Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 296/15 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed pension claim for machine operator, ruling job did not match specific hazardous industry list.

Numero d'incarto II UK 296/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court ruling denying early retirement rights. The appellant argued that machining oil pump parts constituted work in special conditions under specific industrial regulations, while the opposing party contended the job did not match the exact list of hazardous tasks defined for the casting industry. The court held that the statutory list of special conditions must be interpreted strictly according to its systematics and cannot be expanded by analogy to include jobs outside the specified industrial sectors.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: The statutory list of jobs performed under special conditions must be interpreted strictly according to its systematics and cannot be expanded by analogy to include jobs outside the specified industrial sectors.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement rights special working conditions hazardous industry list strict statutory interpretation pension eligibility machine operator job cassation appeal dismissal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
prawo do emerytury w wieku obniżonym z tytułu wykonywania zatrudnienia w warunkach szczególnych (art. 184 ust.
Art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
1 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
art. 39814 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2011 r., III UK 174/10
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2011 r., III UK 174/10, niepublikowany).
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 20/09
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2012 r., I UK 549/12
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2013 r., I UK 547/12
II UK 337/03
Supreme Court remands pension case to lower court regarding special work conditions verification. The court upheld the legal basis of the ministerial order defining special work conditions. The court clarified that the specific job title matters more than the work performed. The court emphasized the need for comprehensive evidence evaluation in pension disputes. The court ruled that the ministerial order remains valid despite constitutional transition periods. The court stated that the law defines special work conditions, not the order itself. The court noted that the order serves as a list of jobs, not a source of individual rights. The court found that the lower court must verify the actual work performed by the applicant. The court held that the applicant failed to prove special work conditions for early retirement.
I UK 41/05
Court dismissed early retirement claim because specific work tasks were not listed in the official government annexes.
III UK 174/10
Supreme Court annuls pension award for early retirement due to incorrect classification of sugar mill work as heavy construction machinery operation.
I UK 20/09
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 20/09 i I UK 24/09, niepublikowane oraz z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, niepublikowany).
I UK 24/09
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 20/09 i I UK 24/09, niepublikowane oraz z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, niepublikowany).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 296/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący)‎SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)‎SSN Zbigniew Hajn w sprawie z wniosku J. K.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.‎o prawo do emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 lipca 2016 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego ‎z dnia 30 października 2014 r., oddala skargę.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia 12 marca 2014 r., którym - zmieniając decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. - przyznano J. K. prawo do emerytury w wieku obniżonym z tytułu wykonywania zatrudnienia w warunkach szczególnych (art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity test: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.). Sąd pierwszej instancji uznał, że zatrudnienie ubezpieczonego w Zakładach Sprzętu Motorowego „P.” w P. od dnia 5 listopada 1974 r. do dnia 24 maja 1983 r. na stanowisku tokarza-frezera, na którym obrabiał żeliwne detale do pomp olejowych, odpowiadało pracy w odlewniach staliwa, żeliwa i metali nieżelaznych wymienionym w zarządzeniu nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marcu 1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego w wykazie A, dziale III pod poz. 21, 22 i 23 oraz stanowisku określonym w dziale VIII pod poz.

3. Uwzględniając apelację organu rentowego, Sąd drugiej instancji wskazał, że stanowisko frezera-tokarza nie zostało wymienione w wykazie A, załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Ubezpieczony nie pracował przy odlewaniu staliwa, żeliwa, metali nieżelaznych i rur (Dział III, pkt 23), a tylko takie prace są wymienione w rozporządzeniu. Uznanie pracy tokarza-frezera maszynowo obrabiającego detale do pomp olejowych do prac wykonywanych w szczególnych warunkach stanowi rozszerzanie katalogu stanowisk wymienionych w wykazach rozporządzenia.Skarga kasacyjna ubezpieczonego została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i nienależyte zastosowanie art. 184 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach w następstwie wadliwej oceny, że praca w Zakładach Sprzętu Motoryzacyjnego na stanowisku tokarza-frezera obrabiającego żeliwne detale pomp olejowych nie mieściła się w zakresie wyznaczonym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., § 1 ust. 1 i 2 oraz § 2 ust. 1 tego rozporządzenia i pkt 23 Działu III wykazu A - załącznika do tego rozporządzenia przez błędne przyjęcie, że praca wykonywana obrabiarkami (tokarką, frezarką) nie mieści się w normach tego wykazu, jako nie polegająca na odlewaniu żeliwa, oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia przez jego niezastosowanie, mimo że skarżący odpowiada kryteriom nabycia prawa do wcześniejszej emerytury przewidzianym w pkt 1 i 3 tego paragrafu.Skarżący powołał się na to, że w rozporządzeniu nie wymienia się stanowisk, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach, a jedynie wymienia w sposób ogólny rodzaje takich prac, co do których Sąd drugiej instancji wskazał tylko prace odlewnicze a pominął prace przy wykańczaniu żeliwnych odlewów (wykaz A, poz. 23).

Stanowisko, na którym pracował zostało nazwane „operator maszyn do obróbki wiórowej odlewów żeliwnych” i wymienione w zarządzeniu Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego pod pozycją 23 załącznika nr 1 nazwaną „wybijanie, oczyszczanie i wykańczanie odlewów”. Wniósł o uchylenie punktu I zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istotysprawy przez oddalenie apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ewentualnie o uchylenie tego punktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafny jest pogląd skarżącego, że nie należy do materii rozporządzenia wymienianie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w warunkach szczególnych, jednak pomija, że zatrudnienie w szczególnych warunkach ocenia się według przepisów dotychczasowych, do których odsyła art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01 (OSNP 2002 nr 10, poz. 243) wskazał, że odesłanie dotyczy rodzajów prac, stanowisk, warunków uprawniających do wcześniejszej emerytury, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia, stanowiącym, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w warunkach wyszczególnionych w wykazach A i B stanowiących załącznik do rozporządzenia jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Treść wykazów stanowi odniesienie dla ustalenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach także po wprowadzeniu ustawą z dnia 27 marca 2003 r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 56, poz. 498) definicji podmiotów uprawnień określonych w art. 184 ustawy, jako pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.Tworzenie w drodze wykładni prawa norm ustalających stanowiska pracy w szczególnych warunkach poza ustalonym wykazem, tylko ze względu na podobieństwo czynności wykonywanych na stanowiskach pracy niewymienionych w wykazach, jest niedopuszczalne.

Właściwa jest jedynie taka interpretacja, którą zresztą przyjął Sąd drugiej instancji, że wykonywanie pracy w szczególnych warunkach należy oceniać według wykazów stanowiących załączniki do utrzymanego w mocy rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2004 r., II UK 337/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 392 i z dnia 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306). Przyporządkowanie w nim konkretnego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach.

Nie chodzi przy tym o pracę w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2004 r., P 17/03, OTK-A 2004 nr 6, poz. 57 i Dz.U. Nr 144, poz. 1530), lecz o wyodrębnienie tych prac o charakterze stanowiskowo-branżowym. Oznacza to, że przynależność pracodawcy do określonej gałęzi przemysłu ma znaczenie istotne i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały przypisane w tym akcie prawnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2011 r., III UK 174/10, niepublikowany).

Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości i uciążliwości do oddzielnych działów oraz poszczególnych stanowisk w ramach gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe i należy przyjąć, że konkretne stanowisko narażone jest na ekspozycję na czynniki szkodliwe w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale przemysłu jest umiejscowione (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 20/09 i I UK 24/09, niepublikowane oraz z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, niepublikowany). W określeniu rodzaju pracy uzasadniającej prawo do świadczeń na zasadach rozporządzenia chodzi wyłącznie o rodzaj pracy określony w § 4-15 rozporządzenia oraz wykonywanie jej na stanowisku przypisanym do działu przemysłu umieszczonego w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2012 r., I UK 549/12, niepublikowany oraz z dnia 14 marca 2013 r., I UK 547/12, OSNP 2014 nr 1, poz. 111).Propozycja wykładni tych przepisów w sposób odbiegający od ich brzmienia i systematyki jest próbą zmiany ustaleń faktycznych, zresztą merytorycznie chybioną, gdyż nie jest trafne stwierdzenie, że ubezpieczony w ramach swoich obowiązków stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był narażony na działanie tych samych czynników, na które narażeni byli pracownicy zatrudnieni w hutnictwie i przemyśle metalowym przy odlewaniu staliwa, żeliwa, metali nieżelaznych i rur.

Dążenie skarżącego do zakwalifikowania jego pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach, skoncentrowane na dobraniu odpowiedniego przepisu do oceny charakteru rzeczywiście wykonywanych czynności, nie mogło się powieść. Sąd drugiej instancji prawidłowo odniósł prace tokarza-frezera w zakładzie branży przemysłu maszynowego, wykonywane przez ubezpieczonego do rodzaju prac lub stanowisk wymienionych w przepisach, do których ustawodawca odwołał się w art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Oceniając wykonywaną przez skarżącego pracę w odniesieniu do wykazu prac w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A, dziale III pod pkt 23 załącznika do rozporządzenia, nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Odmowa zastosowania innych przepisów rozporządzenia (innych działów wykazu A) nie może być podważona ze względu na zakres logiczny pojęcia „rodzaj pracy”, którym posłużono się w rozporządzeniu. Skarżący nie ujął w podstawie zaskarżenia przepisów resortowych, zatem nie może twierdzić że Sąd drugiej instancji bezzasadnie zastosował do ustalonego i niespornego stanu faktycznego przepisy rozporządzenia, w których wymienia się tylko prace przy odlewaniu staliwa, żeliwa, metali nieżelaznych i rur w hutnictwie i przemyśle metalowym w którym ubezpieczony nie pracował.Mając to na względzie, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną (art. 39814 k.p.c.). eb