Supreme Court dismisses social security pension claim for military retiree due to statutory exclusion.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against the social security agency's refusal of a general pension. The appellant, a military retiree, argued for a choice between military and social pensions under Article 7 of the Military Pension Act, claiming the social option was more beneficial. The court ruled that Article 2(1)(1) of the Social Security Act explicitly excludes those with established military pension rights, and since the appellant's military pension already accounted for service periods, the special exclusion applies. Consequently, the court held that the appellant could not acquire a right to a social pension in this specific situation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych; When a military retiree has an established pension where service periods are included, the special exclusion prevents acquisition of a general social pension.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 319/08
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 marca 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Roman Kuczyński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Katarzyna Gonera
SSN Romualda Spyt
w sprawie z wniosku J.S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 31 marca 2009 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]
z dnia 31 marca 2008 r.,
oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
J. S. zaskarżył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 10 lipca
2007 r. o odmowie prawa do emerytury. Wnioskodawca przed Sądem domagał się
przyznania mu świadczenia z powszechnego systemu emerytalnego stosownie do
treści art. 7 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy
zawodowych, zgodnie z którym przysługuje mu wybór świadczenia emerytalnego z
powodu zbiegu uprawnień. Utrzymywał on, że pobierana emerytura z zaopatrzenia
żołnierzy zawodowych jest mniej korzystna, niż emerytura z Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych.
W odpowiedzi na odwołanie, wnosząc o jego oddalenie organ rentowy
powołał się na treść art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr
39, poz. 353), który wyklucza nabycie świadczenia przez ubezpieczonych, którzy
mają ustalone prawo do emerytury na podstawie przepisów o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych.
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w W. dowołanie J. S. oddalił.
Następnie na skutek apelacji ubezpieczonego Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 31 marca 2008 r. oddalił apelację. Sąd
mając na uwadze, iż ubezpieczony w dacie złożenia wniosku o emeryturę (5 lipca
2007 r.), miał ustalone prawo do emerytury wojskowej z uwzględnieniem okresów
zatrudnienia na podstawie w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że wnioskodawca nie ma prawa,
zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, do emerytury z powszechnego
systemu emerytalnego.
Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i
rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto wskazał, że Sąd
Apelacyjny nie zastosował w sprawie art. 32 ust 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 5 ust 1 pkt 1 lit a i ust 3
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w
szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 63, poz.292) w sytuacji, gdy ubezpieczony
przed dniem wejścia w życie zmiany do art. 2 wyżej wymienionej ustawy wykonywał
pracę w warunkach o znacznym stopniu uciążliwości, skończył 60 lat, a wiek
emerytalny osiągnął w okresie pozostawania w zatrudnieniu. W skardze wskazano
także naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji RP, polegające na nierównym traktowaniu
osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia emerytalno-rentowego, poprzez
wyłączenie prawa do emerytury z zaopatrzenia powszechnego, w sytuacji gdy
wypełniły one ustawowy obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie
emerytalno-rentowe na fundusz ZUS.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona. Stosownie do art. 398 13 § 1 i
2 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (jej
podstaw) i jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę
zaskarżonego orzeczenia, jeżeli skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów
postępowania - tak jak w rozpoznawanej sprawie - (bądź jeżeli taki zarzut okaże się
niezasadny). Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie budzą wątpliwości,
sporna pozostaje ich ocena w świetle przepisów prawa materialnego. Decyzją z
dnia 10 lipca 2007 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury,
powołując art. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W ocenie Sądu Najwyższego decydującą w niniejszej sprawie była
okoliczność, że na podstawie art. 1 pkt 2 lit. a oraz pkt 3 lit. b ustawy z dnia 23 lipca
2003 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. Nr 166, poz. 1609 ze zm.), ustawodawca zdecydował o
wyłączeniu
z
ubezpieczenia
społecznego
(tzw.
powszechnego)
żołnierzy
zawodowych. Tak więc od dnia 1 października 2003 r. (data wejścia w życie tej
ustawy), wszyscy żołnierze (także niepozostający w służbie) podlegają w zakresie
nabywania uprawnień emerytalno-rentowych przepisom ustawy z dnia 10 grudnia
1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Konsekwencją tej zmiany jest doliczenie - na wniosek zainteresowanego - okresu
podlegania powszechnemu ubezpieczeniu emerytalnemu do wysługi emerytalnej
określonej w przepisach ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Bezsporne jest, że wnioskodawca zakończył służbę wojskową 1975 r. i w dacie złożenia wniosku o emeryturę w Zakładzie Ubezpieczeń
Społecznych miał już ustalone przez wojskowy organ rentowy prawo do emerytury.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, świadczenia na warunkach i w wysokości
określonej w ustawie nie przysługują, mimo spełnienia warunków do nabycia prawa
do świadczeń z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, ubezpieczonym, którzy mają ustalone prawo do emerytury określonej
między innymi ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych,
obliczonej z uwzględnieniem okresów składkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 1-3, 5 i 7-10 oraz w ust. 2 ustawy. W świetle tego unormowania wnioskodawcy
nie przysługuje prawo do emerytury w oparciu o ustawę o emeryturach i rentach z
FUS. W dacie złożenia wniosku o emeryturę (2 lipca 2007 r.) miał on bowiem
ustalone prawo do emerytury wojskowej. Jak wynika z decyzji o ustaleniu prawa do
emerytury wojskowej z dnia 12 czerwca 1975 r. do wysługi emerytalnej zaliczono
wnioskodawcy okres służby wojskowej od 13 listopada 1961 r. do 5 kwietnia 1975 r.
i przyznano emeryturę w wysokości 58 % podstawy jej wymiaru. Ponadto wojskowy
organ rentowy doliczył do pierwotnie ustalonych okresów służby wojskowej okresy
zatrudnienia w PLL LOT zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z FUS i podwyższył tę emeryturę do
wysokości 75%
podstawy jej wymiaru. W tym stanie faktycznym mając na uwadze wyłączenie
przewidziane w art. 2 ust. 2 powołanej ustawy emerytalnej wskazać należy, że
odrębność ubezpieczenia emerytalno-rentowego regulowanego ustawą z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) oraz ustawą z dnia 10
grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
(jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) powoduje niemożność nabycia
przez emeryta wojskowego prawa do emerytury na podstawie ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli we wcześniej
przyznanej emeryturze wojskowej uwzględniono okresy ubezpieczenia lub
zatrudnienia oraz inne okresy jako składkowe (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Wskazać należy
także, iż uprawnienie do wypłaty świadczenia wyższego lub wybranego przez
osobę uprawnioną w myśl art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy
zawodowych oraz ich rodzin, przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy przepisy
szczególne nie stanowią inaczej. Ustawa o emeryturach i rentach z FUS zawiera
szczególne unormowania dotyczące osób, które spełniały warunki do otrzymania
świadczeń określonych w przepisach ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy
i ich rodzin, co wyłącza w takich sytuacjach stosowanie wyżej wskazanego przepisu
ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Odrębność obu systemów ubezpieczenia powoduje, że wnioskodawca jako emeryt
wojskowy nie mógł nabyć prawa do emerytury z ustawy o emeryturach i rentach z
FUS (por. wyrok SN z dnia 22 stycznia 2002 r., II UKN 58/01, OSNP 2003/21/523
oraz wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2007 r. II UK 165/06, OSNP 2008/9-10/140).
Wobec powyższego, podzielając stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku,
Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.