Supreme Court dismisses social security pension appeal due to lack of total work incapacity during study period.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the cassation appeal filed by a claimant against a social security office regarding a family pension. The lower courts determined that the claimant's epilepsy did not result in total work incapacity during the study period required for the pension. The court rejected the argument that finishing studies automatically grants incapacity status, adhering to established precedent that only total incapacity at the time of the insured person's death qualifies for the benefit.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 68 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 3989 § 2 k.p.c.: The Supreme Court dismisses a cassation appeal when the claimant fails to demonstrate total work incapacity during the statutory period, as established by prior binding precedent.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 185/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Legnicyo rentę rodzinną,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 listopada 2015 r.,na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt III AUa 2093/13, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża wnioskodawcy kosztami postępowania kasacyjnego, 2. przyznaje adwokatowi A. J. - Kancelaria Adwokacka w W. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu) kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 września 2014 r., III AUa 2093/13, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawcy J. S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Legnicy o rentę rodzinną, wobec niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.).
W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie postepowanie dowodowe, w tym z opinii biegłych sądowych nie tylko nie potwierdziło, by całkowita niezdolność do pracy powstała u ubezpieczonego w okresie nauki i studiów, ale ponadto choroba ubezpieczonego nie spowodowała całkowitej niezdolności do pracy.Powyższy wyrok zaskarżył w całości pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię art. 68 § 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i przyjęcie, że „ukończenie studiów wyższych przez osobę chorującą na padaczkę lekoodporną uniemożliwia uznanie jej za osobę całkowicie niezdolną do pracy w okresie o którym mowa w art. 68 ust 1 pkt 1 lub 2”, oraz, że „możliwość podjęcia pracy przez osobę chorująca na padaczkę lekoodporną w warunkach chronionych eliminuje możliwość uznania jej za osobę całkowicie niezdolną do pracy”.
Ponadto pełnomocnik wnioskodawcy wskazał na naruszenie prawa procesowego - art. 5 w związku z art. 212 § 2 k.p.c. polegające na „braku pouczenia skarżącego o możliwości i celowości ustanowienia dla niego pełnomocnika na etapie postępowania dowodowego przed Sądem II Instancji - pomimo, że z protokołu rozprawy jaka odbyła się przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu w dniu 4 września 2014 r., (…) wynika, że skarżący ma problemy z wysłowieniem, informował Sąd o ataku padaczki przed wejściem na salę i chciał zgłosić zastrzeżenia do opinii oraz wnioski dowodowe co jednak okazało się niemożliwe”.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu, nieopłaconej w całości ani w części.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono wystąpieniem istotnego zagadnienia prawnego – „czy ukończenie studiów wyższych przez osobę chorującą na padaczkę lekoodporną uniemożliwia uznanie jej za osobę całkowicie niezdolną do pracy w okresie o którym mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz czy możliwość podjęcia pracy przez osobę chorującą na padaczkę lekoodporną w warunkach chronionych eliminuje możliwość uznania jej za osobę całkowicie niezdolną do pracy?”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,3) zachodzi nieważność postępowania lub4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu cytowanego przepisu uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością i którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa.
W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne (por. postanowienia: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, LEX nr 180841). W sytuacji gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest potrzeba wykładni przepisów prawa, konieczne jest określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10).
Wypada również dodać, że podobnie jak w przypadku gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest występujące w sprawie zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), nie zachodzi ona, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP – wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5).
Tymczasem wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej „problem prawny” w istocie zmierza do odmiennej niż uczyniły to Sądy orzekające w sprawie, wykładni przepisów (art. 68 ust 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) jak i oceny stanu faktycznego sprawy, zmierzając do odmiennego rozstrzygnięcia. Tymczasem za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2006 r., I UK 116/05, (OSNP 2007 nr 1-2, poz. 24), trzeba powtórzyć, że renta rodzinna nie przysługuje dziecku, które stało się całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji po upływie okresów wskazanych w art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Trzeba podkreślić, za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2005 r., I UK 99/05 (OSNP 2006 nr 21-22, poz. 337), że tylko całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji dziecka osoby ubezpieczonej w chwili jej śmierci uzasadnia nabycie prawa do renty rodzinnej niezależnie od tego, w jakim okresie powstała (art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Tym się kierując, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie obciążając wnioskodawcy kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.O kosztach orzeczono, uwzględniając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawcy zgodnie z § 12 ust. 2 oraz § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst:
Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).