Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II PK 24/07 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pregnant employee's claim to reinstatement after mutual termination agreement.

Numero d'incarto II PK 24/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the plaintiff's appeal seeking reinstatement after a mutual termination agreement was signed before her pregnancy was discovered. The lower court had granted reinstatement by applying Article 45 of the Labor Code, which protects employees from unilateral dismissals during pregnancy. The Supreme Court ruled that Article 177 of the Labor Code does not protect agreements reached when the employee was unaware of her pregnancy, as she could not have acted under a mistake of fact regarding her condition. Consequently, the termination was deemed legally effective, and the claim for reinstatement was rejected.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 177 § 1 k.p.; Art. 45 § 1 k.p. The prohibition on terminating employment during pregnancy applies only to unilateral employer actions, not to mutual agreements or employee-initiated terminations concluded before the employee knew of her pregnancy.

Parole chiave

Generato dall'IA
termination of employment pregnancy protection mutual agreement mistake of fact reinstatement claim labor code unilateral dismissal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 177 § 1 k.p.
przewidzianej w art. 177 § 1 k.p., który to przepis zawiera zakaz wypowiadania lub
Art. 45 § 1 k.p.
przysługuje roszczenie określone w art. 45 § 1 k.p., na podstawie którego sąd
Art. 8 k.p.
przepis art. 8 k.p. nie stanowi podstawy dla domagania się przez pracownicę, która
Art. 398 § 16 k.p.c.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 16 k.p.c.
art. 177 § 1 k.p
przewidzianej w art. 177 § 1 k.p., który to przepis zawiera zakaz wypowiadania lub
art. 45 k.p
jako podstawę prawną przepis art. 45 k.p.
art. 30 § 1 pkt 2 k.p
wypowiedzeniem (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) lub bez wypowiedzenia art.
art. 30 § 1 pkt 3 k.p
wypowiedzeniem (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) lub bez wypowiedzenia art.
art. 30 § 1 pkt 1 k.p
wypowiedzeniem (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) lub bez wypowiedzenia art.
art. 32 k.p
wypowiedzenia (art. 32 k.p.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II PK 24/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa D. P.

przeciwko "E. A. P." Sp. z o.o. w W.

o przywrócenie do pracy

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 października 2007 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w W.

z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt (...)

1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala apelację

2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2005 r. (..) Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych dla W. P. oddalił powództwo D. P. przeciwko „E. A. P.”

Spółce z o.o. w W. o przywrócenie do pracy. Sąd ustalił, że powódka była

zatrudniona w pozwanej Spółce od dnia 7 czerwca 2000 r. W dniu 24 listopada

2003 r. strony złożyły zgodne oświadczenie, że umowa o pracę rozwiąże się z

dniem 29 lutego 2004 r. Po zawarciu porozumienia powódka została zwolniona od

świadczenia pracy i otrzymała należne wynagrodzenie. W dniu 2 kwietnia 2004 r.

powódka dowiedziała się, że jest w ciąży, która trwała 7-8 tygodni i zwróciła się do

pozwanej o przywrócenie do pracy. Wobec negatywnej odpowiedzi pozwanej w

dniu 9 kwietnia 2004 r. wniosła powództwo. Oceniając ten stan faktyczny Sąd

uznał, że między stronami doszło do skutecznego rozwiązania stosunku pracy a

oświadczenie woli powódki nie było dotknięte wadami. W szczególności nie działała

ona pod wpływem błędu lub groźby. W chwili zwarcia porozumienia powódka nie

była w ciąży. Wobec zawarcia porozumienia nie

podlega ona ochronie

przewidzianej w art. 177 § 1 k.p., który to przepis zawiera zakaz wypowiadania lub

rozwiązywania stosunku pracy w okresie ciąży w drodze jednostronnej czynności

prawnej pracodawcy.

Po rozpoznaniu apelacji powódki Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w W. zmienił zaskarżony wyrok i przywrócił powódkę do

pracy u pozwanej na dotychczasowych warunkach. Sąd Okręgowy uznał ustalenia

faktyczne Sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Z ustaleń tych wynika, że w

dacie składania pracodawcy oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę za

porozumieniem stron powódka nie była w ciąży, nie działała zatem pod wpływem

błędu co do swojego stanu. Okoliczność ta nie pozbawia jej jednak ochrony

wskazanej w art. 177 § 1 k.p., a więc zakazu rozwiązania już wypowiedzianej

umowy. Przyjęcie przez pozwaną w dniu 24 listopada 2003 r. oferty powódki

rozwiązania stosunku pracy nie mieści się w kategorii jednostronnych czynności

prawnych rozwiązujących skutecznie umowy o pracę, skoro powódka żąda uznania

tej czynności za bezskuteczną, gdyż po dokonaniu wypowiedzenia okazało się, że

dopiero w okresie wypowiedzenia zaszła w ciążę. W powyższym zakresie Sąd

Okręgowy podziela stanowisko prezentowane w wyroku Sądu Najwyższego z dnia

29 marca 2001 r., I PKN 330/00 (OSNP 2003 Nr 1, poz. 11). W tych

okolicznościach Sąd Okręgowy orzekł o przywróceniu powódki do pracy, wskazując

jako podstawę prawną przepis art. 45 k.p.

Od tego wyroku pozwana wniosła skargę kasacyjną i opierając ją na

podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 177 § 1 k.p.

wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie apelacji ewentualnie

przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. W

uzasadnieniu skargi podniosła, że wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku dotyczą sytuacji, gdy do rozwiązania umowy o pracę doszło w wyniku

wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę. Tymczasem umowa o pracę z

powódką rozwiązała się w wyniku porozumienia stron. Przepis art. 177 § 1 k.p. ma

zastosowanie tylko do tych sposobów rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas

nieokreślony,

dla

skuteczności

których

wystarczające

jest

jednostronne

oświadczenie woli pracodawcy – rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę za

wypowiedzeniem (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) lub bez wypowiedzenia art. 30 § 1 pkt 3

k.p.). W przypadku rozwiązania umowy o pracę w sposób wskazany w art. 30 § 1

pkt 1 k.p. obie strony stosunku pracy, a zatem nie tylko pracodawca lecz również

pracownik, dokonują wspólnie czynności prawnej skutkującej rozwiązanie umowy o

pracę. Przepis art. 177 § 1 k.p. nie odnosi się do porozumienia stron w przedmiocie

rozwiązanie umowy o pracę lecz tylko do rozwiązania umowy o pracę przez

pracodawcę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Słuszny jest zarzut błędnej

wykładni art. 177 § 1 k.p. Przepis ten stanowi, że pracodawca nie może

wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie

urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające

rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę

zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Z

literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że pracodawca nie może skutecznie

złożyć pracownicy oświadczenia o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy w

okresie, kiedy jest ona w ciąży. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że nawet

skuteczne wypowiedzenie umowy pracownicy, która nie jest w ciąży, nie może

spowodować rozwiązania umowy o pracę, jeżeli pracownica zajdzie w ciążę w

okresie

wypowiedzenia.

Tej

kwestii

dotyczy

powołany

w

uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2001 r. I PKN

330/00 a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 1995 r., I PRN 23/95

(OSNAP i US 1995 nr 22, poz. 276), w którym stwierdza się, że wynikający z art.

177 § 1 k.p. zakaz rozwiązywania umowy o pracę z pracownicą w okresie ciąży

obowiązuje również w sytuacji, gdy zaszła ona w ciążę w okresie wypowiedzenia.

Sąd Okręgowy uznał, że stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach ma

zastosowanie do powódki, gdyż jego zdaniem powódka zaszła w ciążę w okresie

wypowiedzenia. Pomija jednak fakt, że w przypadku powódki nie może być mowy o

okresie wypowiedzenia. Umowa o pracę nie została bowiem rozwiązana przez

wypowiedzenie jednej ze stron, kiedy to umowa rozwiązuje się z upływem okresu

wypowiedzenia (art. 32 k.p.). Rozwiązanie umowy nastąpiło na podstawie

porozumienia stron, w którym strony dowolnie mogą ustalić termin zakończenia

stosunku pracy. Okres, który biegnie od daty zawarcia porozumienia do ustalonego

przez strony terminu, nie jest okresem wypowiedzenia.

Ochrona przewidziana w art. 177 § 1 k.p. dotyczy sytuacji, gdy

pracodawca w drodze jednostronnej czynności prawnej wypowiada umowę o pracę

pracownicy w okresie ciąży lub rozwiązuje z nią umowę o pracę bez

wypowiedzenia bez zachowania określonego tym przepisem trybu. Wypowiedzenie

umowy o pracę dokonane w tym okresie jest naruszeniem prawa i pracownicy

przysługuje roszczenie określone w art. 45 § 1 k.p., na podstawie którego sąd

przywraca do pracy pracownika w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy jest

nieuzasadnione, lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę. Przepis ten

nie ma zastosowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę w inny sposób, niż

za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę. Nie może on być podstawą

dochodzenia roszczeń przez pracownicę, której stosunek pracy został rozwiązany

w okresie ciąży lecz na innej niż wypowiedzenie pracodawcy podstawie. Przepis

art. 177 § 1 k.p. nie zakazuje rozwiązania umowy o pracę w okresie ciąży za

wypowiedzeniem dokonanym przez pracownicę ani za wzajemnym porozumieniem

stron. Pracownica ma tu pełną swobodę i jeżeli wiedząc o stanie ciąży składa

oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę lub zgodzie na jej rozwiązanie za

porozumieniem stron, nie może kwestionować skuteczności rozwiązania umowy.

Problem występuje wówczas, gdy pracownica składa takie oświadczenie będąc w

ciąży lecz nie mając świadomości o swoim stanie. W takiej sytuacji w orzecznictwie

Sądu Najwyższego dopuszcza się możliwość uchylenia się przez pracownicę od

skutków prawnych oświadczenia woli jako złożonego pod wpływem błędu. W

wyroku z dnia 19 marca 2002 r., I PKN 156/01 (OSNP 2004 nr 5, poz. 78) Sąd

Najwyższy stwierdził, że pracownica, która nie wiedząc, że jest w ciąży, złożyła

oświadczenie woli zmierzające do rozwiązania umowy o pracę może się uchylić od

skutków tego oświadczenia niezależnie od tego, czy błąd został wywołany przez

pracodawcę, czy wiedział on o błędzie lub mógł go z łatwością zauważyć. Pogląd

ten został powtórzony w wyroku z dnia 11 czerwca 2003 r., I PK 206/02 (OSNP

2004 nr 16, poz. 278). Jednakże w takiej sytuacji podstawą prawną roszczeń

pracownicy nie jest przepis art. 45 k.p., zatem nie orzeka się o przywróceniu do

pracy. Jeżeli nastąpiło skuteczne uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia

woli, uznaje się, że stosunek pracy nie został rozwiązany i trwa nadal.

W przypadku powódki uchylenie się od skutków prawnych

oświadczenia woli nie było możliwe, gdyż zawierając porozumienie z pozwaną nie

była w ciąży. Nie można zatem mówić o działaniu pod wpływem błędu. Nie ma

również innej podstawy prawnej do reaktywowania stosunku pracy. W wyroku z

dnia 3 lutego 1993 r., I PZP 72/92 (niepublikowanym) Sąd Najwyższy stwierdził, że

przepis art. 8 k.p. nie stanowi podstawy dla domagania się przez pracownicę, która

w dacie składania oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę nie była w ciąży,

a zaszła w ciążę po tej dacie, ustalenia, że umowa o pracę trwa nadal. Nie było

zatem podstawy prawnej do uwzględnienia roszczeń powódki, gdyż przepis art. 177

§ 1 k.p. nie daje podstawy do uznania za niezgodne z prawem rozwiązania umowy

o pracę za porozumieniem stron zawartym z pracodawcą przez pracownicę, która

nie była w ciąży, a zaszła w ciążę przed określonym w porozumieniu terminem

rozwiązania umowy. Uwzględnienie przez Sąd Okręgowy apelacji powódki

nastąpiło z naruszeniem tego przepisu.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 16 k.p.c. Sąd

Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i oddalił apelację.