Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II NSNk 15/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses extraordinary appeal as inadmissible due to prior cassation rejection on same merits.

Numero d'incarto II NSNk 15/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the extraordinary appeal filed by the General Prosecutor against a final appeal judgment. The Prosecutor argued that the lower court failed to properly review documents regarding the applicant's service in security organs, violating procedural justice and the principle of material truth. The Court rejected these claims because the same legal issues regarding the interpretation of the Security Organs Act had already been fully examined and resolved by the Supreme Court in a prior cassation proceeding, which was dismissed as obviously unfounded. Consequently, the extraordinary appeal was deemed inadmissible under Article 90 § 2 of the Supreme Court Act, as it sought to force a re-examination of a matter already verified by the highest court.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 90 § 2 u.SN; Art. 95 pkt 2 u.SN: An extraordinary appeal is inadmissible if it attempts to compel a re-examination of a judgment whose correctness regarding the raised defects has already been verified by the Supreme Court in a cassation proceeding.

Parole chiave

Generato dall'IA
extraordinary appeal inadmissibility prior cassation rejection re-examination of judgment Security Organs Act material truth principle procedural justice violation Supreme Court Act false dichiarazioni senza giuramento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
akt II AKa 109/20, na podstawie art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zw.
art. 531 § 1 k.p.k.
z art. 531 § 1 k.p.k. w zw.
art. 530 § 2 k.p.k.
z art. 530 § 2 k.p.k. w zw.
art. 429 § 1 k.p.k.
z art. 429 § 1 k.p.k. i art.
art. 90 § 2 u.SN
i art. 90 § 2 u.SN, pozostawia skargę nadzwyczajną bez rozpoznania.
art. 89 § 1 i § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym
I.1.Prokurator Generalny (dalej również: Skarżący), na podstawie art. 89 § 1 i § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (t.j.
art. 433 § 2 k.p.k.
przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w związku z art.
art. 457 § 3 k.p.k.
z art. 457 § 3 k.p.k. w istocie sprowadza się do ponownego zarzucania Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie naruszenia art.
art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990
II AKa 109/20 doszło do naruszenia zasad: legalizmu, praworządności, sprawiedliwości proceduralnej wynikających z art. 2, art.
art. 531 § 1 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z 5 maja 2021 r., I NSNk 10/20
postanowienie SN z 5 maja 2021 r., I NSNk 10/20).
III KK 269/21
Supreme Court dismisses cassation as obviously groundless regarding a declaration of lustration for a former official.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II NSNk 15/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie A. S., syna T. i M. z domu M., w przedmiocie oświadczenia lustracyjnego, na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 24 marca 2025 r. w przedmiocie skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 21 lipca 2020 r. sygn. akt II AKa 109/20, na podstawie art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 90 § 2 u.SN, pozostawia skargę nadzwyczajną bez rozpoznania.

UZASADNIENIE

I.1.Prokurator Generalny (dalej również: Skarżący), na podstawie art. 89 § 1 i § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. 2024, poz. 622 ze zm., dalej: u.SN) wniósł skargę nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 21 lipca 2020 r., sygn. II AKa 109/20. Wskazane orzeczenie zaskarżył w całości na niekorzyść Lustrowanego (A. S.).Na wstępie Skarżący zaznaczył, że wniesienie skargi nadzwyczajnej jest konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, gdyż w toku postępowania o sygn.

II AKa 109/20 doszło do naruszenia zasad: legalizmu, praworządności, sprawiedliwości proceduralnej wynikających z art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegającego na zaniechaniu dokonania prawidłowej kontroli odwoławczej i zaaprobowaniu dokonanej przez sąd meriti subiektywnej, sprzecznej z art. 7 k.p.k. oceny materiału dowodowego w postaci dokumentów dotyczących przebiegu służby A. S. w organach Służby Bezpieczeństwa, co doprowadziło do wydania orzeczenia, sprzecznego z podstawową zasadą procesu karnego określoną w art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k., tj. zasadą prawdy materialnej, którego treść godzi w zasady sprawiedliwości społecznej.Skarżący, na zasadzie art. 89 § 1 pkt 2 u.SN, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa tj. przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w związku z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Apelacyjny w Lublinie prawidłowej oraz wszechstronnej kontroli odwoławczej i nienależytym rozważeniu i ustosunkowaniu się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutów podniesionych w apelacji prokuratora oraz wspierającej te zarzuty argumentacji, jak też zaniechaniu wnikliwej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t. j.

Dz. U. z 2021 roku, poz. 1633, dalej także: ustawa lustracyjna), w następstwie czego doszło do utrzymania w mocy wadliwego orzeczenia sądu meriti, wydanego z rażącym naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego, opartego na błędnym poglądzie, iż osoba, która pełniła w latach 1984-1990 służbę w Wydziale Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych i która na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. nr 30 poz. 179) z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stała się policjantem, nie jest osobą, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy lustracyjnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów i ich właściwe zastosowanie skłoniłaby Sąd II instancji do odmiennego rozstrzygnięcia, albowiem brak należytego rozważenia zarzutów przez Sąd odwoławczy doprowadził do wydania orzeczenia, które narusza określone w art. 45 Konstytucji prawo do sądu (prawo do prawidłowo ukształtowanej procedury).W konkluzji, na podstawie art. 91 § 1 u.SN, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 21 lipca 2020 r., sygn.

II AKa 109/20 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. 1.W uzasadnieniu skargi nadzwyczajnej Skarżący wskazał m.in., że Sąd Apelacyjny w Lublinie mało wnikliwie przeprowadził postępowanie odwoławcze wskutek czego doszło do utrzymania w mocy orzeczenia Sądu Okręgowego w Lublinie w którym stwierdzono, że A. S. nie jest „kłamcą lustracyjnym”. Tymczasem wnikliwa analiza akt sprawy nie pozwala na stwierdzenie, że A. S. złożył zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Uchybienia Sądu I i II instancji zniweczyły więc zasadniczy cel postępowania lustracyjnego.

Wedle Skarżącego powyższe przemawia za przełamaniem zasady pewności prawa, której elementem jest ochrona powagi rzeczy osądzonej i prawomocności orzeczeń sądowych oraz kształtowanych przez nie stosunków prawnych. Skarżący wyjaśnił, że źródłem wadliwości orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Lublinie jest błędna wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 1, art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3a ust. 1, 2 i 3 a contrario ustawy lustracyjnej. W dalszej części uzasadnienia skargi nadzwyczajnej Skarżący przywołał orzecznictwo mające podważać stanowisko Sądu Apelacyjnego w Lublinie w zakresie wykładni przywołanych przepisów ustawy lustracyjnej i w konkluzji wskazał, że przyjęcie przez Sąd Apelacyjny odmiennej interpretacji tych przepisów świadczy o zaniechaniu przeprowadzenia przez ten sąd należytej i wszechstronnej kontroli odwoławczej.II.II.1.

Sąd Okręgowy w Lublinie orzeczeniem z 25 lutego 2020 r. w sprawie IV K 4/19, na podstawie art. 21a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, stwierdził, iż złożone w dniu 17 grudnia 2018 r. przez A. S. oświadczenie lustracyjne jest zgodne z prawdą.II.2. Apelację od powyższego orzeczenia złożył prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

II.3. Orzeczeniem z 21 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie w sprawie II AKa 109/20 na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od orzeczenia Sądu Okręgowego w Lubinie z 25 lutego 2020 r., sygn. akt IV K 4/19 utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. II.4. Prokurator Generalny wniósł kasację, w której zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie w całości, na niekorzyść Lustrowanego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

– art. 2 ust. 1 pkt 5 i art. 2 ust. 3 ustawy lustracyjnej poprzez ich niezastosowanie w następstwie przyjęcia błędnego poglądu prawnego polegającego na uznaniu, że osoba będąca w okresie od 1 stycznia 1984 r. do 31 lipca 1990 r. funkcjonariuszem Wydziału Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Lublinie nie pełniła służby w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ww. przepisów ustawy lustracyjnej, co nastąpiło w wyniku przeprowadzenia ich nieprawidłowej wykładni, opartej na niewłaściwej identyfikacji cech decydujących o uznaniu tej jednostki za organ bezpieczeństwa państwa, wyrażającej się w stwierdzeniu, że Wydziały Łączności Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych nie zostały rozwiązane z chwilą utworzenia Urzędu Ochrony Państwa, podczas gdy prawidłowa wykładnia i kwalifikacja prawna przyjęta w uchwałach składu sędziów Sądu Najwyższego z 14 października 2015 r., sygn.

III UZP 8/15 oraz z 26 maja 2021 r., sygn. I KZP 12/20 jednoznacznie wskazują, że jednostka, w której służbę pełnił lustrowany podlegała likwidacji na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa i osoba pełniącą w niej służbę pełniła ją w organie bezpieczeństwa państwa, zgodnie z jego definicją zawartą w ustawie lustracyjnej, – art. 1 i art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3a ust. 1 i ust. 2 i art. 3a ust. 3 a contrario ustawy lustracyjnej poprzez ich błędną wykładnię w następstwie przyjęcia błędnego poglądu prawnego głoszącego, że osoba będąca w okresie od 1 stycznia 1984 r. do 31 lipca 1990 r. funkcjonariuszem Wydziału Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Lublinie nie pełniła służby w organie bezpieczeństwa prawa w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy lustracyjnej, jeżeli nie dysponowała w czasie pełnienia służby świadomością o przynależności tej jednostki do Służby Bezpieczeństwa, jako organu bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy lustracyjnej, przy czym dopiera wiedza o istnieniu tak określonego kryterium umożliwiała tej osobie dokonanie wyboru o świadomym, a zatem dobrowolnym podjęciu lub kontynuowaniu służby w Wydziale Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych, jako organie bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy lustracyjnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 3a ust. 3 ustawy lustracyjnej przemawia za przyjęciem, że przepis ten jest tylko ustawowym wyjątkiem, świadczącym a contrario o tym, że jedynym warunkiem niezbędnym do ustalenia pełnienia służby w rozumieniu ustawy lustracyjnej jest brak obowiązku jej pełnienia, wynikającego z ustawy obowiązującej w tym czasie, zaś świadomość służby w organie bezpieczeństwa w rozumieniu art. 3a ust. 1 i ust. 2 ustawy lustracyjnej czasie jej pełnienia stanowi część opisu przeszłości i obejmuje wiedzę, w którym z organów bezpieczeństwa państwa określonych w art. 2 ustawy lustracyjnej była ona pełniona i ma znaczenie dla ustalenia obiektywnego faktu zaistnienia służby i w konsekwencji dla oceny zgodności z prawdą złożonego oświadczenia lustracyjnego.

II.5. Postanowieniem z 13 października 2022 r. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 21 lipca 2020 r. sygn. akt II AKa 109/20, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. III.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: III.1. Zgodnie z art. 89 § 1 u.SN, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie może być wniesiona skarga nadzwyczajna, o ile: (1) orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji lub (2) orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lub (3) zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

III.2. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że podniesiony w skardze nadzwyczajnej zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w istocie sprowadza się do ponownego zarzucania Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 3 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów. III.3. Zarzut odnoszący się do naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 3 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990, był podnoszony we wniesionej przez Prokuratora Generalnego kasacji – która została oddalona, jako oczywiście bezzasadna, postanowieniem Sądu Najwyższego z 13 października 2020 r., sygn. akt III KK 269/21.

Zarówno zarzut skargi nadzwyczajnej, jak i zarzut kasacji sprowadza się do oceny tego czy, osoba, która pełniła w latach 1984-1990 służbę w Wydziale Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych i która na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. nr 30 poz. 179) z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stała się policjantem, nie jest osobą, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

III.4. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 90 § 2 u.SN, skargi nadzwyczajnej nie można oprzeć na zarzutach, które były przedmiotem rozpoznawania skargi kasacyjnej lub kasacji przyjętej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.Zważywszy, że postanowieniem z 13 października 2022 r. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 21 lipca 2020 r. sygn. akt II AKa 109/20, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, a więc wydał orzeczenie „w toku” postępowania w rozumieniu art. 94 § 2 u.SN, stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi ograniczenie, o którym mowa w art. 90 § 2 u.SN.

Dla stwierdzenia istnienia wskazanego ograniczenia nie ma decydującego znaczenia, że Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., odstąpił od sporządzenia pisemnego uzasadnienia postanowienia z 13 października 2022 r., gdyż okoliczność ta per se nie przesądza bowiem, iż Sąd Najwyższy, oddalając kasację jako oczywiście bezzasadną, w ogóle nie analizował kwestii wykładni art. 2 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 3 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (zob. postanowienie SN z 5 maja 2021 r., I NSNk 10/20).

Decyzja procesowa o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej ma charakter rozstrzygnięcia merytorycznego – co oznacza, że kasacja została rozpoznana, zachodzi zatem pierwsza przesłanka stwierdzenia ograniczenia z art. 90 § 2 u.SN. Analiza kasacji skłania zaś do przyjęcia, że kwestia wykładni art. 2 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 3 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów była badana przez Sąd Najwyższy w toku postępowania kasacyjnego – i z jego pełną akceptacją spotkała się wykładnia dokonana przez Sąd Apelacyjny w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Powyższe świadczy o wypełnieniu także drugiej przesłanki stwierdzenia ograniczenia przewidzianego w art. 90 § 2 u.SN. III.5. Zważywszy, że w świetle art. 90 § 2 u.SN niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów skargi nadzwyczajnej w sposób zmierzający do wymuszenia kolejnej kontroli orzeczenia, którego prawidłowość w zakresie podnoszonych w skardze uchybień była już wcześniej weryfikowana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, skargę nadzwyczajną – jako niedopuszczalną – należało pozostawić bez rozpoznania na podstawie art. 95 pkt 2 u.SN w zw. z art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 90 § 2 u.SN.

III.6. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. ‎ sk[r.g.]