Supreme Court dismisses pension appeal as lower court correctly applied disability laws based on expert opinions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the cassation appeal filed by a claimant against a social insurance fund's denial of a work-related disability pension. The appellate court had correctly determined that medical experts confirmed the claimant was no longer unable to work according to her qualifications after her previous disability period ended. The court ruled that no legal interpretation was needed because the lower court properly applied the relevant statutes based on the expert evidence presented.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych: The court must apply existing statutory definitions of work-related disability based on expert medical opinions rather than conducting new legal interpretation when the lower court's application of these provisions is factually sound.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 316/11
POSTANOWIENIE
Dnia 13 marca 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kuźniar
w sprawie z wniosku M.S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 marca 2012 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego […]
z dnia 3 sierpnia 2011 r.,
odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r., Sąd Apelacyjny zmienił, na skutek
apelacji strony pozwanej - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyrok Sądu
Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 2009 r. i
oddalił odwołanie wnioskodawczyni M. S. od decyzji organu rentowego z dnia 6
maja 2009 r., odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do
pracy w związku z chorobą zawodową, wobec niespełnienia przesłanek
określonych w art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz.
1227 ze zm.). W ocenie Sądu Apelacyjnego, opinie biegłych lekarzy dermatologa i
alergologa powołanych przez Sąd pierwszej instancji koncentrowały się na istnieniu
choroby
zawodowej,
nie
rozstrzygając
kwestii
niezdolności
do
pracy
wnioskodawczyni w związku z tą chorobą. Sąd drugiej instancji uzupełnił
postępowanie dowodowe, dopuszczając dowód z opinii biegłego lekarza z zakresu
medycyny pracy i dermatologa celem ustalenia czy wnioskodawczyni (mająca
przyznane prawo do renty w związku z chorobą zawodową od dnia 1 listopada
2008 r. do dnia 31 października 2010 r.) po tym dniu jest nadal niezdolna do pracy
zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji w związku z chorobą zawodową.
Wobec jednoznacznej oceny biegłych wyrażonej w opiniach, Sąd drugiej instancji
orzekł, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1
ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a tym samym nie spełniła przesłanek do
uzyskania dochodzonego świadczenia.
Powyższy wyrok zaskarżył w całości pełnomocnik wnioskodawczyni i
zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 12 ust. ustawy z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 6 ust 1
pkt 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu
wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 167,
poz. 1322 ze zm.), oraz przepisów postępowania - art. 233 i 382 k.p.c., wniósł o
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu
do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania w tym
kosztach zastępstwa procesowego.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono potrzebą
wykładni „art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w
związku z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zakresie
wykładni pojęcia – niezdolność do pracy”, oraz wykładni art. 382 k.p.c. w kwestii
„zakresu w jakim Sąd drugiej instancji może przeprowadzić postępowanie
dowodowe i zakresu w jakim to postępowanie może stać się podstawą orzeczenia
Sądu drugiej instancji”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia
skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie
organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z
dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.)
rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w
ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów
powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków
odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i
rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach. Skarga kasacyjna nie jest
więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia
sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na
przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli
prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności
ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się
weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie
dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w
tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe,
które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w
art. 3989 § 1 k.p.c.
Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli:
1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
3) zachodzi nieważność postępowania lub
4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W sytuacji gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest
potrzeba wykładni przepisów prawa (tak jak w ocenianej skardze), konieczne jest
określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem,
na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem
rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Ponadto
konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów,
które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej
propozycji interpretacyjnej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3
listopada 2003 r., II UK 184/03, niepublikowane, z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK
103/04, niepublikowane, czy też z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP
2009 nr 3-4, poz. 43). Konieczne jest także, choćby przykładowe, wskazanie
orzeczeń, w których ten sam przepis prawa byłyby odmiennie wykładany. Wypada
również dodać, że podobnie jak w przypadku gdy podstawą wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania jest występujące w sprawie zagadnienie prawne
(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), nie zachodzi ona, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już
stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził
swój
pogląd
we
wcześniejszych
orzeczeniach,
brak
nadto
okoliczności
uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS – wkładka z 2003 r., nr 13, poz.
5). W okolicznościach sprawy natomiast, uzasadnienie skargi kasacyjnej w istocie
sprowadza się do polemiki z poczynionymi na podstawie opinii biegłych ustaleniami
Sądu drugiej instancji, co do zdolności wnioskodawczyni do pracy zgodnej z
posiadanymi kwalifikacjami. Wnioski biegłych powołanych przez Sąd drugiej
instancji wyrażone w konkluzji opinii były zgodne, a wobec zastrzeżeń co do opinii
biegłego, Sąd dopuścił dodatkowo dowód z uzupełniającej ustnej opinii biegłego z
zakresu medycyny pracy, który podtrzymał swoją wcześniejsza ocenę stanu
zdrowia wnioskodawczyni. W sprawie – wbrew twierdzeniom skargi - nie zachodzi
potrzeba dokonania wykładni art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z FUS w związku z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30
października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i
chorób
zawodowych,
definiującego
niezdolność
do
pracy,
ale
w
istocie
zastosowania tych przepisów, a to prawidłowo uczynił Sąd drugiej instancji,
uwzględniając opinie biegłych lekarzy, z których wynikało, że wnioskodawczyni nie
jest obecnie osobą niezdolną do pracy, a zatem niespełniła przesłanek określonych
w art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Na temat pojęcia niezdolności do
pracy, stanowiącej przesłankę nabycia uprawnień rentowych Sąd Najwyższy
wypowiadał
powodujących
się
wielokrotnie,
konieczność
generalnie
pozostawania
uznając,
iż
w
leczeniu
stałym
istnienie
nie
schorzeń
stanowi
samodzielnej przyczyny uznania częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy,
chociaż w pewnych okresach wymaga czasowych zwolnień lekarskich (por.
przykładowo wyrok z dnia 24 sierpnia 2010 r., I UK 64/10 - LEX nr 653663, czy
wyrok z dnia 6 stycznia 2009 r., II UK 125/08 - niepublikowany, w którym przyjęto,
że upośledzenie organizmu nie jest wystarczającą przesłanką przyznania renty, w
sytuacji, gdy mimo tego upośledzenia możliwe jest podjęcie dotychczasowej pracy i
systematyczne leczenie schorzenia).
Nie znajduje także uzasadnienia wskazana w uzasadnieniu przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania potrzeba wykładni art. 382 k.p.c. Przepis ten w
powiązaniu z art. 381 określa podstawę rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Z
regulacji tej wynika, że sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału
zebranego
w
postępowaniu
w
pierwszej
instancji
oraz
w
postępowaniu
apelacyjnym, co oznacza uprawnienie tego sądu do ewentualnego uzupełnienie
ustaleń faktycznych zależnie od potrzeby. Postępowanie dowodowe sąd ten
przeprowadza wówczas, gdy jest to celowe w okolicznościach sprawy, tak jak w
ocenianej sprawie. Dotyczy to także dowodu z opinii biegłych - art. 278 k.p.c. (por.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1997 r., II UKN 131/97, OSNAPiUS 1998
nr 3, poz. 100).
Tym się kierując, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.