Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 306/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses teacher's pension appeal as employment termination was not on her request.

Numero d'incarto II UK 306/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the teacher's cassation appeal regarding her pension entitlement. The lower courts ruled that she failed to meet the statutory requirement for early retirement because her employment contract was terminated by the school director due to medical unfitness, rather than on her own request. The Court affirmed this decision, emphasizing that the specific legal provision for teachers' early retirement strictly requires the employment relationship to end voluntarily by the teacher's will.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela; The right to early retirement for teachers with thirty years of service requires the termination of the employment relationship on the teacher's own request, excluding termination initiated by the employer for medical reasons.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement for teachers termination of employment contract voluntary resignation requirement medical unfitness termination pension eligibility conditions cassation appeal scope statutory interpretation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 398 § 1 and 2 of the Code of Civil Procedure
Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 398 13 § 1 i 2 k.p.c., Sąd
art. 88 ust. 1 of the Teachers' Card Act of January 26, 1982
wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek określonych w art. 88 ust.
art. 23 ust. 1 pkt 3 of the Teachers' Card Act of January 26, 1982
podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela. W listopadzie 2009 r.
art. 7 Konstytucji
1 w związku z art. 7 Konstytucji polegające na „niezgodnej z prawem
art. 316 § 1 k.p.c
(…)” i art. 316 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 306/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

SSN Zbigniew Korzeniowski

w sprawie z wniosku U. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2013 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 22 marca 2012 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., Sąd Apelacyjny, oddalił apelację

wnioskodawczyni U. P. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w O. z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń

Społecznych

o

emeryturę,

wskazując

w

uzasadnieniu,

że

wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek określonych w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia

26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz.

674 ze zm.), gdyż nie doszło do rozwiązania stosunku pracy na jej wniosek.

W stanie faktycznym sprawy wnioskodawczyni była zatrudniona na

stanowisku nauczyciela w Szkole Podstawowej Nr 2 w G. w okresie od dnia 1

września 1982 r. do dnia 30 września 2009 r. Stosunek pracy został rozwiązany na

podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela. W listopadzie 2009 r.

wnioskodawczyni złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy i w dniu 17

lutego 2010 r. po badaniu lekarskim Lekarz Orzecznik ZUS orzekł, że jest ona

zdolna do pracy. Decyzją z dnia 4 marca 2010 r. organ rentowy odmówił jej prawa

do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o

emeryturę, a decyzją z dnia 22 stycznia 2009 r. odmówiono jej do niej prawa,

wobec

niewykazania

wymaganego

-

letniego

okresu

składkowego

i

nieskładkowego. Decyzją z dnia 13 lutego 2009 r. dokonano zmiany w zakresie

ustalenia 30 - letniego okresu składkowego i nieskładkowego, zaliczając

wnioskodawczyni do okresu zatrudnienia okres jej pracy w gospodarstwie rolnym

dziadków od dnia 24 lipca 1978 r. do dnia 29 lipca 1978 r. i przyjmując że wykazała

30 - letni okres zatrudnienia oraz 20 – letni okres pracy nauczycielskiej. Kolejnym

wnioskiem z dnia 5 października 2009 r. wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie

emerytury w trybie przepisów Karty Nauczyciela, dołączając świadectwo pracy z

dnia 30 września 2009 r., z którego wynikało, że stosunek pracy ustał na podstawie

art. 23 pkt 3 Karty Nauczyciela. Decyzją z dnia 14 października 2009 r. ponownie

odmówiono przyznania wnioskodawczyni emerytury, wobec braku spełnienia

przesłanki rozwiązania stosunku pracy na wniosek nauczyciela, zaś Sąd Okręgowy

wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r., oddalił odwołanie wnioskodawczyni. W dniu 10

lutego 2011 r. wnioskodawczyni złożyła ponowny wniosek o emeryturę

nauczycielską, zaś zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2011 r. organ rentowy

odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do emerytury.

Odwołanie wnioskodawczyni od tej decyzji oddalił wyrokiem z dnia 9

listopada 2011 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O.,

wskazując w uzasadnieniu, że art. 88 Karty Nauczyciela przewiduje możliwość

przejścia nauczyciela na emeryturę niezależnie od wieku, a jednym z koniecznych

warunków do nabycia tej emerytury jest rozwiązanie stosunku pracy na wniosek

nauczyciela. Tak więc nauczyciel, który nie rozwiązał na swój wniosek stosunku

pracy - mimo spełnienia warunku wymaganego stażu pracy (ogólnego i w

szczególnym charakterze) nie może nabyć prawa do tej emerytury. Tymczasem w

rozpatrywanej sprawie do rozwiązania stosunku pracy nie doszło z inicjatywy

wnioskodawczyni (nauczyciela) lecz w drodze jednostronnego oświadczenia woli

dyrektora szkoły, nie zachodzi również wyjątek, o którym mowa w art. 88 ust. 1a

ustawy.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżając go w

całości, pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił naruszenie prawa materialnego –

art. 66 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji polegające na „niezgodnej z prawem

odmowie wnioskodawczyni zagwarantowanego ustawą prawa do emerytury

pomimo spełnienia przez nią wszystkich warunków możliwych do zrealizowania w

zaistniałej sytuacji”, oraz przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik

sprawy – art. 390 § 1 „poprzez nieprzedstawienie Sądowi Najwyższemu

zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w rozpoznawanej sprawie

(…)” i art. 316 § 1 k.p.c. „poprzez pominięcie (…) stanu rzeczy istniejącego w chwili

zamknięcia rozprawy (…)”, wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w

całości poprzez orzeczenie zgodne z żądaniem zawartym

w odwołaniu

wnioskodawczyni, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 398 13 § 1 i 2 k.p.c., Sąd

Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany

ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, jeżeli

skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania lub gdy zarzut taki

okaże się niezasadny. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np.

wyroki z dnia z dnia 24 listopada 2010 r., I PK 78/10 oraz z dnia 19 maja 2011 r.,

I PK 264/10 - niepublikowane) przyjmuje się, że Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę

w granicach zaskarżenia i w granicach przedstawionych podstaw (art. 398 13 § 1

k.p.c.), co oznacza, że nie może uwzględniać naruszenia żadnych innych

przepisów niż wskazane przez skarżącego. Innymi słowy Sąd Najwyższy może

rozpoznawać skargę kasacyjną tylko w ramach tej podstawy, na której ją oparto,

odnosząc się jedynie do przepisów, których naruszenie zarzucono. Uwaga ta –

prawnie oczywista – jest konieczna, gdy się zważy, że we wniesionej skardze

kasacyjnej,

w

jej

podstawach,

brak

odniesienia

się

do

kluczowego

w

okolicznościach sprawy, art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta

Nauczyciela.

W

rozpoznawanej

sprawie

spór

sprowadzał

się

do

oceny,

czy

wnioskodawczyni, z którą w dniu 30 września 2009 r. rozwiązano stosunek pracy

na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, spełniła przesłanki do nabycia

prawa do emerytury określone w art. 88 ust. 1 tej ustawy, nie powołanego jako

naruszony w podstawach skargi. W związku z tym tylko ogólnie należy wspomnieć,

że

zgodnie

z tym

przepisem,

nauczyciele

mający trzydziestoletni

okres

zatrudnienia, w tym dwadzieścia lat wykonywania pracy w szczególnym

charakterze mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na

emeryturę. Za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r., III UK 162/10

(OSNP z 2012 r. nr 13-14, poz. 179), należy powtórzyć, że niezbędnym warunkiem

skorzystania z prawa do emerytury na tej podstawie jest rozwiązanie stosunku

pracy na wniosek nauczyciela. Tak więc nauczyciele, którzy nie rozwiążą na swój

wniosek stosunku pracy - mimo spełnienia warunku wymaganego stażu pracy

(ogólnego i w szczególnym charakterze) nie mogą nabyć prawa do tego

świadczenia. Wykładnia językowa i systemowa tego przepisu prowadzi do

jednoznacznego rezultatu, że za rozwiązanie stosunku pracy „na swój wniosek”

przez nauczyciela, nie może być uznane jego rozwiązanie przez dyrektora szkoły.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie z wnioskodawczynią rozwiązano stosunek

pracy na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, a więc na podstawie

orzeczenia lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne o

niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy.

Z tych względów trafne jest rozstrzygnięcie przyjęte przez Sąd Apelacyjny w

zaskarżonym wyroku, że wnioskodawczyni nie spełniła warunku uprawniającego do

przejścia na emeryturę na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, polegającego

na rozwiązaniu stosunku pracy na swój wniosek.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 398 14

k.p.c.