Supreme Court dismisses appeal on termination due to medical contraindications, upholding employer's right to verify doctor's opinions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a regional court ruling that awarded damages for wrongful termination. The employer argued the termination was justified by the employee's medical contraindications to work at heights, while the employee claimed the dismissal lacked a real cause. The court ruled that medical contraindications constitute a valid ground for termination and affirmed the employer's right to judicially verify the accuracy of the medical certificate.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 30 § 4 k.p.; § 105 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy; Art. 45 § 1 k.p.; Art. 8 k.p.: Medical contraindications to performing specific job duties constitute a valid ground for terminating an employment contract, and the employer is entitled to judicial verification of the medical certificate's accuracy.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II PK 180/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa P. K.przeciwko T. […] Sp. z o.o. z siedzibą w K.o odszkodowanie, odszkodowanie z tytułu naruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 czerwca 2019 r.,skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w W.z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt VII Pa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od T. […] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz adwokata J. J. kwotę 1.020 zł (jeden tysiąc dwadzieścia złotych), powiększoną o stawkę podatku od towaru i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt VI P […], zasądził od T. […] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz powoda P. K. kwoty: (-) 7.640,40 zł wraz z odsetkami za tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę (pkt 1); (-) 5 550 zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu (pkt 2); oddalił powództwo o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu w pozostałym zakresie (pkt 3); rozstrzygając o kosztach postępowania (pkt 4-6) oraz nadając wyrokowi w zakresie rozstrzygnięcia w pkt. 1 rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2.546,80 zł (pkt 7).Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w zakresie rozstrzygnięcia w pkt. 1 i 2.Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt VII Pa […], oddalił apelację pozwanej.Wyrok Sądu Okręgowego pozwana zaskarżyła w całości.
Zarzucono naruszenia prawa materialnego, to jest: (-) art. 30 § 4 k.p. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że rozwiązanie z powodem umowy o pracę za wypowiedzeniem nie miało swojej podstawy w prawdziwej i rzeczywistej przyczynie w sytuacji, w której przyczyna ta - w postaci przeciwwskazań zdrowotnych do realizowania podstawowych obowiązków pracownika na stanowisku doradcy klienta - zaistniała; (-) § 105 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 2 września 1997 r. przez jego niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie; (-) art. 45 § 1 k.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż w tej sprawie doszło do nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę z powodem za wypowiedzeniem, podczas gdy zaistniała do tego obiektywna i uzasadniona przyczyna w postaci przeciwwskazań zdrowotnych po stronie powoda do pracy na zajmowanym stanowisku i w konsekwencji niezasadne zasądzenie odszkodowania na rzecz powoda: (-) art. 8 k.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozwana naruszyła zasady współżycia społecznego przez rozwiązanie z wieloletnim pracownikiem umowy o pracę z powodów iluzorycznych, podczas gdy zaistniały rzeczywiste i uzasadnione przyczyny dla rozwiązania umowy o pracę, a to w postaci przeciwwskazań natury zdrowotnej potwierdzonych orzeczeniem lekarza medycyny pracy; (-) art. 183b § 1 pkt 1 k.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż w tej sprawie doszło do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu przez rozwiązanie z powodem umowy o pracę ze względu na chorobę powoda, podczas gdy rzeczywistymi przyczynami rozwiązania umowy były przeciwwskazania związane ze stanem zdrowia powoda i wynikający z nich brak zdolności do pracy na stanowisku doradcy klienta.Zdaniem skarżącego, w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do kwestii: (-) czy przez pojęcie „prace na wysokości” zastosowane w kontekście przeciwwskazań lekarskich do wykonywania przez pracownika określonej pracy należy rozumieć prace na wysokości z § 105 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy i wykładać zawartą tam definicję literalnie, czy też pojęcie to należy interpretować indywidualnie na gruncie każdego konkretnego przypadku; (-) czy dopuszczenie pracownika, wobec którego orzeczono zakaz pracy na wysokości do pracy, w której czynności w ramach pracy mają być wykonywane na wysokości 0,99 metra nad poziomem podłogi, w kontekście § 105 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które definiuje „prace na wysokości” jako takie, które wykonywane są na wysokości ponad 1 metra powyżej poziomu podłogi, stanowić może w określonej sytuacji naruszenie obowiązku pracodawcy wynikającego z art. 207 § 2 oraz art. 207 § 2 pkt 1 i 2 k.p., to jest obowiązku ochrony zdrowia i życia pracowników, organizacji pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz zapewnienia przestrzegania w zakładzie pracy przepisów, a także zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawania poleceń usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolowania wykonanie tych poleceń ?Powód, reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.Skarżąca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniła występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie rozumienia przesłanki przedsądu określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., zagadnienie prawne, o którym mowa w tym przepisie, powinno dotyczyć kwestii prawnych budzących rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości, a istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467; z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogą stanowić wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 grudnia 2004 r., I UK 187/04, niepublikowane; z 16 marca 2009 r., III UK 90/08, LEX nr 707909; z 25 stycznia 2012 r., II UK 232/11, LEX nr 1215437; z 14 marca 2012 r., I PK 185/11, LEX nr 1214540). Dodać też trzeba, że zagadnienie prawne powinno występować w sprawie, co oznacza, że jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006 nr 25-26, poz. 243 oraz z 19 września 2013 r., I PK 98/13, LEX nr 1555051).Skarżąca nie sformułowała zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Oczywiste jest, że z punktu widzenia zasad bhp i dokonywanej z tej perspektywy oceny lekarza medycyny pracy występowania przeciwwskazania do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracy (§ 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy; jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 2067 ze zm.; w związku z art. 229 § 4 k.p.), definicja „pracy na wysokości” wynika z § 105 ust. 1, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23715 § 1 k.p., rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (jednolity tekst:
Dz.U. z 2003 r., poz. 169, poz. 1650 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23715 § 1 k.p. Poza tym teoretyczne rozważania dotyczące charakterystyki pracy na wysokości nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z następujących względów. Argumentacja skarżącej wykazująca istnienie ryzyka w przypadku osoby chorej na padaczkę, jakie wywołuje praca na jakiejkolwiek wysokości (która w rzeczywistości sprowadza się do kwestionowania orzeczenia lekarza medycyny pracy wydanego na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r.) powinna zostać osadzona w adekwatnych ustaleniach faktycznych.
Przypomnieć należy, że, stosownie do § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, istnieje możliwość zakwestionowania tego orzeczenia także przez pracodawcę w trybie wskazanym w tym paragrafie, a co więcej, dopuszczalna jest jego sądowa weryfikacja. W tym miejscu zasadne jest przywołanie wypowiedzi judykatury, potwierdzających, po pierwsze, że istnienie przeciwwskazań lekarskich do wykonywania pracy na określonym stanowisku stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę; po drugie, że podana przyczyna wypowiedzenia podlega sądowej kontroli w ramach oceny zasadności złożonego oświadczenia woli, a więc badaniu, czy w rzeczywistości istniała i czy uzasadniała decyzję pracodawcy.
Judykatura dopuszcza w związku z tym możliwość dowodzenia w sporze sądowym niezgodności orzeczenia lekarskiego z rzeczywistym stanem zdrowia pracownika (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2018 r., III PK 88/17, LEX nr 2553866, oraz powołane tam orzecznictwo). W konsekwencji, przeciwwskazania lekarskie do wykonywania przez pracy na zajmowanym stanowisku (uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę) mogą być rozpatrywane na tle określonego przypadku, a ocena tej kwestii w postępowaniu sądowym, w którym pracodawca wyraża wątpliwości co do trafności ostatecznego wniosku zawartego w orzeczeniu lekarskim, nie polega na odkodowaniu znaczenia użytych w nim przez zwrotów (tu:
„praca na wysokości”), ale na ustaleniu stanu zdrowia pracownika i skonfrontowania go z warunkami wykonywania pracy na danym stanowisku. Innymi słowy, w niniejszej sprawie nie jest istotne, co kryje się pod zwrotem „praca na wysokości” użytym w orzeczeniu lekarskim, ale decydujące znaczenia ma to, czy stan zdrowia powoda uniemożliwiał mu wykonywanie pracy na zajmowanym stanowisku.Z tych powodów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.Uwzględniając wniosek pełnomocnika powoda o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, o kosztach wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. oraz § 4, § 16 ust. 4 pkt 2 w związku z § 15 ust. 1 pkt 1 (odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenia) i § 15 ust. 2 w związku z § 8 pkt 4 (odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jednolity tekst:
Dz.U. z 2019 r., poz. 18).[aw]