Supreme Court dismisses work accident claimant's heir's retrial request due to lack of procedural grounds.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the heir's retrial request against a final judgment denying work accident status. The heir argued that the deceased father lacked proper legal representation and that new facts regarding machine wear and health status should have been discovered. The court ruled that the heir had no standing to claim the one-time benefit and that the alleged facts were not new or undisclosed, thus failing to meet statutory retrial criteria. Consequently, the appeal was rejected as the procedural prerequisites for retrial were not satisfied.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 401 pkt 2 k.p.c.; Art. 403 § 2 k.p.c.; Art. 410 § 1 k.p.c.: A successor to a work accident claimant may file a retrial request even without their own right to the benefit, but the request fails if the grounds do not constitute procedural invalidity or undisclosed new facts.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 6 marca 2006 r.
II PZ 64/05
Dopuszczalne jest złożenie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem przez spadkobiercę strony, która wytoczyła
powództwo o ustalenie, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy, uprawnionej
do jednorazowego odszkodowania na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z
dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), także
wtedy, gdy spadkobiercy nie przysługuje własne prawo do jednorazowego odszkodowania z tego tytułu.
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman
Kuczyński, Jerzy Kwaśniewski.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca
2006 r. sprawy z powództwa Sławomira M. przeciwko Przedsiębiorstwu Robót Drogowo-Mostowych z siedzibą w B. o wznowienie postępowania, na skutek zażalenia
powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 21 października 2005 r. [...]
o d d a l i ł zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 października 2000 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni oddalił apelację powoda
Ryszarda M. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Braniewie oddalającego
jego powództwo przeciwko Przedsiębiorstwu Robót Drogowo-Mostowych o sprostowanie protokołu powypadkowego i uznanie, że wypadek jakiemu uległ jego syn Krzysztof M. w dniu 21 kwietnia 1998 r. był wypadkiem przy pracy, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji, według których śmierć syna powoda nastąpiła z przy-
czyn leżących wewnątrz jego organizmu, bez związku z wykonywaniem pracy (brak
przyczyny zewnętrznej).
W dniu 11 sierpnia 2005 r. Sławomir M. - syn powoda Ryszarda M., będący
jego spadkobiercą ustawowym - złożył skargę o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem, wnosząc o uchylenie tego wyroku w całości i
uwzględnienie powództwa, podając jako podstawy wznowienia: „brak należytej reprezentacji powoda w toku postępowania oraz wykrycie okoliczności faktycznych w
postaci znacznego zużycia maszyny (amortyzacji) w taki sposób, że niezależnie od
stanu chorobowego zmarłego pracownika powinna być wycofana z dalszej eksploatacji, ujawnienie dodatkowej okoliczności, obciążającej pracodawcę, który wiedząc o
stanie chorobowym Krzysztofa M. powinien nie dopuścić go do pracy”.
Postanowieniem z dnia 21 października 2005 r. [...] Sąd Okręgowy w Gdańsku
z siedzibą w Gdyni, odrzucił skargę. W uzasadnieniu podał, że wbrew zarzutom
skargi nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania ponieważ powód brał w
nim udział, a fakt, że nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika
nie stanowi o nieważności postępowania. Nie zachodzą także przesłanki restytucyjne
określone w ustawie, zaś okoliczności wskazane w skardze w istocie zmierzają do
zakwestionowania ustaleń faktycznych, będących podstawą rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd wskazał, że Sławomir M. nie był stroną postępowania, a stał się następcą prawnym powoda na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po
zmarłym powodzie, ale „okoliczność posiadania przez skarżącego interesu prawnego
w żądaniu ustalenia wypadku przy pracy zmarłego Krzysztofa M. uchyla się z ram
niniejszego postępowania”.
Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem Sławomir M. i podtrzymując
twierdzenia zawarte w skardze, że jego ojciec - powód - działał w sprawie prawie
przez całe postępowanie bez fachowego pełnomocnika, co świadczy o nienależytej
reprezentacji, zaś niedopuszczenie dowodu z zeznań świadka, mającego potwierdzić
zły stan maszyny, doprowadziło do pominięcia związku przyczynowego zdarzenia ze
śmiercią pracownika. Wskazał również, że jako spadkobierca powoda Ryszarda M.
ma interes prawny w złożeniu skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy dopuścić możliwość złożenia skargi o wznowienie
postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem przez spadkobiercę strony,
która wytoczyła powództwo o ustalenie, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy,
będąc uprawnioną do jednorazowego odszkodowania na podstawie art. 12 ust. 2 pkt
3 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i
chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Przepis
art. 922 § 1 k.c. ustanawia zasadę, według której prawa i obowiązki majątkowe
zmarłego podlegają dziedziczeniu, co oznacza, że do spadku wchodzą również roszczenia odszkodowawcze zmarłego. Skoro roszczenie o ustalenie, że zdarzenie było
wypadkiem przy pracy rodzi obowiązek odszkodowawczy (jednorazowe odszkodowanie), stanowiąc całość realizacji prawa podmiotowego do wyrównania szkody
spowodowanej śmiercią pracownika w wyniku wypadku przy pracy, należy przyjąć,
że wchodzi ono w skład spadku i może być realizowane przez spadkobierców
uprawnionego, także wtedy gdy nie przysługuje im - tak jak w tym przypadku - własne prawo do jednorazowego odszkodowania z takiego tytułu.
Sąd Okręgowy, mimo wątpliwości podniesionych w uzasadnieniu, ostatecznie
oceniał sprawę, dopuścił więc możliwość złożenia skargi o wznowienie postępowania
przez spadkobiercę powoda.
Przechodząc do uwag merytorycznych, należy wskazać, że w myśl art. 401
pkt 2 oraz art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności między innymi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej
albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów
prawa była pozbawiona możności działania, a także w razie późniejszego wykrycia
takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ
na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie - trafnie powołanym przez Sąd Okręgowy - przyjmuje się, że
należyta reprezentacja jest związana z występowaniem w charakterze organów reprezentujących podmioty niebędące osobami fizycznymi oraz w roli przedstawicieli
ustawowych nieletnich i osób ubezwłasnowolnionych. Nie dotyczy natomiast sposobu występowania w charakterze pełnomocnika procesowego, w sytuacji gdy został
ustanowiony. Brak należytej reprezentacji nie zachodzi także gdy w sprawie nie został ustanowiony pełnomocnik procesowy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z
dnia 14 kwietnia 1999 r., II UKN 178/99, OSNAPiUS 2001 nr 15, poz. 599 oraz z dnia
9 czerwca 2000 r., I PKN 277/00, OSNAPiUS 2002 nr 1, poz. 15). W tej sytuacji brak
przesłanki nieważności postępowania (art. 401 pkt 2 k.p.c.). Nie zachodzą również
tzw. przyczyny restytucyjne. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe,
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła
skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. Wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy faktów i środków
dowodowych, które poza przesłanką ich nieujawnienia w postępowaniu prawomocnie
zakończonym powinny być dla strony skarżącej „nieujawnialne". Przepis ten obejmuje fakty nieujawnialne albo stronie nieznane i dla niej niedostępne. Fakty natomiast ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, tj. miała możliwość dostępu do
nich, nie są objęte hipotezą tego przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 4 marca 2005 r. , III CZP 134/04, LEX nr 151652). W okolicznościach podnoszonych w skardze, nie tyle powołuje się „nowości”, ile wyraża pogląd, że przy poczynionych w poprzednim postępowaniu ustaleniach, istniały podstawy do uznania
związku wypadku z wykonywaną pracą. Tak więc fakt, że podstawy wznowienia
zostały sformułowane w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 k.p.c. nie
oznacza, że skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W tym stanie rzeczy skarga podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 k.p.c.); tak też w postanowieniu
Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99 (OSNAPiUS 2001
nr 4, poz. 133).
Z tych względów, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, należało orzec
jak w postanowieniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.