Supreme Court dismisses cassation appeal as legal issue already settled by prior precedent regarding maternity leave periods.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the appellant's cassation appeal against a social insurance office decision denying early retirement benefits. The appellant argued that maternity and child-rearing leave periods before November 14, 1991, should count as special working conditions, but the court found this legal question had already been definitively resolved in numerous prior rulings. Consequently, the court held that no new interpretation was necessary because the established precedent uniformly excludes such leave from special working conditions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym; art. 3989 § 1 k.p.c.: The Supreme Court rejects cassation appeals when the legal issue is already settled by its own prior jurisprudence, as the court's role is to ensure uniformity rather than re-examine established principles.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 139/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku E. M.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Koszalinieo emeryturę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 października 2015 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczeciniez dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt III AUa 192/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Powódka E. M. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 listopada 2014 r.Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisu art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) - przez uznanie, że do okresu pracy ubezpieczonej w szczególnych warunkach nie zalicza się okresów zasiłku macierzyńskiego ani wychowawczego, zarówno przed jak i po 14 listopada 1991 r.Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując „na konieczność dokonania wiążącej wykładni skarżonych przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie istotnego zagadnienia prawnego o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym, mianowicie: Czy okresy urlopu wychowawczego sprzed 14 listopada 1991 r. wlicza się do stażu pracy w szczególnych warunkach?”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach.
Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.W tym kontekście należy wskazać, że podstawowym celem instytucji przedsądu jest rozważenie, czy w skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej wykładni.
Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; oraz z 9 listopada 2005 r., V CSK 70/05). Wymaganie dotyczące przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ma umożliwić stronie wnoszącej skargę kasacyjną przekonanie Sądu Najwyższego o istnieniu przesłanek, na których opiera się wstępne badanie skargi pod kątem przyjęcia jej (dopuszczenia jej) do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r., II CSK 65/06).
Dla spełnienia obowiązku określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest przedstawienie argumentacji przekonującej o potrzebie przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Przez istotne zagadnienie prawne, na które powołuje się skarżąca, należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, który nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy. Z kolei przesłanka wskazana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi wtedy, kiedy niejednolita wykładnia wskazanego przez skarżącego przepisu wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie bądź kiedy przepis ten nie doczekał się wykładni w kierunku wskazywanym przez skarżącego (por. postawienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 42436, z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).
W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) albo potrzeba wykładni przepisów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), jeśli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii przedstawianej w skardze i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5; z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468; z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX nr 1215423; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578).Problem, „czy okresy urlopu wychowawczego sprzed 14 listopada 1991 r. wlicza się do stażu pracy w szczególnych warunkach?”, został już rozstrzygnięty w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 kwietnia 2013 r., I UK 561/12, LEX nr 1324260; z dnia 6 czerwca 2006 r., I UK 338/05, LEX nr 375608; z dnia 24 października 2013 r., II UK 127/13, LEX nr 1451525; z dnia 4 września 2014 r., I UK 6/14, LEX nr 1511194 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2008 r., I UK 1/08, LEX nr 829086).
Przyjęto w nich jednolicie, że nie ma podstaw do zaliczenia urlopu wychowawczego do okresu pracy w szczególnych warunkach. W wyroku z dnia 4 września 2014 r., I UK 6/14 podkreślono też, że okoliczność, że okresy urlopu wychowawczego - wykorzystane przed dniem 1 stycznia 1999 r. - są okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy, które to stanowisko odnosi się do warunków nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, o której mowa w art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie jest wystarczające do uznania tych okresów za okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.
Nr 8, poz. 43 ze zm.).Zauważyć przy tym należy, że o rozbieżności w orzecznictwie nie świadczą przywołane w skardze wyroki dotyczące możliwości zaliczania do okresu pracy w warunkach szczególnych okresów urlopu wypoczynkowego czy pobierania zasiłku chorobowego choćby już dlatego, że Sąd Najwyższy przyjmował, że są to wyjątki od reguły, że przez pracę w szczególnych warunkach rozumie się wykonywanie pracy o określonym charakterze, a nie pozostawanie w stosunku pracy, uzasadnione tym, że są to okresy niezbędne do regeneracji sił i zapewnienia możności dalszego wykonywania pracy, natomiast celem urlopu wychowawczego jest umożliwienie pracownikowi sprawowania osobistej opieki nad małym dzieckiem Poza tym, od 1 lipca 2004 r. nie budzi wątpliwości, że okresy niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, nie wlicza się do stażu szczególnego (ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw;
Dz.U. Nr 121, poz. 1264; został dodany przepis art. 32 ust. 1a, którego pkt 1 w jednoznaczny sposób przesądza tę kwestię).Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jej skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji.