Supreme Court rejects claim for return of paid performance when case is transferred to military authority under Art. 464 CPC.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's request for the plaintiff to return a paid performance of 17,396.92 PLN. The defendant argued that transferring the case to a military organ under Article 464 of the Civil Procedure Code equates to dismissing the lawsuit due to inadmissibility, thereby triggering the return of performance rule. The Court held that while the transfer has procedural similarities to dismissal, it differs materially because the transfer does not extinguish the underlying civil claim, leaving the Supreme Court without jurisdiction to rule on the claim's merits.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 39819 k.p.c.; Art. 464 k.p.c.: The provision for returning performed performance applies only to dismissals due to inadmissibility of the lawsuit, not to cases transferred to another competent authority under Art. 464, as the transfer does not preclude the existence of the underlying civil claim.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok uzupełniający z dnia 9 lipca 2008 r.
II PK 8/08
Przepis art. 415 w związku z art. 39819 zdanie drugie k.p.c. nie ma zastosowania w razie przekazania sprawy właściwemu organowi na podstawie art.
464 k.p.c.
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera,
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca
2008 r. sprawy z powództwa Romana Ś. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sztabowi Wojskowemu w P. o zapłatę, na skutek wniosku Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o uzupełnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca
2008r., II PK 8/08
u z u p e ł n i ł wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r., II PK 8/08
przez dodanie punktu III o treści: „oddala wniosek strony pozwanej o nakazanie powodowi zwrotu spełnionego na jego rzecz świadczenia".
Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 5 października 2007 r., w sprawie Romana Ś. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sztabowi Wojskowemu w P. o odsetki, strona pozwana zawarła wniosek o
nakazanie powodowi zwrotu spełnionego na jego rzecz świadczenia w wysokości
17.396,92 zł, dołączając kopię zestawienia należności.
W wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżony wyrok
oraz poprzedzający go wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do rozpoznania organowi wojskowemu, nie zamieścił orzeczenia w przedmiocie wniosku.
Strona pozwana złożyła wniosek o uzupełnienie wyroku Sądu Najwyższego,
powołując się na treść art. 39819 k.p.c. i wywodząc, że przekazanie sprawy innemu
organowi stosownie do art. 464 § 1 k.p.c. jest odpowiednikiem odrzucenia pozwu z
powodu niedopuszczalności drogi sądowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stosownie do art. 39819 k.p.c., jeżeli pozew ulegał odrzuceniu albo istniała
podstawa do umorzenia postępowania, Sąd Najwyższy uchyla wydane w sprawie
wyroki oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie. Przepis art. 415 stosuje się
odpowiednio. W myśl art. 415 k.p.c., uchylając lub zmieniając wyrok, sąd na wniosek
skarżącego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie orzeka o zwrocie
spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu stanu poprzedniego. Nie wyłącza to możliwości dochodzenia w osobnym procesie, także od Skarbu
Państwa, naprawienia szkody poniesionej wskutek wydania lub wykonania wyroku.
Wniosek o orzeczenie zwrotu spełnionego na rzecz powoda świadczenia nie
mógł zostać uwzględniony już tylko dlatego, że skarżący nie wykazał, iż należność
wynikająca z dołączonego do skargi kasacyjnej zestawienia rzeczywiście została
powodowi wypłacona i to we wskazanej wysokości. Okoliczność ta nie została przez
stronę pozwaną wykazana w niebudzący wątpliwości sposób, a Sąd Najwyższy jest
ograniczony w możliwości przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w tym
zakresie i dokonywania stosownych ustaleń.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że przepis art. 398 19 k.p.c.
jednoznacznie odnosi się do sytuacji odrzucenia przez Sąd Najwyższy pozwu z
uwagi na brak przesłanek procesowych merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie
odsyła on w jakimkolwiek zakresie do przypadku przekazania przez Sąd Najwyższy
sprawy do rozpoznania właściwemu organowi z mocy art. 464 § 1 k.p.c., stosowanemu odpowiednio poprzez art. 39821 i w dalszej kolejności - art. 391 § 1 zdanie
pierwsze k.p.c. Ta odmienność ma istotne uzasadnienie z następujących względów.
W rozpatrywanych przez sądy pracy sprawach z zakresu prawa pracy do odrzucenia
pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej dochodzi jedynie wówczas, gdy
stan faktyczny sprawy, sformułowane żądanie oraz zastosowana przez powoda konstrukcja jurydyczna pozwalają na przypisanie sprawie cech sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c., należącej do trybu odrębnego w sprawach z zakresu prawa pracy
i ubezpieczeń społecznych (por. w tym zakresie uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., III PZP 1/05, OSNP 2006
nr 15-16, poz. 227, w którym przyjęto, że sprawa roszczeń funkcjonariusza służby
mundurowej - w przypadku braku przepisu przekazującego ją na drogę postępowania administracyjnego - podlega z merytorycznych względów rozpoznaniu przez sąd
pracy), w której jednak droga sądowa jest niedopuszczalna, a zarazem nie ma organu właściwego do jej rozpoznania (art. 2 § 3 k.p.c.). W przypadku, gdy droga przed
sądem powszechnym jest niedopuszczalna, gdyż do rozpoznania sprawy cywilnej z
zakresu prawa pracy właściwy jest inny organ, odrzucenie pozwu jest niemożliwe, na
sądzie ciąży obowiązek przekazania sprawy temu organowi, a - z mocy art. 464 § 2
k.p.c. - wniesiony do sądu pozew, przekazany następnie stosownie do § 1 przytoczonego artykułu, wywołuje skutki, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa.
Wynika z tego, że aczkolwiek przekazanie sprawy innemu organowi na podstawie
art. 464 k.p.c. jest na płaszczyźnie procesowej zrównane z odrzuceniem pozwu, to
wywołuje skutki na płaszczyźnie materialnoprawnej, w odróżnieniu od odrzucenia
pozwu z powodu braku dopuszczalności drogi sądowej decydującej o bezwzględnym
braku skuteczności wniesienia pozwu i wynikającej z niego niemożności wywołania
związanych z tą czynnością skutków materialnoprawnych.
Skoro zatem podstawy orzeczenia Sądu Najwyższego nie stanowił art. 398 19
zdanie pierwsze k.p.c. wprost, ale w powiązaniu z art. 464, stosowanym poprzez art.
39821 i art. 391 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., przeto nie może znajdować w sprawie
zastosowania art. 39819 zdanie drugie k.p.c. Oznacza to również, że - skoro Sąd
Najwyższy nie posiada kompetencji do orzekania w sprawie cywilnej o roszczenie
żołnierza zawodowego, przekazanej do właściwości organu wojskowego oraz sądu
administracyjnego - nie należy do jego kompetencji orzekanie o zasadności lub bezpodstawności zgłoszonych przez powoda żądań.
Z powyższych względów orzeczono jak wyżej, na podstawie art. 398 11 § 1
k.p.c. oraz art. 351 § 3 k.p.c. stosowanego poprzez art. 39821 w związku z art. 391 §
1 zdanie pierwsze k.p.c.