Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 356/09 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal against social security contributions liability for company directors. Directors failed to file bankruptcy petition despite company insolvency.

Numero d'incarto II UK 356/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the cassation appeal filed by company directors against a lower court ruling that exempted them from social security contribution arrears. The court found that the directors failed to file a bankruptcy petition when the company ceased payments and accumulated debts, despite having the legal duty to do so. Consequently, the court held that the directors remained liable for the outstanding contributions and costs.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 116 ust. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej; art. 31 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 203 § 1 k.s.h.: Directors of a company are liable for social security contribution arrears if they fail to file a bankruptcy petition when the company becomes insolvent, even if a new strategic investor takes over the presidency.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security contributions company directors liability bankruptcy petition duty social security fund insolvency proceedings

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 116 ust. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej
został wydany z naruszeniem art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
art. 31 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
60 ze zm.) w związku z art. 31 ustawy z dnia 13
Art. 203 § 1 k.s.h.
W świetle art. 203 § 1 k.s.h., w razie konfliktów między organami
art. 398 § 2 k.p.c.
kasacyjnych nie poddają się weryfikacji kasacyjnej (por. art. 398 3 § 3 k.p.c.). Na
art. 203 § 1 k.s.h
W świetle art. 203 § 1 k.s.h., w razie konfliktów między organami

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 356/09

POSTANOWIENIE

Dnia 24 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z wniosku M. K. i J. Z.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.

z udziałem zainteresowanego M. H. i P. Sp. z o.o. w O.

o odpowiedzialność członków zarządu spółki za zaległości składkowe ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 lutego 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawców od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 kwietnia 2009 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 29

kwietnia 2009 r. po rozpoznaniu apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w O. zmienił wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w O. z dnia 22 grudnia 2008 r. w jego pkt I i II, wydany przy udziale

zainteresowanych M. H. i „P.” Sp. z o.o. w O., zwalniający wnioskodawców M. K. i

J. Z. z odpowiedzialności za zaległości z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie

społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych w poszczególnych miesiącach za okres lat 2000-2001, w ten

sposób, że oddalił odwołanie wnioskodawców od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w O. z dnia 23 sierpnia 2005 r. (punkt I wyroku), a także nie

obciążył wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej

(punkt II wyroku) i przyznał radcy prawnemu A. B. od Skarbu Państwa Sądu

Okręgowego w O. kwotę 146,40 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

zainteresowanemu z urzędu (punkt III wyroku).

W zaskarżonym wyroku Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Sądu Okręgowego

został wydany z naruszeniem art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja

podatkowa (Dz.U. z 2005 Nr 8 poz. 60 ze zm.) w związku z art. 31 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst Dz.U. z

2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.) wskutek błędnego przyjęcia, że ciężar dowodu

wykazania okoliczności wynikających z art. 116 Ordynacji podatkowej spoczywał na

organie rentowym. Tymczasem spółka nie regulowała żadnych bieżących

zobowiązań z tytułu składek już od września 2000 r. i posiadała przeterminowane

zobowiązania wobec innych wierzycieli, którzy już do marca 2001 r. uzyskali wobec

niej tytuły wykonawcze. Natomiast wnioskodawcy nie wskazali żadnych dowodów

na okoliczność, że do kwietnia 2001 r. Spółka nie zaprzestała trwale spłacać

zobowiązań wobec wierzycieli, a przede wszystkim wobec organu rentowego. Nie

wykazali też, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania

układowego nastąpiło bez ich winy. Nie można uznać, że objęcie funkcji prezesa

Spółki przez W. H. pozbawiło ich faktycznej możliwości pełnienia obowiązków

członków zarządu. W świetle art. 203 § 1 k.s.h., w razie konfliktów między organami

spółki,

członkowie

zarządu

mają

obowiązek

działać

zgodnie

ze

swoimi

kompetencjami, licząc się z ryzykiem możliwości ich odwołania.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawców zarzucił naruszenie

przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 116 Ordynacji

podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

utrzymując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne „polegające na

ocenie wyboru priorytetu bądź nadrzędności art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa

z art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd I instancji uznał iż

skarżący nie mając prawnych i faktycznych możliwości złożenia wniosku o

upadłość bądź postępowanie układowe dał wyraźny priorytet przepisowi,

zwalniającemu członków zarządu w określonych sytuacjach od złożenia takiego

wniosku czyli usprawiedliwienie ich zachowania. Z kolei Sąd II instancji ocenił

sprawę

diametralnie

zróżnicowanie

i

stąd

istnieje

potrzeba

ujednolicenia

orzecznictwa w przypadku spraw opartych na tożsamym bądź podobnym materiale

dowodowym jak niniejsza sprawa”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być przyjęta do rozpoznania. Sformułowane w

niej zagadnienie prawne dotyczące „priorytetu bądź nadrzędności” art. 116

Ordynacji podatkowej „z art. 131 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych” jest

wadliwe i pozorne, skoro art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w

zagadnieniu prawnym omyłkowo wskazano na art. 131 tej ustawy, która nie

zawiera przepisu o takiej numeracji) odsyła do stosowania art. 116 Ordynacji

podatkowej. Oznacza to, że pomiędzy wymienionymi przepisami nie występuje

relacja „priorytetu bądź nadrzędności”, ale art. 31 ustawy systemowej odsyła do

odpowiedniego stosowania, między innym art. 116 Ordynacji podatkowej.

Równocześnie autor skargi kasacyjnej - zarzucając naruszenie art. 116

Ordynacji podatkowej - nie wskazał, która konkretnie przesłanka z art. 116 § 1 pkt

1a, z pkt 1b lub z pkt 2 tego przepisu miałaby ekskuplować skarżących, i ograniczył

się do mało czytelnego i bezzasadnego wywodu, że „w świetle art. 116 par 1

Ordynacji Podatkowej istnieje konieczność nie przez wnioskodawców a przez ZUS

wykazania związku czasowego pomiędzy powstaniem zaległości składowych w

stopniu zawinionym a okresem pełnienia funkcji w zarządzie oraz możliwościami z

tym związanymi”. Tymczasem to, czy skarżący mieli prawne i faktyczne możliwości

złożenia w czasie właściwym wniosku o upadłość bądź wniosku o wszczęcie

postępowania układowego należy do sfery ustaleń faktycznych i oceny zebranego

w sprawie materiału dowodowego, które przy braku proceduralnych zarzutów

kasacyjnych nie poddają się weryfikacji kasacyjnej (por. art. 398 3 § 3 k.p.c.). Na

gruncie miarodajnych ustaleń stanu faktycznego w sprawie oczywiście wykluczone

było podważenie uprawnionej sędziowskiej oceny zebranego w sprawie materiału

dowodowego oraz konkluzji prawnych dokonanych przez Sąd Apelacyjny. Jeżeli

bowiem zainteresowana spółka znajdowała się w „dramatycznej” sytuacji

finansowej i przestała spłacać swoje zobowiązania, to obowiązkiem członków jej

zarządu

było

zgłoszenie

terminowego

wniosku

o

wszczęcie

procedur:

upadłościowej lub układowej. Nie sprzeciwiało się temu poszukiwanie lub

znalezienie inwestora „strategicznego”, który jako nowy prezes zarządu spółki

doprowadził wyłącznie do narastającego jej zadłużenia. Skarżący jako członkowie

zarządu zainteresowanej spółki, która zaprzestała spłacania swoich zobowiązań,

byli zobowiązani do terminowego złożenia we właściwym czasie wniosku o

upadłość lub o wszczęcie postępowania układowego i nie mogli skutecznie bronić

się zarzutem, że takie działania uniemożliwiał im nowy właściciel „strategiczny”,

który objął funkcję prezesa zarządu spółki i mógłby przecież zobowiązać się do

spłaty długów

spółki także

w trakcie

postępowania

upadłościowego

lub

naprawczego (układowego). Samo subiektywne przekonanie skarżących o

niemożności zgłoszenia terminowego wniosku o ogłoszenie upadłości lub o

wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania

układowego) - wynikające z relacji pomiędzy członkami zarządu zobowiązanymi do

podejmowania tych prawem przewidzianych czynności a nowym właścicielem i

prezesem zarządu spółki nie oznaczało obiektywnego braku zawinienia w

niedokonaniu

takich

czynności

i

nie

wystarczało

do

uwolnienia

się

od

odpowiedzialności za zobowiązania składkowe spółki z o.o. wobec Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych. (por. uchwałę sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2009

r., I UZP 4/09, dotychczas niepublikowana). Skarżący zatem nie „mieli złożyć

rezygnacji i odejść z pracy”, ale terminowo złożyć wniosek o upadłość bądź

postępowanie układowe, co oczywiście bardziej uchroniłoby interesy zatrudnionych

pracowników,

aniżeli

doprowadzenie

lub

przyczynienie

się

do

dalszego

pogorszenia się dramatycznej sytuacji finansowej spółki, w której byli członkami

zarządu. Gołosłowne twierdzenia autora skargi kasacyjnej, że po przejęciu spółki

przez „inwestora strategicznego” skarżący byli „jedynie pracownikami na umowę o

pracę”, a nie członkami zarządu spółki, nie nadawały się do kasacyjnego

rozeznania.

Bez adekwatnych proceduralnych zarzutów kasacyjnych wykluczone było

kasacyjne badanie, czy skarżący wskazywali organowi ubezpieczeń społecznych

mienie spółki, z którego możliwe było zaspokojenie zaległości składkowych w

całości lub w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Tego

rodzaju okolicznościami ekskulpującymi nie były: nadzieje na „przetrwanie kryzysu”

związane z pozyskaniem „inwestora strategicznego”, brak „pełnej i właściwej

dokumentacji księgowo-finansowej spółki”, której na stanowiskach członków

zarządu rzekomo nie mieli obowiązku ani możliwości zabezpieczyć, prowadzenie

dalszej działalności lub „plan restrukturyzacji przeżycia w tamtych bardzo ciężkich

czasach gospodarczych dla małych podmiotów które wówczas powszechnie

bankrutowały”.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do

rozpoznania oczywiście bezzasadnej skargi kasacyjnej na podstawie art. 398 9 § 2

k.p.c.