Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 246/17 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses early retirement claim for electrician in manufacturing plant, ruling it lacks energy sector qualification.

Numero d'incarto II UK 246/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the social insurance fund's appeal against a lower court ruling that granted early retirement to an electrician. The applicant worked as an electrician in a manufacturing plant, but the court determined this did not constitute work in the energy sector under the relevant regulations. The court held that the applicant's employer was not part of the energy industry and the work did not involve the continuous production or transmission of energy, thus denying the special conditions for early retirement.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 10 ust. 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lutego 1983 r.; Work in special conditions in the energy sector requires employment within the energy industry involving the continuous production or transmission of energy, excluding electricians in manufacturing plants.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement conditions energy sector employment electrician qualification manufacturing plant work social insurance dispute special working conditions production vs transmission danneggiamento d'impianti elettrici

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 10 ust. 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lutego 1983 r.
oraz art. 108 § 2 k.p.c.
art. 39815 § 1 k.p.c.
art. 108 § 2 k.p.c.
oraz art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art.
art. 39821 k.p.c.
w związku z art. 39821 k.p.c.).W takiej sytuacji nie orzeka się w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art.
art. 415 k.p.c.
39821 k.p.c.).W takiej sytuacji nie orzeka się w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 415 k.p.c. (wniosek skargi kasacyjnej).
art.39815 § 1 k.p.c
Pozostaje ich eksploatacja, lecz nie jest to eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych w energetyce.Z tych motywów orzeczono jako w sentencji (art.39815 § 1 k.p.c.
art. 108 § 2 k.p.c
oraz art. 108 § 2 k.p.c.
art. 39821 k.p.c
w związku z art. 39821 k.p.c.).W takiej sytuacji nie orzeka się w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art.
art. 415 k.p.c
39821 k.p.c.).W takiej sytuacji nie orzeka się w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 415 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 246/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący)‎SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)‎SSN Piotr Prusinowski w sprawie z wniosku W. P.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.‎o emeryturę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 września 2018 r.,‎skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt III AUa (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 20 grudnia 2016 r. oddalił apelację pozwanego organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w J. z 31 maja 2016 r., który zmienił decyzję pozwanego z 11 grudnia 2015 r. i przyznał wnioskodawcy W. P. prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.Pozwany odmówił wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury wobec braku pracy w szczególnych warunkach. Spór dotyczył pracy z działu II, wykaz A do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, określającym prace w szczególnych warunkach w energetyce jako „prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych”.Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca od 10 września 1973 r. do 30 kwietnia 1998 r. pracował jako elektromonter instalacji i urządzeń elektroenergetycznych w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Budowalnym „K.” w R. (wcześniej:

Zakłady Produkcji (…) „R.”, nast. Przedsiębiorstwo (…) „P.”). Wnioskodawca był odpowiedzialny za zachowanie w pełnej gotowości urządzeń elektroenergetycznych, niezbędnych do utrzymania tego zakładu w ciągłym ruchu – wykonywał prace przy eksploatacji tych urządzeń w zakresie utrzymania ich w należytym stanie technicznym. Do jego obowiązków należało wykonywanie czynności konserwacyjnych, jak i wykonywanie czynności związanych z usuwaniem usterek, uszkodzeń oraz remontami tych urządzeń w celu doprowadzenia ich do wymaganego stanu technicznego.

Wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace elektromontera i instalacji elektroenergetycznych. Miał za zadanie zachowanie w pełnej gotowości urządzeń elektroenergetycznych (w tym w szczególności transformatorów, agregatów prądotwórczych, linii kablowych) niezbędnych do utrzymania zakładu pracy w ciągłym ruchu – wykonywał prace przy eksploatacji tych urządzeń w zakresie utrzymania ich w należytym stanie technicznym. Jego praca polegała na podejmowaniu czynności konserwacyjnych, jak i czynności związanych z usuwaniem usterek, uszkodzeń oraz remontów tych urządzeń w celu doprowadzenia ich do wymaganego stanu technicznego.

Okresowe zatrudnienie wnioskodawcy na podwójnym stanowisku elektromonter – ślusarz remontowy miało jedynie charakter formalny i służyło wyłącznie podwyższeniu stawki zaszeregowania wnioskodawcy. W trakcie zatrudnienia okresowo wnioskodawca był brygadzistą nadzorującym innych elektromonterów. W ocenie Sądu praca wnioskodawcy odpowiada pracy z działu II, wykaz A do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu oddalenia apelacji pozwanego za prawidłowe uznał ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego.

Stwierdził, że ewentualne czynności, które pozwany przypisuje innym stanowiskom miały charakter doraźny, drugorzędny i były w istocie wpisane w charakter i specyfikę pracy elektromontera. Nadto profil, charakter działalności pracodawcy i warunki panujące w zakładzie pracy wnioskodawcy nie wyróżniają jego stanowiska, pod względem np. ryzyka zawodowego i zagrożeń, od analogicznego stanowiska elektromontera w przedsiębiorstwie ściśle zakwalifikowanym do branży energetycznej.W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 184 ust. 1 i 2 i art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 1, 2, 3 i 4 ust. 1 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z załącznikiem stanowiącym wykaz A, dział II poprzez przyjęcie, że zatrudnienie wnioskodawcy w charakterze elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Budowalnym „K.” w R. stanowi pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do nabycia emerytury w obniżonym wieku, podczas gdy profil działalności pracodawcy wnioskodawcy nie obejmował wytwarzania ani przesyłania energii elektrycznej lub cieplnej.Wnioskodawca wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty skargi kasacyjnej uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku, gdyż Sąd powszechny naruszył prawo materialne.Chodzi o przepis z wykazu A, dział II do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Zgodnie z nim, zatrudnieniem w szczególnych warunkach są prace w energetyce – prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.Warunkiem uznania zatrudnienia za pracę w szczególnych warunkach jest wykonywanie jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia).Od razu można stwierdzić, że zatrudnionym w energetyce był ten pracownik, który stale i w pełnym wymiarze, czyli dzień po dniu, pracował przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej lub cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektrometrycznych i cieplnych.Zakład zatrudniający wnioskodawcę nie należał do energetyki.

Nie był to zakład wytwarzający i przesyłający energię elektryczną. Ustalenia co do profilu i przedmiotu działalności zakładu zatrudniającego wnioskodawcę w spornym okresie mogą być wystarczające dla dalszej oceny. Wnioskodawca pracował w zakładzie produkcyjno-budowalnym (przedsiębiorstwie (…)). W sprawie znaczenia ma jednak zatrudnienie w energetyce, czyli w szczególnej branży, w której praca wyraźnie odróżnia się od zatrudnienia pracowników w innych branżach, nawet zależnych od energetyki.W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalona jest wykładnia w odniesieniu do przepisu z wykazu A, dział II do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.Energetyka to gałąź przemysłu zajmująca się wytwarzaniem (przetwarzaniem) energii elektrycznej oraz cieplnej i dostarczaniem jej odbiorcom.

Nie jest uzasadnione zaliczanie do prac szkodliwych w „energetyce” wszystkich prac związanych z montowaniem oraz eksploatacją wszelkich instalacji i urządzeń elektrycznych. Wówczas wykonywanie tak szeroko rozumianego rodzaju prac czyniłoby bezprzedmiotowymi granice pojęcia „energetyka” z działu II i przenosiłoby wcześniejsze uprawnienia emerytalne na różne roboty elektryczne nienależące do „energetyki”. Wszak w samej „energetyce” nie chodzi o wszelkie roboty elektryczne, lecz tylko o wskazane w dziale II prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.

Branżowy charakter pracy w energetyce ma zatem znaczenie decydujące. Pojęcie pracy w szczególnych warunkach w energetyce należy rozumieć ściśle, zresztą taka wykładnia jest właściwa do prac w szczególnych warunkach z wykazu A do rozporządzenia. Innymi słowy praca w szczególnych warunkach w energetyce nie obejmuje wszystkich prac związanych z montowaniem oraz eksploatacją wszelkich instalacji i urządzeń elektrycznych lub ektroenergetycznych (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2009 r., I UK 24/09 i z 17 kwietnia 2014 r., I UK 384/13).Nie wystarcza wykonywanie prac przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, jeśli nie są związane i nie wynikają z podstawowej działalności jaką jest wytwarzanie i przesyłanie energii elektrycznej.

Odnosi się to również do robót elektroenergetycznych. Praca w szczególnych warunkach w energetyce nie obejmuje wszelkich prac wykonywanych przez elektromonterów i elektryków zatrudnionych w innych przedsiębiorstwach (wyrok z 15 września 2014 r., II UK 301/14).Za prace w szczególnych warunkach w energetyce mogą być uznane tylko takie prace, które są realizowane w przedsiębiorstwie działającym w ramach tej gałęzi przemysłu (branży) i które polegają na montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych, ściśle związanymi z wytwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej i cieplnej.

Chodzi przy tym o kwalifikowany charakter tych prac wynikający właśnie z wykonywania ich w obrębie „systemu energetycznego”, w skład którego wchodzą zakłady wytwarzające (przetwarzające) energię elektryczną i cieplną oraz przesyłające (dostarczające) tę energię do odbiorców. Umieszczenie w dziale II wykazu A (na takich samych, równych zasadach) prac montażowych, remontowych i eksploatacyjnych oznacza, iż każdy z tych rodzajów prac musi charakteryzować się narażeniem na ekspozycję takich samych czynników szkodliwych oraz takim samym stopniem owej ekspozycji (wyrok z 24 czerwca 2015 r., I UK 359/14).Za prace w szczególnych warunkach w energetyce mogą być uznane tylko takie prace, które są realizowane w przedsiębiorstwie działającym w ramach tej gałęzi przemysłu i które polegają na montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych, ściśle związanych z wytwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej i cieplnej.

Chodzi przy tym o kwalifikowany charakter tych prac wynikający właśnie z wykonywania ich w obrębie „systemu energetycznego”, w skład którego wchodzą zakłady wytwarzające energię elektryczną i cieplną oraz przesyłające tę energię do odbiorców (wyrok z 16 czerwca 2017 r., III UK 281/16).Wykładnię powyższą potwierdza jedno z ostatnich orzeczeń w odniesieniu do elektromontera w cementowni (wyrok z 6 marca 2018 r., II UK 714/16; zob. także wyroki z 27 czerwca 2018 r., II UK 714/16 i z 18 lipca 2018 r., III UK 101/17).Na tle tej wykładni uprawnione jest stwierdzenie, że wnioskodawca nie pracował w energetyce przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej.Konsekwentnie, skoro zatrudniający pracodawca nie należał do energetyki, to traci na znaczeniu praca wnioskodawcy jako elektromontera.Spójnik „oraz” w dziale II, wykazu A oznacza koniunkcję, a zatem zatrudnienie przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych to również prace w energetyce.

Zatrudnionym w energetyce nie jest zatem ten, kto jest elektromonterem w zakładzie branży budowlanej, bo jego praca nie polega na wytarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej ani stale (dzień po dniu) i w pełnym wymiarze pracy przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. W sprawie nie ustalono takiego stanu faktycznego. W zakładach produkcyjnych (budowalnych, przemysłowych) znajdowała się sieć i urządzenia elektryczne, cieplne, co nie znaczy, że ich montaż, remont i eksploatacja składa się na pracę w energetyce.

Czym innym jest sieć elektryczna i urządzenia elektroenergetyczne w zakładzie produkcyjnym (przemysłowym) budownictwa i czym innym jest sieć elektryczna i takie urządzenia w energetyce. Praca elektromontera w takim zakładzie nie polega wszak na stałym montażu i remoncie tych urządzeń. Montaż i remont takich urządzeń w zakładzie produkcyjnym nie są wykonywane codziennie (raczej raz na jakiś czas). Z natury urządzenia tego rodzaju w zakładzie produkcyjnym są stałe i trwałe. Pozostaje ich eksploatacja, lecz nie jest to eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych w energetyce.Z tych motywów orzeczono jako w sentencji (art.39815 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.).W takiej sytuacji nie orzeka się w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 415 k.p.c. (wniosek skargi kasacyjnej).

Nie jest to pełna regulacja, gdyż żądanie zwrotu wymaga osadzenia w prawie materialnym. Wówczas sporna kwestii ma swoje samodzielne (odrębne) znacznie, dlatego do rozpoznania wniosku właściwy jest sąd powszechny.