów tych nie wynika aby praca ubezpieczonego była wykonywana u pracodawcy należącego do określonej branży. Podał, że z części orzeczeń Sądu Najwyższego można wnosić, że przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2008 r., I UK 381/07, z dnia 3 grudnia 2014 r., III UK 64/14).

W innych orzeczeniach prezentowany jest natomiast pogląd, że formalistyczne potraktowanie przynależności przedsiębiorstwa do określonej branży oznaczałoby niemożliwość uznawania za pracę w szczególnych warunkach pracy identycznej wykonywanej w innej branży (wyrok SA w […] z dnia 27 listopada 2013 r., III AUa […]). Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie realizuje wytycznych z art. 3989 § 1 k.p.c.Zgodnie z tym przepisem, Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Ubezpieczony w pierwszej kolejności uważa, że wniesiona przez niego skarga powinna zostać rozpoznana ze względu na konieczność rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego, dotyczącego kwalifikacji określonego rodzaju pracy jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów emerytalnych. Jednocześnie zwraca uwagę na powiązaną z tymi zagadnieniami potrzebę wykładni odpowiednich przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Sąd Najwyższy nie podziela poglądu o istnieniu w ustalonym w sprawie stanie faktycznym istotnego zagadnienia prawnego, wobec czego wskazane okoliczności nie mogą być przesłanką uzasadniającą potrzebę rozpoznania skargi.Istotność zagadnienia prawnego należy połączyć z jego doniosłością w sensie obiektywnym. Oznacza to, że określona kwestia ma mieć znaczenie nie tylko dla indywidualnego stanu faktycznego. Chodzi przede wszystkim o to, aby była ona ważna dla praktyki stosowania prawa w większej liczbie spraw. W rezultacie istotność zagadnienia prawnego powiązana została z potrzebą rozwoju określonych instytucji prawnych.

W sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, jeśli wykładnia prawna kwestionowanego przepisu jest zgodnie rozumiana w orzecznictwie. Przedstawiona konkluzja ma znaczenie, jeśli prześledzi się orzecznictwo Sądu Najwyższego. Wyinterpretowano zasadę, zgodnie z którą w świetle przepisów wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, wyodrębnienie poszczególnych prac ma charakter stanowiskowo – branżowy. Pod pozycjami zamieszczonymi w kolejnych działach wykazu wymieniono bowiem konkretne stanowiska przypisane danym branżom, uznając je za prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego.

Przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach. Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości i uciążliwości do oddzielnych działów oraz poszczególnych stanowisk w ramach gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe, gdyż należy przyjąć, że konkretne stanowisko narażone jest na ekspozycję na czynniki szkodliwe w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale przemysłu jest umiejscowione. Konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu gospodarki (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 20/09, LEX nr 515698 i I UK 24/09, LEX nr 518067; z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, LEX nr 619638 a także z dnia 14 marca 2013 r., I UK 547/12, OSNP 2014, nr 1, poz. 11).

Oznacza to, że przynależność pracodawcy do określonej gałęzi przemysłu ma znaczenie istotne i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały przypisane w tym akcie prawnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2011 r., III UK 174/10, LEX nr 901652).Wskazana reguła doznaje jednak ograniczeń. W wyroku z dnia 6 lutego 2014 r., I UK 314/13, Lex nr 1439383, Sąd Najwyższy uznał, że za wykonaną w warunkach szczególnych należy uznać również pracę przyporządkowaną w załączniku A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. do innego działu przemysłu niż ten, w którym jest świadczona, jeżeli stopień szkodliwości lub uciążliwości tego rodzaju pracy nie wykazuje żadnych różnic w zależności od branży, w której pracownik jest zatrudniony (por. także wyroki z dnia 25 marca 2014 r., I UK 337/13, Lex nr 1458817; z dnia 13 sierpnia 2015 r., II UK 298/14, LEX nr 1797093).Przeprowadzona analiza uświadamia, że zagadnienie, które chce wyjaśniać ubezpieczony jest jednolicie postrzegane w orzecznictwie.

Starania interpretacyjne Sądu Najwyższego doprowadziły do ujawnienia zasady, a także wykreowały wyjątek od niej. Trudno w tych okolicznościach zatem twierdzić, że podniesione w skardze kasacyjnej zagadnienie ma charakter istotny, czyli wymaga zajęcia stanowiska najwyższej instancji sądowej. Z tych samych powodów nietrafne jest stanowisko, że na gruncie § 4 ust. 1 w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.

Nr 8, poz.

43) oraz art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych występują poważne wątpliwości lub przepisy te wywołują rozbieżności w orzecznictwie. Należy podnieść, że przywołane przez wnioskodawcę orzeczenia potwierdzają przedstawioną wcześniej tezę.W wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2008 r., I UK 381/07 stwierdzono, że kwestia przyporządkowania określonej pracy, a co za tym idzie pracodawcy, do określonej w wykazie branży przemysłowej, ma istotne znaczenie, jeśli jej uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia wynika z jej branżowej specyfiki.

Identycznie orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r., III UK 64/14. Ze stanowiskiem tym nie koliduje myśl wyrażona przez Sąd Apelacyjny w […] w wyroku z dnia 27 listopada 2013 r., III AUa […], który podkreślił, że podstawowe znaczenie ma rodzaj wykonywanej pracy, to jest pracy o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagającej wysokiej sprawności psychofizycznej. Do wniosku tego dochodzi się po przypomnieniu, że również w orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszcza się odstępstwa od stanowiskowo-branżowego charakteru wykazu prac w szczególnych warunkach, z uwagi na niewystępowanie różnic w stopniu szkodliwości lub uciążliwości danego rodzaju pracy w poszczególnych branżach przemysłu.Przeprowadzony wywód uświadamia, że w sprawie nie doszło do ziszczenia się przesłanek warunkujących przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dlatego zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.