Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 270/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed cassation appeal regarding pension rights for seasonal agricultural and transport work. The court rejected the claim based on factual findings. The court held that factual findings are not subject to cassation review. The court ruled that the appellant failed to prove procedural errors. The court emphasized the binding nature of lower court factual findings. The court denied the request for legal interpretation of work conditions. The court found no violation of material law regarding pension eligibility.

Numero d'incarto II UK 270/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an insured individual against a social insurance fund's refusal to grant a pension for special working conditions. The appellant argued that courts incorrectly classified his seasonal agricultural and transport work, ignoring historical realities and the sporadic nature of farm labor. The court rejected these claims, stating that the lower courts' factual findings regarding the duration and nature of work were based on free evaluation of evidence and are binding in cassation proceedings. Consequently, the court ruled that the appellant could not successfully challenge the material law application based on disputed facts.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3983 § 3 k.p.c.; Art. 3981 § 2 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: Cassation appeals cannot be based on errors in the free evaluation of evidence or factual findings made by the court of first instance, as these findings are binding on the Supreme Court.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal dismissal free evaluation of evidence binding factual findings pension special conditions seasonal agricultural work social insurance law material law violation perdita di lavoro per intemperie

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 184 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2019 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 184 w związku z art.
§ 2 i 4 wraz z wykazem A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy zastosowaniu § 2 i 4 wraz z wykazem A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz art.
art. 42 § 4 k.p.
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz art. 42 § 4 k.p., a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art.
art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
42 § 4 k.p., a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący przywołał art.
art. 3989 § 2 k.p.c.
Dlatego, opierając się na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.
art. 3983 § 3 k.p.c.
art. 3981 § 2 k.p.c.
art. 42 § 4 k.p
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz art. 42 § 4 k.p., a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art.
art. 328 § 2 k.p.c
42 § 4 k.p., a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 328 § 2 k.p.c.
art. 391 § 1 k.p.c
w związku z art. 391 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący przywołał art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 270/19 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku R. M. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. ‎o prawo do emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 3 czerwca 2020 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r. oddalił apelację wniesioną przez ubezpieczonego R. M. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia 20 września 2018 r., którym oddalono odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z dnia 4 kwietnia 2018 r., odmawiającej przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.Ubezpieczony R. M. wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 marca 2019 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy zastosowaniu § 2 i 4 wraz z wykazem A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz art. 42 § 4 k.p., a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący przywołał art. 3989 § 2 pkt 1 i 2 k.p.c. oraz powołał się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości prawne, wskazując równocześnie, że przedstawiony przez niego w skardze problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy.

Co prawda Sąd Najwyższy wypowiadał się bowiem wielokrotnie odnośnie do łączenia pracy „traktorzysty polowego i traktorzysty transportowego”, jednakże w kontekście łączenia tych obowiązków przez „traktorzystów polowych”, którzy dodatkowo wykonywali pracę „traktorzysty transportowego”.Skarżący podniósł też między innymi, że Sądy obu instancji z całkowicie niezrozumiałych powodów nie zakwalifikowały jego pracy jako prac w szczególnych warunkach objętych działem VIII, poz. 3, wykazu A. Nie pochylono się nad sezonowością wykonywanych sporadycznie prac rolnych (jak wskazał sam skarżący – ok. 20% obowiązków w sezonie letnim), a także zupełnie nie wzięto pod uwagę realiów lat 70-tych i 80-tych, gdy w sytuacji, kiedy nie było prac transportowych, zlecano kierowcom ciągników wykonywanie prac polowych, a do tego dochodziło zwiększone zapotrzebowanie na tego typu prace w okresach żniw i „wykopów”.Jednocześnie skarżący stwierdził, że wytknięte przez niego naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., polegało na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na jakiej podstawie Sąd Apelacyjny przyjął w ustalonym stanie faktycznym, że za okres zimowy należało uznać czas od 1 listopada do 31 marca, co powoduje niemożność dokonania oceny toku rozumowania i wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia i istotnie wpłynął na wydany w sprawie wyrok.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie (sporządzone odrębnie od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego.

Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.Wypada także przypomnieć, że w przypadku powołania się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., a nie jak sugeruje skarżący – art. 3989 § 2 pkt 2 k.p.c.), autor skargi powinien określić, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10).

Ponadto konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2003 r., II UK 184/03, z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04, czy też z dnia 17 grudnia 2007 r., I PK 233/07). W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie konieczne jest także, choćby przykładowe, wskazanie orzeczeń, w których ten sam przepis prawa byłyby odmiennie wykładany.Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga z kolei sformułowania tego zagadnienia oraz przedstawienia argumentów prawnych, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu.

Zgodnie ze stanowiskiem jednolicie wyrażanym w judykaturze, oznacza to w praktyce, iż zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:‎1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.

Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).

Należy również podkreślić, iż nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP – wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5).Zdaniem Sądu Najwyższego, oceniany w niniejszym postepowaniu wniosek skarżącego nie spełnia wyżej określonych kryteriów.

Wprawdzie odwołuje się on do przesłanek przedsądu określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., jednakże jego uzasadnienie wyraźnie wskazuje, że skarżący nie ma wątpliwości co do przyjętej w orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładni, w szczególności przepisów wykazu A, działu VIII, poz. 3, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w myśl której można zgodzić się, że o ile praca traktorzysty – nawet zatrudnionego w zakładzie należącym do branży rolniczej – wykonywana w transporcie, jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu powołanych przepisów, o tyle za taką pracę nie może być uznana praca traktorzysty realizowana w ramach prac polowych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2013 r., I UK 172/13, LEX nr 1467147; z dnia 13 sierpnia 2015 r., II UK 298/14, LEX nr 1797093; z dnia 5 maja 2016 r., III UK 121/15, LEX nr 2080883; z dnia 5 maja 2016 r., III UK 132/15, LEX nr 2052411; z dnia 13 lipca 2016 r., I UK 218/15, LEX nr 2108499; z dnia 15 listopada 2016 r., II UK 397/15, LEX nr 2177089; z dnia 26 stycznia 2017 r., III UK 51/16, LEX nr 2258032; z dnia 16 lutego 2017 r., II UK 730/15, LEX nr 2252207; z dnia 9 lutego 2017 r., III UK 66/16, LEX nr 2238701; z dnia 8 listopada 2017 r., III UK 210/16 oraz z dnia 27 czerwca 2018 r., I UK 168/17, LEX nr 2428257, a także uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2019 r., III UZP 3/19, OSNP 2019 nr 1, poz. 9, w której przyjęto, że również pracy traktorzysty w rolnictwie wykonywanej w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r. w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia nie uważa się za okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, o którym mowa w art. 184 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 32 emerytalnej).

Całe uzasadnienie ocenianego wniosku wyraźnie wskazuje natomiast, że skarżący w istocie podejmuje niedopuszczalną w postępowaniu kasacyjnym próbę podważenia przeprowadzonej przez Sądy meriti oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych. Skarżący kwestionuje bowiem ustalenie przez Sądy obu instancji, a zwłaszcza przez Sąd Apelacyjny, że w zatrudniającym skarżącego w spornym okresie zakładzie nie było podziału na „traktorzystów polowych” i „traktorzystów transportowych”, że w okresach od kwietnia do października każdego roku skarżący wykonywał zarówno prace polowe, jak i prace transportowe, a zatem – wbrew jego stanowisku zaprezentowanemu w skardze kasacyjnej – prace polowe nie były przez niego wykonywane „sporadycznie”, zaś prace typowo transportowe wykonywał stale jedynie w okresach zimowych, to jest od listopada jednego roku do marca roku następnego.

To właśnie takie ustalenie doprowadziło zaś Sąd drugiej instancji do uznania, że skarżący w całym spornym okresie wykonywał prace w szczególnych warunkach jedynie przez okres 5 lat, 1 miesiąca i 4 dni, z którego należało dodatkowo wyłączyć okres dwóch miesięcy, kiedy to skarżącemu zostało „odebrane” prawo jazdy i został wówczas przeniesiony do pracy w warsztacie mechanicznym.Sąd Najwyższy podkreśla w związku z tym, że powoływanie się na błąd w przeprowadzonej ocenie dowodów i dokonanych na tej podstawie ustaleniach faktycznych nie może być podstawą skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.), ponieważ ustalenia te są wynikiem swobodnej oceny dowodów dokonywanej przez sąd meriti.

Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c., jest natomiast związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, co oznacza, że w przypadku poddania skargi kasacyjnej merytorycznej ocenie i tak musiałby uwzględnić owe ustalenia faktyczne przy rozpatrywaniu powołanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, którego przepisy stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku.Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie zdołał wykazać potrzeby poddania jego skargi kasacyjnej merytorycznemu rozpoznaniu.

Dlatego, opierając się na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.