Supreme Court allows appeal by holding mayor has authority to grant process power for municipal unit in labor disputes.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the lower court's dismissal of the appeal, ruling that the mayor possesses the authority to grant process power on behalf of a municipal unit in labor disputes. The lower court had incorrectly restricted this power to the unit's director, arguing that specific labor competencies were transferred to the mayor. The Supreme Court clarified that since the mayor performs these substantive labor functions, he is also empowered to act in the unit's name procedurally.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 31 § 1 k.p.; Art. 4 ust. 2a ustawy o pracownikach samorządowych; Art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym: Where a municipal mayor performs substantive labor law actions for a municipal unit, he is also authorized to grant process power in the unit's name in related proceedings.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 22 stycznia 2008 r.
II PZ 62/07
Czynności z zakresu prawa pracy wobec kierownika gminnej jednostki
organizacyjnej dokonuje organ gminy (burmistrz), a więc posiada on również
uprawnienie do działania w tym zakresie za tę jednostkę (w jej imieniu) w toczącym się przeciwko niej postępowaniu sądowym, w tym do udzielenia pełnomocnictwa procesowego (art. 31 § 1 k.p. w związku z art. 4 ust. 2a ustawy z dnia
22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, jednolity tekst: Dz.U. z 2001
r. Nr 142, poz. 1593 ze zm. oraz w związku z art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8
marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142,
poz. 1591 ze zm.).
Przewodniczący SSN Zbigniew Korzeniowski, Sędziowie SN: Jerzy
Kwaśniewski, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia
2008 r. sprawy z powództwa Marka Ś. przeciwko Dziennemu Domowi Pobytu w N. o
uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne oraz odszkodowanie, na
skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 17 listopada 2006 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu odrzucił apelację pozwanego Dziennego Domu Pobytu w N. z tej przyczyny, że pełnomocnictwo, przedłożone przez sporządzającego
apelację radcę prawnego, nie uprawnia go do wniesienia środka odwoławczego w
imieniu strony pozwanej, gdyż udzielone zostało przez burmistrza i obejmuje jego
reprezentację w postępowaniu przed sądami powszechnymi w sprawach wynikających z „dokonywanych przez burmistrza czynności w sprawach z zakresu prawa
pracy za gminne jednostki organizacyjne wobec kierowników tych jednostek”. Sąd
Okręgowy wskazał, że z art. 31 § 1 k.p. wynika jednoznacznie, iż za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego
osoba. Formuła ta na gruncie niniejszej sprawy oznaczać musi kierownika Dziennego Domu Pobytu w N. Okoliczność, że niektóre uprawnienia pracodawcy wobec osób
zatrudnionych na stanowiskach kierowników gminnych jednostek organizacyjnych
(nawiązywanie i rozwiązywanie stosunków pracy) zostały przeniesione na inny
szczebel, to jest kompetencje w tym zakresie zastrzeżono dla organu usytuowanego
poza strukturami pracodawcy, nie powoduje, iż organ ten upoważniony jest do reprezentacji gminnej jednostki organizacyjnej, a w konsekwencji udzielania pełnomocnictw do występowania w jej imieniu w postępowaniu z powództwa jej byłego kierownika przeciwko tej jednostce.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona pozwana zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest: 1) art. 31 k.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do błędnego ustalenia, że za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w zakresie prawa pracy dokonuje na gruncie niniejszej sprawy kierownik Dziennego Domu Pobytu w N.; 2) art. 4 pkt 2a w
związku z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego poglądu, że burmistrz - jako
organ ustawowo uprawniony do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy za
gminną jednostkę organizacyjną - nie jest upoważniony do reprezentowania tej jednostki organizacyjnej w postępowaniu przed sądem pracy, a w konsekwencji nie jest
upoważniony do udzielania pełnomocnictw. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że status prawny pracowników zatrudnionych w gminnych jednostkach organizacyjnych określony jest ustawą o pracownikach samorządowych (art. 1 pkt 3). Z treści art. 4 tej ustawy wynika, że gminna
jednostka organizacyjna jest pracodawcą samorządowym. Przepis ten wyraźnie i
jednoznacznie określa zasady reprezentacji pracodawcy w prawach z zakresu prawa
pracy. Mianowicie art. 4 pkt 2a stanowi, że czynności w sprawach z zakresu prawa
pracy za pracodawcę będącego gminną jednostkę organizacyjną dokonuje burmistrz
wobec kierowników tych jednostek. Uprawnienia burmistrza wobec kierowników
gminnych jednostek organizacyjnych wynikają również z przepisów ustawy o samo-
rządzie gminnym. W myśl art. 30 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, do zadań burmistrza należy
w szczególności zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, natomiast art. 33 ust. 3 i 5 stanowią, że burmistrz wykonuje uprawnienia
zwierzchnika służbowego wobec kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.
Skarżący wskazał nadto, że przepisy ustawy o pracownikach samorządowych
- jako unormowania szczególne - mają w sprawach z zakresu stosunku pracy pracownika samorządowego pierwszeństwo stosowania przed ogólnymi regulacjami
Kodeksu pracy, a jedynie w kwestiach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio
przepisy tego Kodeksu (art. 31 ust. 1 ustawy). Przez czynności z zakresu prawa
pracy rozumie się wszystkie czynności prawne określone w przepisach regulujących
stosunek pracy, których dokonuje pracodawca. Taką czynnością jest reprezentacja
pracodawcy samorządowego w toku postępowania przed sądem pracy. W konsekwencji na gruncie niniejszej sprawy kompetentny do reprezentowania pozwanego
Dziennego Domu Pobytu w N. w sprawie z powództwa jego kierownika jest Burmistrz
N. Kompetencja ta wynika z art. 4 pkt 2a ustawy o pracownikach samorządowych w
związku z art. 31 k.p. Z uprawnienia tego wynika z kolei uprawnienie burmistrza do
umocowania pełnomocnika procesowego celem zastępowania go w toku postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Nie budzi wątpliwości, że powód był pracownikiem gminnej jednostki organizacyjnej, określanej mianem „pracodawcy samorządowego” (art. 1 pkt 3 w związku z
art. 4 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, jednolity
tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.). Zgodnie z art. 3 1 § 1 k.p. za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa
pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do
tego osoba. Po pierwsze, przepis ten nie stanowi o „dokonywaniu czynności z zakresu prawa pracy”, lecz posługuje się określeniem „dokonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy”, przez które należy rozumieć dokonywanie wszelkich
czynności prawnych z tego zakresu, w tym czynności procesowych. Po drugie, „organ zarządzający jednostką” może być jednoosobowy lub wieloosobowy i mieścić się
w strukturze organizacyjnej danej jednostki organizacyjnej bądź nie być jej organem.
O tym, kto występuje w roli osoby lub organu dokonującego za pracodawcę czynno-
ści w sprawach z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 31 § 1 k.p. decydują przepisy prawa, statuty bądź innego rodzaju regulacje wewnątrzzakładowe. W konsekwencji w sporach z zakresu prawa pracy o kompetencji do działania za danego pracodawcę (w jego imieniu) i udzielania pełnomocnictwa procesowego decyduje sposób
ukształtowania (określenia kompetencji organów i osób) upoważnienia do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Inaczej rzecz ujmując, krąg
osób upoważnionych do działania za danego pracodawcę i udzielania pełnomocnictwa procesowego w sprawach z zakresu prawa pracy wyznaczany jest na podstawie
art. 31 k.p., co wynika z subsydiarności regulacji prawa procesowego względem rozstrzygnięć prawa materialnego (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
14 maja 2001 r., I PZ 9/01, OSNP 2003 nr 7, poz. 180).
Jak już wspomniano, o tym, kto występuje w roli osoby lub organu dokonującego za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w rozumieniu art.
31 § 1 k.p. decydują w pierwszej kolejności przepisy prawa. W niniejszej sprawie organem uprawnionym do rozwiązania z powodem stosunku pracy był burmistrz N.
Wynika to wprost z art. 4 pkt 2a ustawy o pracownikach samorządowych, zgodnie z
którym czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki, o których mowa w
art. 1, zwane dalej „pracodawcami samorządowymi”, dokonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) - wobec, między innymi, kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Wchodzące w zakres czynności z zakresu prawa pracy zatrudnianie i zwalnianie kierowników tych jednostek należy do określonych ustawowo zadań własnych
burmistrza (art. 30 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca
1990 r. o samorządzie gminnym, jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze
zm.), który wykonuje również w stosunku do kierowników gminnych jednostek organizacyjnych uprawnienia zwierzchnika służbowego (art. 33 ust. 5 tej ustawy).
Skoro więc wskazanych czynności z zakresu prawa pracy wobec kierownika gminnej
jednostki organizacyjnej dokonuje organ gminy jakim jest burmistrz (art. 11a ust. 1
pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym), to należy przyjąć, że posiada on również
uprawnienie do działania w tym zakresie za tę jednostkę (w jej imieniu) w toczącym
się przeciwko niej postępowaniu w sprawie z zakresu prawa pracy, w tym do udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Działania te mieszczą się bowiem w czynnościach dokonywanych przez burmistrza w ramach uprawnień określonych w art. 3 1 §
1 k.p. w związku z art. 4 ust. 2a ustawy o pracownikach samorządowych.
Na marginesie należy zwrócić uwagę, że żadna ze stron postępowania nie
kwestionowała uprawnienia burmistrza do działania w sprawie za stronę pozwaną.
Nadto uchybienie w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika jest usuwalne
i w tym celu sąd wyznacza określony termin do zatwierdzenia czynności pełnomocnika przez stronę (art. 97 § 2 k.p.c.).
Z podanych wyżej przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 zdanie
pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.