Supreme Court quashes appeal court ruling granting early pension before statutory age requirement was met.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appeal court's decision granting an early pension effective October 1, 2006, which occurred before the claimant reached the mandatory age of 60. The court found that the lower court failed to apply the statutory requirement that pension rights only arise upon meeting all conditions, including age. Consequently, the case was remanded to the appeal court to determine the correct start date based on when the claimant actually satisfied all eligibility criteria.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach; Art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach: The right to a pension arises only upon the fulfillment of all statutory conditions, and benefits must be paid from the date the right is acquired, prohibiting retroactive grants prior to age eligibility.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 157/10
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 grudnia 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący)
SSN Zbigniew Hajn
SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku Z. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o emeryturę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2010 r.,
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 21 kwietnia 2009 r.,
uchyla
zaskarżony
początkowej
prawa
wyrok
do
i
sprawę
emerytury
w
zakresie
przekazuje
daty
Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o
kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z
dnia 21 kwietnia 2009 r. po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy Z. J., zmienił wyrok
Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 13
września
2007
r. oraz poprzedzającą
go
decyzję
Zakładu
Ubezpieczeń
Społecznych z dnia 7 grudnia 2006 r. odmawiająca ubezpieczonemu prawa do
wcześniejszej emerytury, w ten sposób, że przyznał mu prawo do emerytury od 1
października 2006 r.
W sprawie tej ustalono, że ubezpieczony, ur. 26 października 1946 r., w dniu
23 października 2006 r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę w obniżonym wieku z
uwagi na pracę w charakterze szczególnym jako wychowawca. Decyzją z dnia 7
grudnia 2006 r. organ rentowy odmówił mu prawa do emerytury, wskazując, że
posiada on ogólnie 26 lat, 3 miesiące i 22 dni okresów składkowych i
nieskładkowych, w tym 7 lat, 4 miesiące i 13 dni pracy nauczycielskiej, a minimalna
długość czasu pracy nauczycielskiej, uprawniająca do nabycia prawa do
wcześniejszej emerytury wynosi 15 lat. Organ rentowy nie uwzględnił okresu pracy
wnioskodawcy w Wojewódzkiej Komendzie Ochotniczych Hufców Pracy w G. (od 1
grudnia 1972 r. do 1 czerwca 1982 r.), a także w Państwowym Sanatorium
Przeciwgruźliczym w D. (od 1 lipca 1968 r. do 30 listopada 1972 r.), ponieważ ze
świadectw
pracy
nie
wynika
w
jakim
wymiarze
czasu
pracy
pracował
wnioskodawca. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji.
Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sadu
pierwszej instancji i poprzedzającą go decyzję uznając, że w spornych okresach
wykonywał pracę w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu
pracy. Oznacza to, że łącznie z okresami zaliczonymi przez organ rentowy
wnioskodawca udowodnił okres pracy w szczególnym charakterze w wymiarze 17
lat, 1 miesiąc i 28 dni. Zatem wnioskodawca, który ukończył 60 lat, legitymuje się
25-letnim okresem zatrudnienia, w tym co najmniej 15-letnim okresem pracy w
szczególnym charakterze, spełnia przesłanki określone w § 4 rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.
Nr 8 poz. 43 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 7 lutego 1983 r.). W
konsekwencji Sąd przyznał mu prawo do emerytury w oparciu o art. 32 ust. 1 i 3 pkt
5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39. poz.353 ze zm.,
zwanej dalej ustawą o emeryturach i rentach) od dnia 1 października 2006 r.
W skardze kasacyjnej organ rentowy zaskarżył ten wyrok w części
dotyczącej przyznania prawa do emerytury od dnia 1 października 2006 r.
zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: 1/ art. 32
ustawy o emeryturach i rentach w związku z § 15 i § 4 rozporządzenia z 7 lutego
1983 r. przez przyjęcie, że wnioskodawca ur. 26 października 1946 r. już w dacie 1
października 2006 r. spełnił wszystkie warunki do przyznania prawa do emerytury,
2/ pominięcie art. 100 oraz art. 129 ustawy o emeryturach i rentach i przyjęcie, że
wnioskodawca nabył prawo do emerytury od dnia 1 października 2006 r. - przed
dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, tj.
przed ukończeniem 60 roku życia. Okolicznością uzasadniającą przyjęcie skargi do
rozpoznania jest jej oczywiste uzasadnienie z uwagi na oczywiste naruszenie
przepisów powołanych w postawie skargi, niezastosowanie normy prawnej
odpowiedniej do wskazanego stanu faktycznego, jak też z uwagi na naruszenie
zasad równego traktowania ubezpieczonych przy przyznawaniu prawa do
świadczenia od dnia spełnienia wszystkich warunków wynikających z ustawy, w
tym ukończenia określonego wieku, a także oczywista sprzeczność zaskarżonego
rozstrzygnięcia z obowiązującym porządkiem prawnym.
Zdaniem skarżącego Sąd niezasadnie przyznał wnioskodawcy prawo do
emerytury od dnia 1 października 2006 r., skoro wiek uprawniający do tego
świadczenia osiągnął dopiero w dniu 26 października 2006 r. Treść art. 100 i art.
129 ustawy o emeryturach i rentach wyklucza bowiem możliwość przyznania prawa
do świadczenia przed spełnieniem wszystkich wymaganych warunków do jego
nabycia, jak też możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres przed
nabyciem prawa, a tym bardziej przed złożeniem wniosku, z którym w sprawie
wnioskodawca wystąpił w dniu 23 października 2006 r.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w
zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania,
ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i
przyznanie prawa do emerytury od dnia ukończenie 60 roku życia tj. od dnia 26
października 2006 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, ponieważ Sąd Apelacyjny przyznał
ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury wbrew art. 100 ust. 1 ustawy o
emeryturach i rentach już od dnia 1 października 2006 r., a zatem przed dniem
spełnienia warunku uzyskania wymaganego niższego wieku emerytalnego (art. 32
ust. 1 i 4 ustawy o emeryturach i rentach w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 i § 15
rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.). Tymczasem prawo do emerytury powstaje z
dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia (art. 100 ust.
1 ustawy o emeryturach i rentach), a wypłata przyznanych świadczeń emerytalnych
przysługuje od dnia powstania prawa do emerytury (art. 129 ust. 1 in principio tej
ustawy). Regulacje te - w zakresie orzeczonej daty początkowej przyznania
ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury - umknęły rozwadze Sądu
Apelacyjnego przy ferowaniu zaskarżonego wyroku, zważywszy że ubezpieczony
osiągnął wymagany niższy wiek emerytalny (60 lat życia) - według skarżącego
organu rentowego - dopiero 26 października 2006 r. W takich okolicznościach
sprawy Sąd Apelacyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy sprawdzi termin
wypełnienia przez ubezpieczonego warunku uzyskania wymaganego niższego
wieku emerytalnego i przyzna ubezpieczonemu prawo do emerytury zgodnie z art.
100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, tj. z dniem spełnienia wszystkich
warunków wymaganych do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury. W tym celu
Sąd Najwyższy wyrokował jak w sentencji w zgodzie z art. 39815 k.p.c.