Supreme Court dismisses social security appeal regarding gas fitter work not listed in special conditions registry.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the cassation appeal filed by a claimant seeking a pension based on special working conditions. The lower courts found that the claimant's work as a gas fitter did not match specific job titles listed in the official registry for special conditions, despite employer certification. The court ruled that the legal issue raised was not a genuine legal question requiring resolution, as existing precedent uniformly treats such registries as informational rather than creating substantive rights.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: The Supreme Court rejects cassation appeals where the alleged legal issue lacks significance or contradicts established case law, specifically regarding the evidentiary nature of official job registries for special working conditions which do not create substantive pension rights.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 233/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku Z. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.o emeryturę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 marca 2017 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację Z. J. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 stycznia 2015 r., oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w W. z dnia 29 stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do emerytury przysługującej na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887).
Ustalił, że ubezpieczony nie wykazał co najmniej 15-letniego zatrudnienia w warunkach szczególnych, gdyż prace montera instalacji gazu ziemnego nie zostały wymienione w wykazie A, dziale IV (chemia) pod poz. 30 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 4, poz. 43 ze zm.), dotyczącą wytwarzania i oczyszczania gazu syntezowanego oraz produkcji amoniaku i mentolu, do których została zaliczona w zaświadczeniu wydanym przez pracodawcę.
W załączniku do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. wymieniono jako odpowiadające tym pracom stanowiska aparatowy, piecowy w przemyśle chemicznym, operator pomp i sprężarek, operator urządzeń chłodniczych, operator urządzeń odpylających, operator urządzeń dozujących, formujących i pakujących, maszynista kotła, maszynista stacji pomp i filtrów, stokażowy, robotnik transportowy. Ubezpieczony w okresie od dnia 15 lutego 1977 r. do dnia 1 stycznia 1999 r. pracował na stanowisku montera - kierowcy i wykonywał czynności, takie jak wymiana gazomierzów, reduktorów, uszczelnianie instalacji gazowych na zewnątrz i wewnątrz budynku.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego mają oparcie nie tylko w opiniach biegłych sądowych z zakresu bhp, ale także w zeznaniach świadków i odwołującego się. Przeciwko zaliczeniu pracy ubezpieczonego w M. przemawiała również przynależność tego przedsiębiorstwa do branży „górnictwo”, w której resztą prace wykonywane przez ubezpieczonego nie zostały uznane za wykonywane w warunkach szczególnych.Skarga kasacyjna ubezpieczonego została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania - art. 229 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez uznanie, że w postępowaniu odrębnym z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stosuje tego przepisu ze względu na charakter tego postępowania, choć żaden z przepisów dotyczących postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778 - 47716 k.p.c.) nie wyklucza stosowania art. 229 k.p.c., oraz przez uznanie, że przyznanie przez organ rentowy w toku postępowania, iż okres pracy ubezpieczonego od dnia 1 września 1989 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. spełnia warunki do zaliczenia tego okresu jako okresu pracy w szczególnych warunkach, nie może być zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny z uwagi na konieczność samodzielnego ustalenia przez Sąd okresów pracy w szczególnych warunkach.
Zarzucił również naruszenie art. 278 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i oparcie rozstrzygnięcia także o opinie biegłych choć z utrwalonego orzecznictwa wynika, że wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, nie wymaga wiadomości specjalnych uzasadniających prowadzenie dowodu z takiej opinii.Skarżący wskazał jako podstawę skargi kasacyjnej także naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach w związku z § 2 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 3 i § 19 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że prace wykonywane przez niego w od dnia 15 lutego 1977 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły zatrudnienia w szczególnych warunkach, a tym samym, że ubezpieczony nie nabył prawa do emerytury w obniżonym wieku; niezastosowanie załącznika nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach (Dz.
Urz. WUG z 1983 r. Nr 8, poz. 12, choć wykonywał pracę na stanowisku montera instalacji gazowej wymienioną we wskazanym załączniku; błędną wykładnię § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów wyrażającą się w uznaniu, iż prace określone w załączniku do tego rozporządzenia należy bezwzględnie kwalifikować do branży przemysłu, w której działał pracodawca ubezpieczonego, pomimo iż dopuszczalne są odstępstwa od tej zasady w przypadku, gdy praca ubezpieczonego jest tak samo uciążliwa dla zdrowia bez względu na branżę.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne wyrażające się w pytaniu, „czy w przypadku sprzeczności pomiędzy treścią Wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów a treścią aktu resortowego wydanego na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, należy bezwzględnie kierować się treścią rozporządzenia Rady Ministrów pomijając treść aktów resortowych, czy też mając na uwadze uciążliwy charakter pracy ubezpieczonego należy uznać za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze taką, która jest wymieniona w akcie resortowym a została pominięta w rozporządzeniu Rady Ministrów?”.
Wskazał, że dotychczasowa odpowiedź na przedstawione zagadnienie nie uwzględnia wszystkich jego aspektów, nie można bowiem tracić z pola widzenia sensu wprowadzenia przepisów uprawniających do skorzystania z prawa do emerytury w niższym niż zasadniczy wieku emerytalnym jako „wynagrodzenia” pracownikom, których warunki pracy oddziałują negatywnie na organizm ludzki, tego uszczerbku. Pomimo więc, że orzecznictwo nakazuje ściśle podchodzić do wykazów A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów, to nie można traktować pracowników gorzej tylko dlatego, że ich praca nie była wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów, jeśli była wymieniona w akcie resortowym.
Przecież to akt resortowy był nierzadko podstawą wydania świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach i oprócz odniesienia się do rozporządzenia Rady Ministrów, w świadectwach tych wskazywano również kwalifikację pracy wedle odpowiedniego aktu resortowego, na podstawie którego takie świadectwo wydano, a ściślej na podstawie wzoru świadectwa, który stanowił załącznik do aktu resortowego.Z faktu, że właściwy minister, kierownik urzędu centralnego lub centralny związek spółdzielczy w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalił w podległych i nadzorowanych zakładach pracy, że dane stanowisko pracy jest stanowiskiem pracy w szczególnych warunkach, może płynąć domniemanie faktyczne, iż praca na tym stanowisku w istocie wykonywana była w takich warunkach i odwrotnie, brak konkretnego stanowiska pracy w takim wykazie może - w kontekście całokształtu ustaleń faktycznych - stanowić negatywną przesłankę dowodową.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący sformułował wniosek odpowiadający przyczynie kasacyjnej ujętej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., w związku z czym należy zwrócić uwagę, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się w znaczeniu jego rozstrzygnięcia dla rozwoju prawa lub jako precedensu dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia wskazanych wymagań, gdyż przedstawione w nim zagadnienie nie istnieje jako zagadnienie prawne lub źródło rozbieżności w orzecznictwie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, które zostało przytoczone w uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego, jednolicie ocenia się znaczenie prawne resortowych wykazów stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w warunkach szczególnych jako przepisów kompetencyjnych zawierających normy o charakterze informacyjnym, techniczno-porządkującym, uściślającym, o znaczeniu tylko w sferze dowodowej jako podstawa domniemań faktycznych (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01, OSNAPiUS 2002 nr 10, poz. 243 i wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2012 r., II UK 103/11, niepubl., z dnia 24 kwietnia 2004 r., II UK 337/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 392, z dnia 25 lutego 2010 r., II UK 218/09, niepubl.).
Podkreślono, że przepisy te, niemające charakteru powszechnego, nie kształtują praw podmiotowych, dlatego wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, której nie wymieniono w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306; z dnia 9 maja 2006 r., II UK 183/05, niepubl., uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r” III ZP 30/11, OSNAPiUS 2002 nr 10, poz. 243).W związku z tym przedstawione w skardze zagadnienie nie wymaga rozstrzygania przy rozpoznaniu niniejszej skargi kasacyjnej.Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).