Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UK 187/04 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed pension claim due to insufficient contribution period despite total disability.

Numero d'incarto II UK 187/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the applicant's cassation appeal against a lower court ruling denying work disability pension. The applicant argued that a new legal provision exempted him from the contribution period requirement, but the court found this inapplicable because his total disability occurred after the statutory 18-month window following his cessation of employment. Consequently, the court held that the applicant failed to meet the mandatory five-year contribution requirement within the relevant ten-year period preceding his disability.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 57 ust. 2; art. 58 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 58 ust. 2: If work disability arises after age 30, the contribution period requirement is met if the total duration reaches at least five years, provided this period falls within ten years before the pension application date (if already disabled) or ten years before the disability onset.

Parole chiave

Generato dall'IA
work disability pension contribution period requirement total disability assessment statutory contribution years pension eligibility criteria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 57 ust. 2
do art. 57 ustępu 2 stanowiącego, że przepisu ust.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 58 ust. 1 pkt 5
1 pkt 2 w związku z art. 58.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 58 ust. 2
1 pkt 2 w związku z art. 58.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 57 ust. 1 pkt 3
do art. 57 ustępu 2 stanowiącego, że przepisu ust.
art. 328 § 2 k.p.c
art. 328 § 2 k.p.c. wobec: (a) „braku oceny oświadczenia woli zawartego w treści
art. 39814 k.p.c
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UK 187/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Beata Gudowska

SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca)

Protokolant Halina Kurek

w sprawie z wniosku K.K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w W.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 27 kwietnia 2005 r.,

kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w W.

z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

oddala kasację.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. (III AUa …/03) oddalił

apelację wnioskodawcy – K.K. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10

grudnia 2002 r. (XIV U …/00), oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych – II Oddział w W. z dnia 31 stycznia 2000 r.

odmawiającej wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W

uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny w W. stwierdził, że w świetle przepisów

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) w toku postępowania sądowego w

rozpoznawanej sprawie ustalono wprawdzie, że sytuacja faktyczna wnioskodawcy

„zmieniła się w porównaniu ze stanem stwierdzonym przez organ rentowy do tego

stopnia, że biegły chirurg-ortopeda stwierdził u K.K. całkowitą niezdolność do pracy

w okresie od dnia 25 lutego 2001 r. do dnia 28 lutego 2002 r., a ponadto z przyczyn

neurologicznych inny biegły stwierdził częściową niezdolność do pracy od dnia 21

października 2001 r., która miała związek ze stanem rozpoznanym przez lekarza

orzecznika, to jednak brak wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego

okazał się decydujący dla odmowy przyznania wnioskodawcy prawa do renty.

Powyższa ocena wiąże się z nową regulacją prawną wprowadzoną przez dodanie

do art. 57 ustępu 2 stanowiącego, że przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do

ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co

najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny

do pracy. A zatem w przypadku stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy nie

jest

wymagane,

aby powstała

ona w okresie podlegania ubezpieczeniu

społecznemu lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania takiego okresu, ale

pozostał wymóg posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego

wymienionego w art. 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58. Dla wnioskodawcy ten

wymagany okres to 5 lat. Jednak tego okresu, który powinien przypadać w

dziesięcioleciu liczonym pomiędzy 26 lutego 1991 r. a 25 lutego 2001 r. K. K. nie

ma. Przedstawione dokumenty świadczą o tym, że legitymuje się on okresem

wynoszącym 4 lata 4 miesiące i 13 dni. W tym miejscu podkreślić należy, że

zgodnie z art. 5 ust. 4 powołanej ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury lub

renty dla płatników składek, zobowiązanych do opłacania składek na własne

ubezpieczenie emerytalne i rentowe, nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały

opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i

rentowym w tym okresie. Przytoczony przepis stosuje się odpowiednio wobec

ubezpieczonych zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenie

społeczne za okres przypadający przed dniem wejścia w życie ustawy.”

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 20 maja

2004 r. pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 57 ust. 2 w związku z

art. 58 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

„przez przyjęcie, że okres obliczonego dziesięciolecia liczony winien być od dnia 25

lutego 1991 r., nie zaś od dnia 14 września 1989 r.” oraz naruszenie art. 233 § 1 i

art. 328 § 2 k.p.c. wobec: (a) „braku oceny oświadczenia woli zawartego w treści

odpowiedzi na odwołanie ZUS II Oddział w W. z dnia 5.04.2000 r. w przedmiocie

ustalenia początkowej daty dziesięcioletniego okresu, w którym liczony był

pięcioletni okres składkowy i nieskładkowy” oraz (b) „braku szczegółowego

wyliczenia w uzasadnieniu wyroku, jakie okresy uznane zostały przez Sąd

Apelacyjny za nieskładkowe, co w efekcie doprowadziło do rachunkowego

wyliczenia o treści ogólnej, że skarżący miał staż zatrudnienia wynoszący 4 lata 4

miesiące i 13 dni.” Równocześnie, jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji

do rozpoznania pełnomocnik skarżącego wskazał, iż: „Sąd Najwyższy poprzez

swoje

orzeczenie

w

sprawie

niniejszej

ujednolici

orzecznictwo

sądów

powszechnych. Wskazane zostanie, jak należy interpretować zapis art. 58 ust. 2

ustawy z 17.12.1998 r. W szczególności konieczne jest ustalenie co ustawodawca

rozumie pod pojęciem ‘ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o

rentę.’ Ponadto, konieczne jest także ustalenie zasady podawania szczegółowych

obliczeń w poszczególnych latach dziesięciolecia, co wyeliminuje dowolności

obliczeń i pozwoli na kontrolę ich dokonania.” W konsekwencji, w kasacji

sformułowany

został

wniosek

o

uchylenie

zaskarżonego

wyroku

oraz

poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 grudnia 2002 r. i

przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, renta z tytułu niezdolności do pracy

przysługuje

ubezpieczonemu, który spełnił łącznie trzy warunki: po pierwsze – jest niezdolny do

pracy; po drugie – ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; z tym jednak, że

jeżeli niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała w wieku powyżej 30 lat,

warunek ten uważa się za spełniony wówczas, gdy osiągnął on okres składkowy i

nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat, przy czym okres ten powinien

przypadać: (a) w ciągu 10 lat przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę, o ile w dacie

złożenia wniosku ubezpieczony jest już niezdolny do pracy lub (b) w ciągu 10 lat

przed dniem powstania niezdolności do pracy (art. 58 ust. 1 pkt 5 w związku z art.

58 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych);

po trzecie – jego niezdolność do pracy powstała nie później niż w ciągu 18 miesięcy

od

ustania

wskazanych

w

tym

przepisie

okresów

składkowych

oraz

nieskładkowych; jednak wymagania tego nie stosuje się, gdy ubezpieczony

mężczyzna udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25

lat i jest całkowicie niezdolny do pracy (art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że u wnioskodawcy, który

wniosek o rentę zgłosił w dniu 14 września 1999 r., stwierdzona została całkowita

niezdolność do pracy począwszy od dnia 25 lutego 2001 r., gdy był on już w wieku

powyżej 30 lat. Równocześnie, z niekwestionowanych ustaleń faktycznych

dokonanych w toku postępowania sądowego wynika, że: po pierwsze –

wnioskodawca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 11

czerwca 1999 r. i dlatego składkę na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej

działalności opłacił do dnia 31 maja 1999 r.; a w tej sytuacji, skoro całkowita

niezdolność do pracy stwierdzona została u wnioskodawcy nie wcześniej niż

począwszy od dnia 25 lutego 2001 r., oznacza to, iż powstała ona już po upływie 18

miesięcy od ustania okresów składkowych z tytułu prowadzonej działalności

gospodarczej (art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych); oraz po drugie – ponieważ niezdolność wnioskodawcy

do pracy powstała dopiero po dacie złożenia przez wnioskodawcę wniosku o rentę,

a więc po dniu 14 września 1999 r., wymagany w wypadku wnioskodawcy co

najmniej 5-letni okres składkowy i nieskładkowy powinien przypadać w ciągu

ostatnich 10 lat przed powstaniem niezdolności do pracy wnioskodawcy, a więc w

okresie 10 lat przed dniem 25 lutego 2001 r., czyli w okresie od dnia 26 lutego 1991

r. do dnia 25 lutego 2001 r.; tymczasem, w tym okresie wnioskodawca legitymuje

się okresem składkowymi i nieskładkowym obejmującym łącznie jedynie 4 lata 4

miesiące i 13 dni, a to oznacza, że nie spełnia on ustawowego wymagania

określonego w art. 58 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 58 ust. 2 ustawy o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co też trafnie stwierdził Sąd

Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W tej sytuacji, podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 57 ust. 2 w

związku z art. 58 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych, dotyczący rzekomo błędnego zastosowanie tych przepisów w

rozpoznawanej sprawie, okazał się bezzasadny. Bezprzedmiotowe okazały się

również podniesione w kasacji zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 oraz art.

328 § 2 k.p.c., ponieważ brak szczegółowego wskazania w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku ‘jakie okresy w poszczególnych latach były okresami

składkowymi i nieskładkowymi’ nie może być uznany za uchybienie mogące

stanowić podstawę dla stwierdzenia, że orzeczenie jest w tym zakresie błędne,

zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał w kasacji, aby w okresie 10 lat

przed powstaniem niezdolność do pracy wnioskodawcy, a więc w okresie 10 lat

przed dniem 25 lutego 2001 r., posiadał on wymagany w jego wypadku co najmniej

5-letni okres składkowy i nieskładkowy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.

orzekł jak w sentencji.

Teza:

Jeżeli niezdolność do pracy powstała u ubezpieczonego w wieku powyżej 30

lat, wówczas uważa się, że spełnia on określony w art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) warunek posiadania wymaganego okresu

składkowego i nieskładkowego, gdy osiągnął okres składkowy i nieskładkowy

wynoszący łącznie co najmniej 5 lat, przy czym okres ten powinien przypadać: (a)

w ciągu 10 lat przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę, o ile w dacie złożenia

wniosku ubezpieczony jest już niezdolny do pracy; lub (b) w ciągu 10 lat przed

dniem powstania niezdolności do pracy (art. 58 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 58 ust.

2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).