Supreme Court dismisses social security appeal, ruling facts do not require legal interpretation of 'special circumstances'.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by an individual against a social security fund's decision to recover overpaid sick benefits. The appellant argued that the lower court misinterpreted the statutory requirement for 'special circumstances' to waive recovery, claiming a need for legislative clarification. The court rejected this, stating that judicial review is limited to applying established facts to abstract legal terms and that the appellant failed to prove a serious error or obvious violation of the law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 3989 k.p.c.: The Supreme Court's cassation review is limited to checking for serious errors in applying abstract legal terms to established facts, not reinterpreting the law or demanding specific criteria for discretionary assessments.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UK 118/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku H. W.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W.o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z funduszu chorobowego,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 czerwca 2013 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2012 r. oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 10 lutego 2012 r., oddalającego odwołanie H. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 13 października 2010 r. odmawiającej odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu chorobowego w kwocie 10.443,31 zł (łącznie z odsetkami w kwocie 19.734,79 zł).Odwołujący się wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego w postaci art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na podstawie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 378 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu Okręgowego oraz o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także z tego względu, że skarga jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie odnoszącym się do sposobu rozumienia zawartego w tym przepisie zwrotu „szczególnie uzasadnione okoliczności”, których istnienie może spowodować odstąpienie przez organ rentowy od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Postawiony w skardze kasacyjnej ten cel jej rozpoznania został niewłaściwie określony przez dążenie do zastąpienia niedookreślonego zwrotu zawartego w powyżej przytoczonym przepisie przez pełne i skonkretyzowane określenie jego treści. Takie ustawienie potrzeby rozpoznania skargi jest nieodpowiednie ze względu na bezpodstawne przypisywanie orzecznictwu sądowemu, w tym Sądowi Najwyższemu roli jakby legislacyjnej. Orzeczenie sądowe jest aktem stosowania prawa, a nie jego stanowienia, a do tego w istocie sprowadza się argumentacja skarżącego, że dobrze byłoby, aby ogólne sformułowanie „szczególnie uzasadnione okoliczności” zastąpić jakimiś konkretnymi kryteriami.
„Kontrola” przez Sąd Najwyższy zastosowania prawa w zaskarżonym wyroku musi opierać się na okolicznościach faktycznych danego przypadku - wszystkich istotnych faktach sprawy stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku, chodzi o subsumcję zachodzącego w sprawie stanu faktycznego do „abstrakcyjnego” przepisu, w którym akt stosowania prawa nic nie zmienia. Przepis art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak już powiedziano, zawiera zwrot niedookreślony, którego abstrakcyjna formuła może znaleźć zastosowanie dopiero do ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Nie można domagać się wykładni powołanego przepisu w oderwaniu od - wiążących Sąd Najwyższy na podstawie art. 39813 § 2 k.p.c. - ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku. Dodać do tego trzeba, że z uwagi na niedookreślony charakter zwrotu „szczególnie uzasadnione okoliczności” ocena, czy w konkretnym przypadku ma zastosowanie norma art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego. Sfera ta w ramach postępowania kasacyjnego może podlegać kontroli tylko w przypadku szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia, podobnie jak to jest w sytuacji zastosowania innych przepisów zawierających tego rodzaju zwroty, np. art. 8 k.p. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1970 r., III PRN 39/70, OSNCP 1971 nr 3, poz. 53;
PiP 1972 nr 10, s. 170, z glosą K. Piaseckiego; z 15 września 1999 r., III CKN 339/98, OSNC 2000 nr 3, poz. 58; OSP 2000 nr 4, poz. 66, z glosą A. Szpunara; z 4 lipca 2002 r., I CKN 837/00, LexPolonica nr 376352 oraz z 30 października 2003 r., IV CK 151/02, LexPolonica nr 1630441). Nie można stwierdzić, że we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący zdołał wykazać tego rodzaju naruszenie art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w okolicznościach faktycznych sprawy. W szczególności nie ma bowiem podstaw do stwierdzenia, że wzięcie przez Sąd drugiej instancji pod uwagę okoliczności dotyczących zaprzestania prowadzenia przez odwołującego się działalności gospodarczej, jego zdolności do pracy i niewykazania niemożliwości podjęcia zatrudnienia powinno być uznane za dokonanie wykładni powołanego przepisu „sprzecznej z przyjętą linią orzecznictwa Sądu Najwyższego”.
Niezależnie bowiem od abstrakcyjnego charakteru zwrotu „szczególnie uzasadnione okoliczności”, Sąd Najwyższy w przytoczonym przez skarżącego wyroku z dnia 15 grudnia 2009 r., II UK 147/09, również odwołał się do możności podjęcia pracy jako przesłanki do oceny, czy takie okoliczności zachodzą. W takiej sytuacji nie ma też podstaw do uznania, że skarga jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 3989 k.p.c.). aw