Submitting a certificate of temporary inability to work does not terminate the employment relationship under Art. 74 k.p. even if the employee does not intend to return.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeals filed by a former mayor and the City Office regarding the payment of sick leave benefits. The court confirmed that submitting a certificate of temporary inability to work after voluntarily terminating the employment contract does not cause the employment relationship to expire under Article 74 of the Labor Code, even if the employee fails to declare an intention to return within seven days. Consequently, the court ruled that the original employers remained liable for the benefits, rejecting procedural and substantive arguments raised by the appellants.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 74 k.p.; Art. 328 § 1, 382, 378 § 1, 393 § 1 pkt 2 k.p.c. The submission of a certificate of temporary inability to work following a voluntary termination of the employment contract does not result in the expiration of the employment relationship under Article 74 of the Labor Code, even if the employee does not declare an intention to return to work within seven days.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 22 stycznia 2003 r.
II UK 12/02
Złożenie zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy trwającej po
rozwiązaniu stosunku pracy z wyboru, przez pracownika pozostającego w
związku z nim na urlopie bezpłatnym, nie powoduje wygaśnięcia stosunku
pracy na podstawie art. 74 k.p., nawet w przypadku, gdy pracownik w ciągu
siedmiu dni nie zgłosił zamiaru powrotu do pracy.
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk
(sprawozdawca), Maria Tyszel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2003 r.
sprawy z wniosku Urzędu Miasta i Gminy G., Wojciecha M. przeciwko Zakładowi
Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o wypłatę zasiłku chorobowego, na skutek kasacji wnioskodawców od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21
marca 2001 r. [...]
o d d a l i ł kasacje.
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia 18 stycznia 1999 r. i z dnia 26 lutego 1999 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w O. ustalił, że wypłat zasiłku chorobowego powinny
dokonywać Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w O.
w stosunku do Wojciecha M. i PKP Zakład Taboru „Z.” w W. w stosunku do Józefa F.
a nie Urząd Miasta i Gminy w G.
Po rozpoznaniu odwołań Urzędu Miasta i Gminy w G. i Wojciecha M. i zawiadomieniu o toczącym się postępowaniu Józefa F., PKP Zakład Taboru „Z.” w W. i
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w O. Sąd
Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wyrokiem z dnia 28
czerwca 2000 r. [...] oddalił odwołania. Sąd ustalił, że Wojciech M. jako pracownik
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w O. korzystał
z urlopu bezpłatnego w związku z wyborem na stanowisko burmistrza Miasta i Gminy
G. Stosunek pracy na tym ostatnim stanowisku został rozwiązany 3 listopada 1998 r.
na skutek upływu kadencji. Od 2 listopada 1998 r. do 30 kwietnia 1999 r. Wojciech
M. miał zwolnienie lekarskie, a zasiłek chorobowy wypłaciły mu oba zakłady pracy.
Pismem z dnia 28 grudnia 1998 r. wnioskodawca Wojciech M. zwrócił się do Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w O. o rozwiązanie
umowy o pracę z dniem 3 listopada 1998 r., na co pracodawca wyraził zgodę w dniu
8 stycznia 1999 r. Józef F. korzystał również z urlopu bezpłatnego u swego pracodawcy w związku z wyborem na stanowisko zastępcy burmistrza Miasta i Gminy w
G., które piastował do upływu kadencji, to jest do 3 listopada 1998 r. Od 28 października 1998 r. miał zwolnienie lekarskie, przy czym Urząd Miasta i Gminy w G. wypłacił
mu zasiłek chorobowy do końca grudnia 1998 r., a za dalszy okres PKP Zakład
Przewozów Towarowych w O., w którym to zakładzie podjął zatrudnienie po zakończeniu zwolnienia lekarskiego. Oceniając ten stan faktyczny Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są prawidłowe, gdyż zasiłki chorobowe po ustaniu stosunku pracy z
Urzędem Miasta i Gminy w G. powinny wypłacać pracownikom macierzyste zakłady
pracy.
Apelacje od tego wyroku wnieśli wnioskodawca Wojciech M., zainteresowany
Józef F. i Urząd Miasta i Gminy w G.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2001 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu oddalił apelacje. Sąd Apelacyjny uznał, że stosunek
pracy między Urzędem Miasta i Gminy w G. i pracownikami pełniącymi funkcje z wyboru rozwiązał się zgodnie z art. 74 Kodeksu pracy wobec wygaśnięcia mandatu.
Powoduje to, że z chwilą wygaśnięcia mandatu zostaje przywrócony stosunek pracy
z macierzystym zakładem pracy. Warunkiem reaktywowania zawieszonego na czas
kadencji stosunku pracy jest zgłoszenie przez pracownika w terminie 7 dni powrotu
do pracy. Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych obu pracowników
wynika, że stosunek pracy w macierzystych zakładach pracy został reaktywowany,
zakłady te zawiadomiły pracowników o ustaleniu stanowisk pracy i wynagrodzeniu.
Słusznie zatem Sąd Okręgowy przyjął, że zarówno Wojciech M. jak i Józef F. od 4
listopada 1998 r. byli pracownikami macierzystych zakładów pracy i zgodnie z art. 48
ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz.
143 ze zm.) te zakłady pracy powinny wypłacać zasiłek chorobowy.
Wyrok ten zaskarżył kasacją Urząd Miasta i Gminy w G. i Wojciech M. Urząd
Miasta i Gminy w G. wskazał jako podstawy kasacji naruszenie prawa materialnego
przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 74 k.p. i art. 12 i 48 ustawy z
dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 233
i 382 k.p.c., 328 § 1 k.p.c. i 378 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji podniósł, że sprzeczne z treścią art. 74 Kodeksu pracy
jest stanowisko, iż stosunek pracy pracowników korzystających z urlopów bezpłatnych został reaktywowany po wygaśnięciu mandatu. Przepis ten daje pracownikowi
prawo do reaktywowania stosunku pracy, jednak realizacja tego prawa zależy od woli
pracownika, który powinien zgłosić powrót do pracy w terminie 7 dni. Zarówno Józef
F. jak i Wojciech M. z powodu choroby nie zgłosili powrotu do pracy. Józef F. uczynił
to dopiero po odzyskaniu zdolności do pracy, a Wojciech M. rozwiązał stosunek
pracy w czasie zwolnienia lekarskiego. Zaskarżony wyrok narusza przepis art. 48
ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i
macierzyństwa, który to przepis nakazuje wypłacanie zasiłków chorobowych zakładowi pracy także po ustaniu zatrudnienia, jeżeli niezdolność do pracy powstała w
czasie trwania zatrudnienia. Niezdolność do pracy obu pracowników powstała w czasie trwania zatrudnienia w Urzędzie Miasta i Gminy w G. i ten pracodawca miał obowiązek wypłacać zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia. Podstawą wymiaru
zasiłku chorobowego powinno być wynagrodzenie otrzymywane na ostatnim stanowisku. Uznanie, że podstawą tą jest wynagrodzenie ustalone w macierzystych zakładach pracy narusza przepis art. 12 powołanej ustawy. Sąd Apelacyjny z naruszeniem
art. 233 i 382 k.p.c. dokonał błędnych ustaleń uznając pisma macierzystych zakładów pracy ustalające stanowiska i wynagrodzenie za dowód reaktywowania stosunków pracy. W rzeczywistości pisma te zostały sporządzone w związku z informacją
Przewodniczącego Rady Miejskiej w G. o wygaśnięciu mandatu, a nie były odpowiedzią na zgłoszenie przez pracowników woli powrotu do pracy. Naruszenie art. 328
§ 1 k.p.c. polega na braku wskazania w uzasadnieniu podstawy prawnej wyroku,
mimo że Sąd Apelacyjny dokonywał ustaleń faktycznych we własnym zakresie.
Przepis art. 378 k.p.c. został naruszony w ten sposób, że Sąd Apelacyjny nie ustosunkował się do zarzutu apelacyjnego dotyczącego naruszenia art. 12 i 48 ustawy o
świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Wojciech M. wskazał jako podstawy kasacji naruszenie przepisów postępowania - art. 233 § 1 k.p.c. - i naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię
art. 74 Kodeksu pracy. Pierwszy zarzut odnosi się do sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych, że skarżący zgłosił w terminie 7 dni od ustania kadencji chęć powrotu do pracy. Ustalenia w tym przedmiocie są zdaniem skarżącego
całkowicie dowolne. Błędna wykładnia art. 74 k.p. polega na uznaniu, że stosunek
pracy z pracodawcą udzielającym urlopu bezpłatnego trwa nadal mimo braku ze
strony pracownika jednoznacznego oświadczenia woli o powrocie do pracy. W
związku z tymi zarzutami wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przepis art. 48 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stanowi, że
prawo do zasiłków ustalają i zasiłki te wypłacają zakłady pracy, które nie zgłaszają
imiennie pracowników do ubezpieczenia społecznego swoim pracownikom w czasie
trwania ich zatrudnienia, a także po ustaniu zatrudnienia, jeżeli niezdolność do pracy
powstała przed ustaniem zatrudnienia. Z treści tego przepisu wynika, że zasiłek chorobowy w okresie trwania zatrudnienia wypłaca ten zakład pracy, w którym pracownik
jest w czasie choroby zatrudniony. Jeżeli w czasie niezdolności do pracy z powodu
choroby pracownik zmieni zakład pracy, dotychczasowy pracodawca wypłaca zasiłek
do czasu ustania stosunku pracy a nowy pracodawca od czasu nawiązania stosunku
pracy. Określony we wskazanym przepisie obowiązek wypłacania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia ma miejsce wówczas, gdy w okresie niezdolności do
pracy nastąpi ustanie zatrudnienia w ogóle i pracownik nie pozostaje w stosunku
pracy. Podniesiony w kasacji zarzut naruszenia tego przepisu byłby uzasadniony
tylko wówczas, gdyby po ustaniu stosunku pracy w czasie niezdolności do pracy
burmistrz i jego zastępca nie pozostawali w stosunku pracy z pracodawcami, którzy
w związku z pełnieniem funkcji z wyboru udzielili im urlopu bezpłatnego. Zawarte w
zaskarżonym wyroku ustalenie, że stosunek pracy z dotychczasowymi pracodaw-
cami trwał po wygaśnięciu mandatów jest kwestionowane w kasacjach jako niezgodne z faktami, a zaprezentowany na podstawie tego ustalenia pogląd prawny jest zdaniem wnoszących kasacje wynikiem błędnej wykładni art. 74 Kodeksu pracy. Oba te
zarzuty podniesione w jednej i drugiej kasacji są nieuzasadnione.
Przepis art. 74 k.p. stanowi, że pracownik pozostający w związku z wyborem
na urlopie bezpłatnym ma prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który zatrudniał go
w chwili wyboru na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym, jeżeli zgłosił swój powrót w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Niedotrzymanie tego warunku powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba, że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. Zgodnie z tym
przepisem stosunek pracy pracownika pozostającego na urlopie bezpłatnym wygasa
dopiero wówczas gdy pracownik nie zgłosi powrotu do pracy w ciągu 7 dni. Takie
stanowisko zajął Sąd Najwyższy w niepublikowanym dotychczas wyroku z dnia 4
czerwca 2002 r., I PKN 352/01, stwierdzając, że stosunek pracy pracownika, który
nie zgłosił powrotu do pracy u pracodawcy gdzie był urlopowany do pełnienia funkcji
z wyboru, wygasa po upływie 7 dni od ustania zatrudnienia z wyboru. Do upływu
siedmiodniowego terminu stosunek pracy trwa nadal, a jeżeli niezgłoszenie się do
pracy nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika stosunek pracy wygasa
wówczas, gdy pracownik nie powróci do pracy po ustaniu przeszkody. Z faktów niekwestionowanych przez wnoszących kasacje wynika, że obaj pracownicy nie zgłosili
wprawdzie powrotu do pracy w ciągu 7 dni jednak złożyli pracodawcom zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy i pobierali od tych pracodawców zasiłek
choroby. Złożenie przez pracownika pozostającego w związku z wyborem na urlopie
bezpłatnym zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, trwającej po rozwiązaniu stosunku pracy z wyboru, nie powoduje wygaśnięcia stosunku pracy na podstawie art. 74 k.p., nawet w przypadku, gdy pracownik w ciągu 7 dni nie zgłosił zamiaru powrotu do pracy. Niedotrzymanie warunku powrotu do pracy w ciągu 7 dni nie
powoduje bowiem wygaśnięcia stosunku pracy jeżeli nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika, a taką przyczyną jest choroba pracownika. W takiej sytuacji
kontynuowanie stosunku pracy zawieszonego na czas urlopu bezpłatnego następuje
z mocy prawa, a jego rozwiązanie przed ustaniem przeszkody w powrocie do pracy
wymaga wypowiedzenia umowy przez pracownika albo pracodawcę lub porozumienia obu stron stosunku pracy. Po wygaśnięciu mandatów nie nastąpiło rozwiązanie
stosunku pracy w tym trybie i obaj pracownicy od dnia 4 listopada 1998 r. pozosta-
wali w stosunku pracy z dotychczasowymi pracodawcami. Rozwiązanie umowy o
pracę za porozumieniem stron z Wojciechem M. nastąpiło dopiero w styczniu 1999
r., kiedy pracodawca zgodził się na jego propozycję zgłoszoną 28 grudnia 1998 r., a
Józef F. powrócił do pracy po odzyskaniu zdolności do pracy. Te ustalenia nie są w
kasacjach kwestionowane, a zarzuty naruszenia art. 233 § 1 i 382 k.p.c. sprowadzają
się do twierdzenia, że nie został wzięty pod uwagę fakt braku oświadczeń woli pracowników o powrocie do pracy. Jak stwierdzono wyżej brak takich oświadczeń nie
spowodował wygaśnięcia dotychczasowych stosunków pracy, zatem nie można mówić o błędzie w ustaleniach faktycznych.
Bezzasadne są również podniesione w kasacji Urzędu Miasta i Gminy w G.
pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przepis art. 328 § 1 k.p.c.
został powołany w kasacji prawdopodobnie na skutek omyłki, gdyż reguluje on tryb i
termin zgłoszenia przez stronę żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wnoszącemu kasację chodziło prawdopodobnie o przepis art. 328 § 2 k.p.c. określający
wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Jednakże nie wskazano w
kasacji w jaki sposób ewentualne uchybienie w tym zakresie mogło wpłynąć na wynik
sprawy, a tylko taki zarzut może stanowić podstawę kasacji z mocy art. 393 1 pkt 2
k.p.c. Drugi z powołanych w kasacji przepisów - art. 378 § 1 k.p.c. - stanowi, że sąd
drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji. Wobec oddalenia apelacji
nie można uznać, że granice apelacji zostały w jakiś sposób przekroczone. Fakt, że
Sąd Apelacyjny nie ustosunkował się do wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów, nie może być uznany za naruszenie tego przepisu. Niezależnie od tego, że
uzasadnienie zarzutów naruszenia prawa procesowego nie koresponduje z treścią
przepisów postępowania wskazanych w kasacji jako naruszone, nie można dopatrzyć się uchybień opisanych w tym uzasadnieniu. Sąd Apelacyjny powołał się bowiem w końcowej części uzasadnienia na podstawę prawną zastosowaną przez Sąd
pierwszej instancji, stwierdzając brak zasadności zarzutów apelacji kwestionujących
pogląd prawny tego Sądu.
Podniesiony przez Urząd Miasta i Gminy w G. zarzut naruszenia przez Sąd
Apelacyjny przepisu art. 12 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa jest całkowicie chybiony. Przepis ten
reguluje zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, a decyzja organu
rentowego zaskarżona odwołaniem przez Urząd Miasta i Gminy w G. dotyczy ustalenia płatników zasiłków chorobowych a nie ustalenia wysokości tych zasiłków. Wobec
ustalenia, że płatnikiem zasiłków nie jest Urząd Miasta i Gminy w G. lecz inne podmioty, kwestia podstawy wymiaru zasiłków nie dotyczy praw i obowiązków wnoszącego kasację. Natomiast kasacja Wojciecha M., który mógłby być zainteresowany w
ustaleniu wysokości zasiłku, nie zawiera zarzutu w tym przedmiocie.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w oparciu o przepis art. 39312 k.p.c. oddalił
obie kasacje jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.