Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II PO 1/09 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed retrial request as Constitutional Court ruling did not invalidate the procedural defect in the cassation appeal.

Numero d'incarto II PO 1/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected a request for retrial filed by an employee against Polish State Railways regarding pension processing. The applicant argued that a prior cassation dismissal was invalid because the Constitutional Court later declared a specific procedural article unconstitutional. The court found that the Constitutional Court's ruling only addressed the scope of the cassation rejection rule, not the substantive defect in the applicant's appeal. Consequently, the court determined the Constitutional Court decision did not provide the necessary legal basis for a retrial under the relevant civil procedure statute.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 4011 k.p.c.; The Constitutional Court's declaration of unconstitutionality regarding the scope of cassation rejection does not validate a retrial request based on a procedural defect in the cassation appeal itself.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal procedural defect Constitutional Court ruling retrial request civil procedure code scope of rejection legal basis

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.
Czyniąc zadość formalnemu wymoganiu skargi kasacyjnej, określonemu w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., skarżący powinien przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki.
Art. 3989 § 1 k.p.c.
któraś z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Czyniąc zadość formalnemu wymoganiu skargi kasacyjnej, określonemu w art.
Art. 4011 k.p.c.
Na podstawie art. 4011 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania,
Art. 410 § 1 k.p.c.
spełnienie obu wymagań wskazanych w art. 410 § 1 k.p.c. Stwierdzenie braku
Art. 64 of the Act of 23 November 2002 on the Supreme Court
Zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r.
art. 4011 k.p.c
Na podstawie art. 4011 k.p.c.
art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c
Czyniąc zadość formalnemu wymoganiu skargi kasacyjnej, określonemu w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., skarżący powinien przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki.
art. 3989 § 1 k.p.c
któraś z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 3986 § 2 k.p.c
W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
art. 410 § 1 k.p.c
spełnienie obu wymagań wskazanych w art. 410 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 5 marca 2009 r.

II PO 1/09

Na podstawie art. 4011 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania,

gdy orzeczenie sądu zostało wydane na mocy obowiązującego aktu normatywnego, który następnie Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP.

Przewodniczący SSN Romualda Spyt (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Zbigniew Korzeniowski, Roman Kuczyński.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca

2009 r. sprawy z powództwa Eugeniusza K. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym SA o odprawę emerytalną, na skutek skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2008

r. [...]

o d r z u c i ł skargę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 21 października 2008 r. [...] z powództwa Eugeniusza K. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym SA z siedzibą w

W. o odprawę emerytalną odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 11 lutego 2008

r.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy stwierdził, że na mocy art.

3984 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga kasacyjna musi obligatoryjnie zawierać wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Spełnienie tego wymagania polega na

wskazaniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów lub, że zachodzi nieważność postępowania

lub, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Uzasadnienie tego wniosku

polega na wyjaśnieniu, czyli na wykazaniu, dlaczego, w ocenie strony skarżącej, zachodzi

któraś z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Czyniąc zadość formalnemu wymoganiu skargi kasacyjnej, określonemu w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., skarżący powinien przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki. Nie spełnia tego wymagania sformułowanie

istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny i nieprecyzyjny (postanowienie z

28 września 2007 r., I CSK 266/07).

Odnosząc wskazane zasady do skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej

sprawie Sąd Najwyższy wywiódł, iż skarga strony powodowej jest wadliwa konstrukcyjnie. Zagadnienie prawne przedstawione w skardze nie jest problematyczne. Było

już niejednokrotnie rozważane przez Sąd Najwyższy i brakuje argumentów, które

musiałyby prowadzić do zmiany dotychczasowej linii orzecznictwa. Przede wszystkim

jednak przedstawione zagadnienie nie zostało uzasadnione w sposób prawidłowy.

Nie towarzyszy mu odpowiednio sformułowana i rozbudowana argumentacja jurydyczna, a jedynie ogólnikowe argumenty natury faktycznej. To wszystko powoduje,

że skarga nie jest konstrukcyjnie poprawna. W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił wniesioną skargę kasacyjną.

Pismem z dnia 9 stycznia 2009 r. powód wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie [...], zaskarżając nią powyższe postanowienie. Jako podstawę

wznowienia skarżący wskazał art. 407 § 2 zdanie drugie k.p.c. w związku z art. 104 §

1 regulaminu Sądu Najwyższego i wniósł o uchylenie postanowienia lub o jego unieważnienie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., które uznane

zostały wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., w sprawie SK

40/07, za niezgodne z Konstytucją RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Warunkiem możliwości rozpatrzenia skargi o wznowienie postępowania jest

spełnienie obu wymagań wskazanych w art. 410 § 1 k.p.c. Stwierdzenie braku

choćby jednego z nich prowadzi do odrzucenia skargi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2003 r., II CO 10/03, LEX nr 377064). W judykaturze

podkreśla się, iż zawarte w art. 410 § 1 k.p.c., w jego obecnym brzmieniu, uregulowanie wykracza poza normy postępowania wstępnego ze skargi o wznowienie po-

stępowania. Zastosowanie tego przepisu oznacza, że przedmiotem badania sądu

jest zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz oparcie jej na jednej z ustawowych podstaw wznowienia, a w konsekwencji - także dopuszczalność skargi z mocy

ustawy i legitymacja do dokonania tej czynności procesowej. Stwierdzenie, na posiedzeniu niejawnym, dopuszczalności wznowienia nie ogranicza się do analizy, czy

wskazane przez skarżącego okoliczności dają się podciągnąć pod przewidzianą w

ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa

wznowienia rzeczywiście istnieje. Wskutek uchylenia art. 411 k.p.c. nastąpiła bowiem

eliminacja dwustopniowego postępowania zainicjowanego wniesieniem omawianego

środka zaskarżenia. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu w trybie art. 410 § 1 k.p.c., jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy podnoszona podstawa wznowienia nie zostanie przez sąd stwierdzona (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biuletyn Sądu Najwyższego 2005 nr

9, poz. 14). Dla przyjęcia, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia,

nie wystarcza zatem samo sformułowanie przez skarżącego zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo określonym podstawom wznowienia, jeżeli z uzasadnienia

skargi wynika, iż podnoszona podstawa nie zachodzi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968 nr 8-9, poz. 154; z

dnia 28 października 1981 r., I CO 5/81, OSNCP 1982 nr 5-6, poz. 77; z dnia 30

maja 1996 r., I CRN 101/95, OSNK 1996 nr 10, poz. 138; z dnia 26 marca 1999 r., III

AO 5/99, OSNAPiUS 2000 nr 14, poz. 564; z dnia 28 października 1999 r., II UKN

174/99, OSNAPiUS 2001 nr 4, poz. 133 i z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07, LEX

nr 334985).

Biorąc po uwagę treść uzasadnienia rozpoznawanej skargi o wznowienie postępowania, uznać należy, że jej podstawę stanowi przepis art. 4011 k.p.c., zgodnie z

którym można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał

Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną

umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Przepis ten zakłada określoną sekwencję zdarzeń. Mianowicie, w pierwszej

kolejności zapada orzeczenie, którego podstawą rozstrzygnięcia jest akt normatywny, który następnie traci moc na skutek uznania go przez Trybunał Konstytucyjny za

niekonstytucyjny. Potwierdza to również treść art. 407 § 2 k.p.c., zgodnie z którym w

sytuacji określonej w art. 4011 k.p.c. skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech

miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w

chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie, o którym mowa w

art. 4011 k.p.c., nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu, a w wypadku wydania go na posiedzeniu jawnym - od

dnia ogłoszenia tego postanowienia.

W niniejszej sprawie kolejność jest odwrotna. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 lipca 2008 r., SK 40/07, (OTK-A 2008 nr 6 poz. 101) orzekł, że art.

3986 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie - bez wezwania do usunięcia braków - skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, jest niezgodny z

art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Wyrok powyższy wszedł w

życie z dniem 8 lipca 2008 r., zgodnie z art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji

RP, bowiem w tym dniu został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2008 r. Nr 120,

poz. 779. Natomiast zaskarżone postanowienie zapadło w dniu 21 października 2008

r. Prowadzi to do wniosku, że wskazywana przez skarżącego podstawa wznowienia

nie istnieje.

Niezależnie od powyższego, uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że nie tyle chodzi o brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o jego niedomagania merytoryczne. Wszak Sąd

Najwyższy wskazał, że przedstawione zagadnienie nie zostało uzasadnione w sposób prawidłowy, bowiem nie towarzyszy mu odpowiednio sformułowana i rozbudowana argumentacja jurydyczna, a jedynie ogólnikowe argumenty natury faktycznej.

Prowadzi to do wniosku, że odrzucenie skargi kasacyjnej nastąpiło nie z uwagi na

brak formalny polegający na niezawarciu (niezwerbalizowaniu) uzasadnienia wniosku

o przyjęcie jej do rozpoznania, lecz z powodu sformułowania tego uzasadnienia w

sposób nieodpowiadający wymaganiom z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z art.

3989 § 1 k.p.c. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano,

że podlega odrzuceniu nie tylko skarga, która w ogóle nie zawiera uzasadnienia

wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, jak również skarga, która takie uzasadnienie

zawiera, lecz nie spełnia ono wymagań z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II PK 302/07, LEX nr 452475, z

dnia 8 stycznia 2008 r., II UZ 40/07, LEX nr 442665, z dnia 29 listopada 2006 r. II PK

213/06, LEX nr 317809, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4,

poz.75, z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/05, Biuletyn Sądu Najwyższego

2005 nr 12, poz. 9). Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 40/07 stwierdził, że wyrok

w tej sprawie ma w rzeczywistości charakter zakresowy. Oznacza on wyeliminowanie

z obrotu prawnego niekonstytucyjnej normy, mieszczącej się w ramach art. 3986 § 2 i

3 k.p.c., nakazującej sądowi drugiej instancji i Sądowi Najwyższemu odrzucenie

skargi kasacyjnej - bez wezwania do uzupełnienia braku, wyrażającego się w braku

sformułowania wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Wyraźnie zatem z tego wynika, że wyrok ten dotyka

formalnego braku konstrukcyjnego skargi kasacyjnej, niezawierającej w ogóle wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania czy też jego uzasadnienia, a nie uchybienia polegającego na niedochowaniu zasad, jakim powinien odpowiadać ten wniosek i jego

uzasadnienie, zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Trudno

bowiem uznać, że takie uchybienie, będące w istocie wadą merytoryczną, podlega

„naprawie” poprzez wezwanie do usunięcia braków formalnych. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżone postanowienie nie zostało oparte na niekonstytucyjnym zakresie

art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., stwierdzonym w wyroku

SK 40/07 i dlatego również z tego powodu nie można uznać, że występuje w niniejszej sprawie podstawa wznowienia postępowania oparta na przepisie art. 401 1 k.p.c.

Na koniec stwierdzić należy, że całkowicie niezrozumiałe, a także pozbawione

podstawy prawnej, jest żądanie „unieważnienia” zaskarżonego postanowienia w

oparciu o § 104 ust. 1 Regulaminu Sądu Najwyższego (M.P. 2003 nr 57, poz. 898), w

myśl którego postanowienie o unieważnieniu prawomocnego orzeczenia sądowego

wydanego w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała

orzecznictwu sądów, Sąd Najwyższy może wydać na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240,

poz. 2052 ze zm.) Sąd Najwyższy na wniosek Prokuratora Generalnego unieważnia

prawomocne orzeczenie wydane w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu sądów w chwili orzekania, jeżeli orzeczenie to nie

może być wzruszone w trybie przewidzianym w ustawach o postępowaniach sądowych. Norma ta nie ma zastosowania do wznowienia postępowania na podstawie art.

399 - 4161 k.p.c.

Uznając, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania nie ma ustawowej podstawy, Sąd Najwyższy na mocy art. 410 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji

postanowienia.