Civil court dismissed civil service competition dispute as administrative matter, not labor law case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a civil servant against the head of the civil service regarding competition results. The lower courts had transferred the case to administrative jurisdiction, arguing that competition procedures are administrative acts rather than labor disputes. The court upheld this view, ruling that such proceedings do not fall under the definition of labor law matters and thus cannot be adjudicated by civil courts.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 7 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej; Art. 476 § 1 k.p.c.: Competitions for civil service positions are administrative procedures, not labor law disputes, and civil courts lack jurisdiction to adjudicate claims arising from such competitions.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II PK 276/05
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 października 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)
SSN Beata Gudowska
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa J. L.
przeciwko Szefowi Służby Cywilnej
o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie wyników konkursu na wyższe
stanowisko w służbie cywilnej oraz nakazanie Szefowi Służby Cywilnej
kontynuowania postępowania konkursowego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych
i Spraw Publicznych w dniu 4 października 2006 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od postanowienia Sądu Okręgowego - Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W.
z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt XXI Pz …/05,
oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 października 2004 r. Sąd Rejonowy
stwierdził
swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy z powództwa J. L. przeciwko Szefowi
Służby Cywilnej w W. o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie wyników
konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej oraz nakazanie kontynuowania
postępowania konkursowego i na podstawie art. 476 § 1 k.p.c. w związku z art. 464 §
1 k.p.c. przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. jako
właściwemu do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2005 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił zażalenie
strony pozwanej na powyższe postanowienie stając na stanowisku, że przepis art. 7
ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz.
483 ze zm.) poddaje właściwości sądów pracy jedynie spory o roszczenia ze
stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej, poza którym to stosunkiem
pozostaje postępowanie kwalifikacyjne poprzedzające uzyskanie mianowania w
służbie cywilnej, mające na celu jedynie wyłonienie kandydata na stanowisko, a nie
powierzenie tego stanowiska. Postępowanie kwalifikacyjne dla pracowników służby
cywilnej ubiegających się o mianowanie jest postępowaniem z zakresu administracji
publicznej.
W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia strona pozwana
zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to art. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r.
o służbie cywilnej przez jego błędną wykładnię i odmowę zastosowania oraz
naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 1, art. 2 i art. 476 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,
mające istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący
wniósł
o
uchylenie
zaskarżonego
postanowienia
oraz
poprzedzającego
je
postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do
ponownego rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący uzasadnił potrzebą wykładni art. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o
służbie cywilnej oraz rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy istotnego zagadnienia
prawnego, sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie, czy sprawy o roszczenia
wywodzone z przepisów tej ustawy stanowią sprawy z zakresu prawa pracy w
rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., a w związku z tym, czy należą do właściwości
sądów powszechnych i Sądu Najwyższego (art. 2 § 1 k.p.c.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 czerwca 2006 r., III PZP 1/06
(dotychczas niepublikowanej) Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawie, w której
przedmiotem jest żądanie ponownego przeprowadzenia konkursu w celu obsadzenia
stanowisk w służbie cywilnej (art. 41 – 47 i art. 49 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o
służbie cywilnej, Dz.U. z 1999 r., Nr 49, poz. 483 ze zm.) droga sądowa przed sądem
powszechnym jest niedopuszczalna (art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c.). W uzasadnieniu
wskazanej uchwały, którego Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie nie będzie w całości
powielał, stwierdzono, że w świetle art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o służbie cywilnej przepisy
Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy stosuje się wyłącznie wtedy, gdy chodzi o
sprawy: 1) wynikające ze stosunku pracy, 2) które dotyczą „członka korpusu służby
cywilnej” i 3) nie są uregulowane w ustawie. Po pierwsze – żądanie ponownego
przeprowadzenia konkursu (uchylenie decyzji konkursowej, unieważnienie konkursu i
wyznaczenie
skarżącego
na
kandydata
na
stanowisko)
nie
jest
sprawą
(roszczeniem) wynikającym ze stosunku pracy, lecz żądaniem o charakterze
publicznoprawnym, mającym podstawę w art. 45 w związku z art. 47 ustawy o
służbie cywilnej, po drugie – sprawy dotyczące postępowania konkursowego nie są
sprawami wynikającymi ze stosunku pracy członka korpusu służby publicznej, gdyż
osoba, która uczestniczyła w postępowaniu konkursowym i nie została wyłoniona w
jego wyniku na kandydata na odpowiednie stanowisko nie jest członkiem korpusu
służby publicznej i nie pozostaje w stosunku pracy i wreszcie po trzecie – przebieg
postępowania konkursowego jest uregulowany w art. 43 – 49 ustawy o służbie
cywilnej, która określa zasady i tryb konkursu. W konsekwencji stosunek prawny, w
którym pozostaje osoba uczestnicząca w konkursie, to stosunek publicznoprawny
nawiązany na podstawie ustawy o służbie cywilnej i łączący tę osobę z zespołem
konkursowym. Nawet gdyby osoba taka była członkiem korpusu służby cywilnej, to
jej żądanie wynikające z przeprowadzanego postępowania konkursowego nie
mogłoby być rozpoznawane przez sąd pracy, gdyż nie jest ono żądaniem ze
stosunku pracy, lecz typowym żądaniem publicznoprawnym, wynikającym z
przepisów ustawy o służbie cywilnej. Przepis art. 7 ust. 2 tej ustawy określa w sposób
wyczerpujący właściwość sądu pracy w sporach ze stosunku pracy członka korpusu
służby cywilnej. Oznacza to, że do innych stosunków prawnych, w tym wynikających
z konkursu, oraz innych roszczeń wynikających z innych, niż stosunek pracy
stosunków prawnych, nie może także mieć zastosowania przepis art. 476 § 1 k.p.c.,
definiujący pojęcie „sprawy z zakresu prawa pracy”. Roszczenia uczestnika
konkursu, który w jego wyniku nie został wyłoniony na stanowisko, nie mogą być
kwalifikowane do kategorii spraw z zakresu prawa pracy również dlatego, że nie są to
roszczenia ze stosunku pracy ani też związane ze stosunkiem pracy (art. 476 § 1 pkt
1 k.p.c.), roszczenia o ustalenie istnienia stosunku pracy (art. 476 § 1 pkt 1a k.p.c.),
ani wreszcie roszczenia z innego stosunku prawnego (art. 476 § 1 pkt 2 k.pc.), gdyż
z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej nie stosuje się do tego innego stosunku
„przepisów prawa pracy”. W konsekwencji żądanie uczestnika konkursu wynikające
z uregulowanego w ustawie o służbie cywilnej postępowania konkursowego nie jest
roszczeniem ze stosunku pracy członka służby cywilnej, a czynności zespołu
konkursowego i Szefa Służby Cywilnej podejmowane w toku konkursu nie są
czynnościami z zakresu prawa pracy, przy czym żaden z tych ostatnio wskazanych
podmiotów nie jest pracodawcą ani też jednostką wykonującą za pracodawcę
czynności z zakresu prawa pracy. Rozstrzygnięcia w sprawie dopuszczenia do
konkursu, ustalające wynik konkursu i o odstąpieniu od wskazania kandydata na
stanowisko, są aktami stosowania prawa przez organ administracji publicznej. W
procedurze cywilnej brak jest natomiast odpowiednich narzędzi proceduralnych do
rozpoznania opartych na ustawie o służbie cywilnej żądań wynikających z
przeprowadzanego postępowania konkursowego.
Należy zwrócić uwagę, że Sądy obu instancji zastosowały w sprawie art. 464 §
1 k.p.c., zgodnie z którym odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu
niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny
organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Przepis ten jednoznacznie dotyczy
spraw z zakresu prawa pracy oraz z zakresu ubezpieczeń społecznych, dla których
droga sądowa jest niedopuszczalna, gdy zarazem dla ich rozpoznania właściwy jest
organ inny, niż sąd. Powołany przepis nie powinien zatem znaleźć zastosowania w
niniejszej sprawie już tylko z tego względu, że roszczenia wynikające z
uregulowanego w ustawie o służbie cywilnej postępowania konkursowego nie są
sprawami z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. W takim przypadku
winien zostać zastosowany art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd odrzuci
pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Jednakże kwestia ta uchyla się
spod rozważań Sądu Najwyższego z uwagi na brak w skardze kasacyjnej zarzutu
naruszenia przepisu art. 464 § 1 k.p.c. Ponadto postanowienie o przekazaniu sprawy
zasadniczo wywołuje te same skutki prawne, co odrzucenie pozwu (por.
uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I PKN 183/00,
OSNAPiUS z 2002 r. nr 17, poz. 411), zaś powód wystąpił na drogę postępowania
przed sądem powszechnym na skutek pouczenia zawartego w rozstrzygnięciu Szefa
Służby Cywilnej
Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie
art. 39814 k.p.c.