Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II NSNc 155/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses extraordinary appeal for eviction case due to failure to prove general admissibility grounds.

Numero d'incarto II NSNc 155/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the General Prosecutor's extraordinary appeal against a 2009 eviction order in a social housing dispute. The Prosecutor argued that the lower court violated constitutional principles of trust in law and social justice by failing to explain why the eviction was lawful. The court rejected this because the appeal lacked a logical connection between the specific constitutional violations cited and the general admissibility requirements for extraordinary review.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 89 § 1 ust. 1 pkt 1, 2 u.SN; Art. 398 § 3 k.p.c.: An extraordinary appeal is inadmissible if the applicant fails to demonstrate a logical connection between the alleged specific constitutional violations and the general admissibility prerequisites for extraordinary review.

Parole chiave

Generato dall'IA
extraordinary appeal admissibility prerequisites logical connection constitutional violations social housing eviction trust in law Supreme Court review difetto di legittimazione del ministero pubblico

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 115 § 1 i § 1a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Prokurator Generalny (dalej również: „skarżący”) na podstawie art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 115 § 1 i § 1a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.
art. 2 Konstytucji RP
z art. 2 Konstytucji RP), zaś odstąpienie od niej powinno być podyktowane wyjątkowymi względami.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
486 ze zm.), takich jak zasada zaufania do prawa oraz prawa do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, zgodnie z wymogami określonymi przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jako sprawiedliwości proceduralnej, zaskarżając go w części dotyczącej D.
art. 398 § 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN
– Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 3984 § 2 oraz 3989.
art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN
95 pkt 1 u.SN odrzucił skargę nadzwyczajną.O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN.
art. 222 § 1 k.c
art. 233 § 1 k.p.c
K.;3.rażące naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: art. 233 § 1 k.p.c.
art. 299 k.p.c
art. 227 k.p.c
art. 388 § 1 k.p.c
z art. 388 § 1 k.p.c., wniósł o:1.uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej małoletniej D.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II NSNc 155/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Elżbieta Karska‎Joanna Rebisz-Wojtala (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie z powództwa Gminy Miasta J. – Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych przeciwko M. F., D. K. , B. F. o eksmisję z lokalu mieszkalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 marca 2023 r. skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Jaworznie z 21 maja 2009 r., sygn. akt I C 109/09: 1.odrzuca skargę nadzwyczajną; 2.znosi wzajemnie koszty postępowania wywołanego wniesieniem skargi nadzwyczajnej.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 maja 2009 r. Sąd Rejonowy w Jaworznie, sygn. I C 109/09, w sprawie z powództwa Gminy Miasta J. działającej przez Miejski Zarząd Nieruchomości Komunalnych w J. przeciwko M. F. oraz małoletnim D. K. i B. F., reprezentowanym przez matkę M. F., o eksmisję z lokalu mieszkalnego, w pkt. I.1. nakazał wszystkim pozwanym opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego wraz z przynależnościami położonego w J. przy ulicy […], w pkt. I.2. orzekł, że pozwanym przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego, a także w pkt.

I.3. wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia tym pozwanym przez Gminę Miasta J. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Ponadto w pkt. II Sąd Rejonowy zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.W dniu 27 września 2021 r. Prokurator Generalny (dalej również: „skarżący”) na podstawie art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 115 § 1 i § 1a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.SN”), wniósł do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Jaworznie skargę nadzwyczajną od wyroku Sądu Rejonowego w Jaworznie z 21 maja 2009 r., I C 109/09 z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez zagwarantowanie zasad, wolności i praw człowieka i obywatela, określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 486 ze zm.), takich jak zasada zaufania do prawa oraz prawa do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, zgodnie z wymogami określonymi przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jako sprawiedliwości proceduralnej, zaskarżając go w części dotyczącej D.

K..Skarżący, na zasadzie art. 89 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.SN zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:1.naruszenie, określonych w Konstytucji RP: zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i zasady sprawiedliwości społecznej, będących pochodnymi zasady demokratycznego państwa, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP oraz prawa do sądu jako prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na niewyjaśnieniu przez Sąd Rejonowy w Jaworznie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie, a zwłaszcza poprzez nie odniesienie się do statusu D.

K., jako lokatora w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym, zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2005, nr 31, poz. 266 z późn. zm., dalej: „u.o.p.l”), podczas gdy Sąd uzyskał informację, iż przebywa ona w pieczy zastępczej u B. K., co w konsekwencji uniemożliwiło realizację zasady prawdy materialnej i właściwą realizację uprawnień uczestników postępowania oraz poprzez wydanie przez Sąd Rejonowy w Jaworznie niesłusznego wobec małoletniej D. K. nakazu eksmisji z mieszkania, położonego w J. przy ul. […], w którym nie zamieszkiwała, co spowodowało, że wydane orzeczenie nie gwarantowało jej bezpieczeństwa prawnego i w efekcie doszło do niesłusznego egzekwowania od wnioskodawczyni należności egzekucyjnych wynikających z tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Jaworznie, wydanego 21 maja 2009 r, w sprawie l C 109/09;2.rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. w zw. z art. 222 § 1 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pozwana D.

K. posiada w sprawie legitymację bierną, podczas gdy nigdy nie zamieszkiwała ona we wskazanym lokalu, nie władała nim faktycznie, a jego najemcą była M. F., której na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Jaworznie z 30 września 1998 r., w sprawie III Nsm […], zostało ograniczone wykonywanie praw rodzicielskich nad córką D. K. poprzez umieszczenie małoletniej w rodzinie zastępczej w osobie babci – B. K.;3.rażące naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez wydanie orzeczenia z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, w sytuacji gdy pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a to wskutek nieprzeprowadzenia dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w Jaworznie, III Nsm […] oraz przesłuchania w charakterze świadka B.

K. , które to dowody miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ małoletnia D. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Jaworznie z 30 września 1998 r., wydanego w sprawie III Nsm […], została umieszczona w rodzinie zastępczej w osobie babki B. K., u której zamieszkiwała w J. przy ul. [...], a zatem nie mogła być lokatorem uprawnionym do używania lokalu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.o.p.l.Z uwagi na powyższe Prokurator Generalny na podstawie art. 91 § 1 oraz art. 95 pkt 1 u.SN w zw. z art. 388 § 1 k.p.c., wniósł o:1.uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej małoletniej D.

K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jaworznie, z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej;2.wydanie przez Sąd Rejonowy w Jaworznie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego wyroku w części dotyczącej D. K. do czasu ukończenia postępowania ze skargi nadzwyczajnej, z uwagi na grożącą pozwanej niepowetowaną szkodę wynikającą z prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jaworznie – K.D. postępowania egzekucyjnego sygn.

Km […] skierowanego wobec dłużniczki.Postanowieniem z 17 marca 2022 r. Sąd Rejonowy w Jaworznie, I C 109/09, wstrzymał wykonalność wyroku z 21 maja 2009 r. w nin. sprawie częściowo tj. w zakresie dotyczącym pozwanej D. K. , do czasu zakończenia postępowania wszczętego na skutek skargi nadzwyczajnej od wymienionego wyroku złożonej przez Ministra Sprawiedliwości.Pismem z 15 października 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, powód wniósł o oddalenie skargi nadzwyczajnej oraz zwrot kosztów za postępowanie przed Sądem Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a w razie uznania, że zachodzą przesłanki z art. 89 § 1 u.SN o wydanie orzeczenia zgodnie z treścią art. 115 u.SN. z uwagi na fakt, że zaskarżone orzeczenie wywołało nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu tego przepisu.

Ponadto powód wniósł o dopuszczenie zawnioskowanych dowodów na okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy Sąd Najwyższy wskazuje, że zmianie uległa dotychczasowa sygnatura akt (I NSNc 325/22) i sprawa otrzymała sygnaturę II NSNc 155/23.2. Skarga nadzwyczajna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym eliminowaniu z obrotu wadliwych, naruszających zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, orzeczeń sądowych dotyczących konkretnych, zindywidualizowanych podmiotów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2019 r., I NSNk 2/19).

Konsekwentnie rolą przeprowadzanej przez Sąd Najwyższy kontroli nadzwyczajnej nie jest eliminowanie z obrotu wszelkich wadliwych orzeczeń, a jedynie tych, które godzą w podstawy umowy społecznej będącej fundamentem demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, a zatem dotyczą określonego kształtu relacji pomiędzy jednostką a władzą publiczną (przedmiotowa strona zasady demokratycznego państwa prawnego) lub godności upodmiotowionej jednostki (podmiotowa strona zasady demokratycznego państwa prawnego).3.

Cel skargi nadzwyczajnej, jakim jest wyeliminowanie z obrotu wadliwego orzeczenia może zostać zrealizowany wyłącznie w przypadku zaistnienia jednej z trzech przesłanek szczególnych wskazanych w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN. Podmiot wnoszący skargę musi więc wykazać zaistnienie przynajmniej jednego z uchybień wymienionych w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN. Zaistnienie tego rodzaju uchybienia potwierdza wadliwość zaskarżonego wyroku, a jednocześnie otwiera drogę do badania czy wadliwość ta powinna być usunięta z uwagi na naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Samo zatem zaistnienie przesłanki szczególnej wskazanej w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN nie przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu wadliwego orzeczenia. Wskazać w tym miejscu bowiem należy, że stabilność oraz prawomocność orzeczeń sądowych, a także kształtowanych przez nie stosunków prawnych również jest zasadą konstytucyjną, wywodzoną z prawa do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP), zaś odstąpienie od niej powinno być podyktowane wyjątkowymi względami. Konsekwentnie stwierdzone uchybienia muszą być na tyle poważne, by wzgląd na całokształt zasady wynikającej z art. 2 Konstytucji RP nakazywał ingerencję w powagę rzeczy osądzonej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2020 r., I NSNu 2/20).Przedstawiony powyżej punkt widzenia potwierdzał wielokrotnie Europejski Trybunał Praw Człowieka (dalej:

„ETPCz”) podkreślając, że prawo do rzetelnego procesu musi być interpretowane w świetle zasady rządów prawa, będącej wspólnym dziedzictwem państw – stron Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.). Jednym z fundamentalnych aspektów rządów prawa pozostaje zaś zasada pewności prawnej, która przewiduje wymóg, by tam, gdzie sądy ostatecznie rozstrzygnęły jakąś kwestię, ich orzeczenie – co do zasady – nie było kwestionowane (zob. np. wyroki ETPCz z: 28 października 1999 r. w sprawie Brumărescu przeciwko Rumunii, skarga nr 28342/95, par. 61; 24 lipca 2003 r. w sprawie Ryabykh przeciwko Rosji, skarga nr 52854/99, par. 52; 6 października 2011 r. w sprawie Agrokompleks przeciwko Ukrainie, skarga nr 23465/03, par. 148).4.

Stosownie do powyższego, przystępując do merytorycznego badania skargi nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy w pierwszej kolejności ustala, czy doszło do naruszenia którejś z przesłanek szczególnych określonych w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN i wskazanych w skardze nadzwyczajnej, a jeśli tak, to czy w celu zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej konieczne jest uwzględnienie skargi nadzwyczajnej. A contrario samo naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej nie stanowi racji wystarczającej dla usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.

Konstruując art. 89 § 1 u.SN ustawodawca posłużył się zwrotem „o ile”, który uniemożliwia realizację zasadniczego celu instrumentu jakim jest skarga nadzwyczajna, bez zaistnienia okoliczności wskazanych w przesłankach szczególnych, nawet jeśli za powyższym przemawiałyby fundamentalne racje aksjologiczne związane z istotą demokratycznego państwa prawnego.Z drugiej jednak strony brak naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zamyka drogę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia, nawet jeśli narusza ono którąś z przesłanek szczególnych, w tym zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji.

Celem skargi nadzwyczajnej, jak wskazano w punkcie 2, jest bowiem zapewnienie zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, nie zaś z innymi zasadami, wolnościami lub prawami człowieka określonymi w Konstytucji.5. Zgodnie z art. 95 pkt 1 u.SN w zakresie nieregulowanym przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 3984 § 2 oraz 3989.

Stosownie wyłączone zostały przepisy statuujące obowiązek zamieszczenia w skardze wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia, a także instytucji tzw. przedsądu. Tak wąskie określenie przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, które nie znajdują zastosowania w odniesieniu do skargi nadzwyczajnej oraz postępowania w sprawie tej skargi, nie pozostawia wątpliwości, że pozostałe przepisy dotyczące skargi kasacyjnej znajdują zastosowanie. W szczególności wskazać należy art. 3984 § 1 k.p.c. określający wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej jako szczególnego środka odwoławczego.

Wymagania te mają charakter wad nieusuwalnych i powodują odrzucenie skargi a limine. Podkreślić przy tym należy, że warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, do odrzucenia skargi jest brak któregokolwiek z jej elementów konstrukcyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 maja 2006 r., III CSK 144/06; 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08).Zgodnie z powyższym skarga nadzwyczajna powinna zawierać: (1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; (2) przytoczenie podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienie; (3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.6.

Wniesienie skargi nadzwyczajnej jest dopuszczalne po wyczerpaniu dostępnych środków zaskarżenia (art. 89 § 1 u.SN). Ustawa przewiduje ponadto ściśle określony krąg podmiotów uprawnionych do jej wniesienia (art. 89 § 2 u.SN).W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga wniesiona została przez legitymowany podmiot, oraz odnosi się do orzeczenia sądu powszechnego kończącego postępowanie w sprawie, które nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych środków zaskarżenia. Sąd Najwyższy nie podziela więc zapatrywania powoda na kwestię barku legitymacji do wniesienia skargi nadzwyczajnej w sprawie.

Powód wskazał bowiem, że skargę nadzwyczajną w sprawie złożył w imieniu Prokuratora Generalnego jego zastępca R.H. podkreślając równocześnie, że zgodnie z art. 115 § 1a u.SN do wniesienia skargi nadzwyczajnej legitymowany jest wyłącznie Prokurator Generalny. Na poparcie swojego stanowiska powód przytoczył postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2016 r. w sprawie V CZ 78/15.Zauważyć należy, że praktyka dotycząca dopuszczania przed sądami powszechnymi, jak i przed Sądem Najwyższym, prokuratora jako pełnomocnika Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuraturę przez pewien czas była rozbieżna.

Rozbieżność ta została jednak wyeliminowana uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2019 r., III CZP 101/18, w której Sąd Najwyższy orzekł, że prokurator powszechnej jednostki prokuratury może być pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa reprezentowanego przez organ właściwej jednostki organizacyjnej prokuratury (art. 87 § 2 w zw. z art. 67 § 2 k.p.c.). W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał m.in.: „że sam Prokurator Generalny, będący jednocześnie przedstawicielem władzy wykonawczej i politycznej, otrzymał od ustawodawcy wiele nieznanych wcześniej w takim rozmiarze uprawnień ustrojowych i procesowych, wpływających nie tylko na bieg karnego postępowania przygotowawczego, które jest główną domeną działania prokuratury, ale także na sposób jej funkcjonowania i działania prokuratorów.

Może np. wydawać zarządzenia, wytyczne i polecenia (art. 13 § 1 w związku z art. 34 § 1), zmieniać i uchylać decyzje podległego prokuratora (art. 8), stosować zasadę substytucji i dewolucji (art. 9 § 1 i 2), zwracać prokuratorowi uwagę na piśmie i wytykać uchybienia (art. 7 § 7 pkt 1 i 2), inicjować postępowanie dyscyplinarne przeciwko prokuratorowi (art. 7 § 8) oraz wymierzać prokuratorom kary porządkowe upomnienia (art. 149 § 1). Prokurator Generalny, choć sam nie jest prokuratorem, jest także przełożonym wobec wszystkich prokuratorów powszechnych jednostek prokuratury (art. 13 § 2), bezpośrednim przełożonym Prokuratora Krajowego (art. 31 § 1) oraz przełożonym dyscyplinarnym w stosunku do każdego prokuratora powszechnych jednostek prokuratury.

Oznacza to, że może przekazywać swoje uprawnienia, w formie władczej, prokuratorom wszystkich jednostek prokuratury”.W ocenie Sądu Najwyższego w niniejszym składzie zaprezentowane wyżej rozumowanie odnosi się w pełnym zakresie również do zagadnienia wnoszenia skargi nadzwyczajnej, czego nadto dowodzi dotychczasowa jednolita praktyka Sądu Najwyższego w postępowaniach w sprawie skargi nadzwyczajnej.7. Wskazane w punkcie 5 warunki konstrukcyjne skargi nadzwyczajnej nakładają na wnoszącego skargę nadzwyczajną m.in. obowiązek przytoczenia podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienie.

Zważywszy zaś na wskazany w punktach 2-4 cel, a zarazem rolę skargi nadzwyczajnej w systemie prawa, przyjąć należy, że szczególnie istotne jest uzasadnienie przez wnoszącego skargę konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia z uwagi na zapewnienie zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, a zatem wykazanie przesłanki ogólnej skargi nadzwyczajnej.Uzasadnienie powinno więc w szczególności zawierać wywód wyjaśniający, na czym polegało naruszenie przesłanki ogólnej.

Oczywiste przy tym jest, że wnoszący skargę nadzwyczajną winien w sposób rzeczowy przedstawić argumentację prawniczą w celu wykazania konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia z uwagi na zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Pominięcie, czy też zbyt lakoniczne sygnalizowanie określonych zagadnień w uzasadnieniu skargi nadzwyczajnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Sąd Najwyższy prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie.

Zauważyć przy tym należy, że Sąd Najwyższy nie może domniemywać intencji wnoszącego skargę i samodzielnie uzupełniać jej w zakresie argumentacji, czy też konkretyzować zawartych w niej zarzutów. Skarga nadzwyczajna powinna być więc tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, zaś intencje wnoszącego skargę winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny. W skardze nadzwyczajnej należy więc sformułować w sposób jednoznaczny podstawy skargi oraz je uzasadnić w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami.8.

Przekładając powyższe na realia rozpatrywanej skargi nadzwyczajnej, stwierdzić należy, że Prokurator Generalny nie dopełnił obowiązku uzasadnienia podstaw skargi w zakresie przesłanki ogólnej.W uzasadnieniu skargi nadzwyczajnej Prokurator Generalny redakcyjnie wyodrębnił dwie części: „stan faktyczny” oraz „uzasadnienie przesłanki ogólnej i podstaw skargi nadzwyczajnej”. Wyrażenie, którym posłużył się w celu nazwania drugiej ze wskazanych części sugeruje, iż rozpoczyna się ona prezentacją argumentacji dotyczącej przesłanki ogólnej, a następnie argumentacji dotyczącej przesłanek szczególnych.

Faktycznie, w pierwszym zdaniu tej części Prokurator Generalny wskazał wprost: „[w] przedmiotowej sprawie wniesienie skargi nadzwyczajnej jest uzasadnione z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności kwestionowanego niniejszą skargą prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej” (k. 15), następnie jednak przeszedł do przesłanek szczególnych, zwłaszcza przesłanki określonej w art. 89 § 1 pkt 1 u.SN, wskazując na opisaną w punkcie 4 metodykę:

„wzajemna relacja zachodząca między przesłanką funkcjonalną i przesłankami szczegółowymi wymaga, aby w pierwszej kolejności dokonać oceny zaistnienia podstaw szczególnych, a następnie dopiero dokonać oceny tego, czy ziściła się również przesłanka funkcjonalna” (k. 15).Zgodnie z powyższym przyjąć należy, że argumentacja zaprezentowana w dalszej części odnosi się do przesłanek szczególnych, po których zaprezentowana zostać powinna argumentacja odnosząca się do przesłanki ogólnej. Faktycznie, skarżący wskazuje wprost:

„zgodnie z art. 89 § 1 pkt 1 ww. ustawy przesłanką do wniesienia skargi nadzwyczajnej jest naruszenie przez orzeczenia zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określonych w Konstytucji”.W kontekście rozpatrywanej skargi istotne jest następne stwierdzenie skarżącego: „Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 2 statuuje zasadę demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. (…) Zasada demokratycznego państwa prawnego wyraża między innymi konieczność zapewnienia obywatelowi pewności co do prawa” (k. 15-16).

Konsekwentnie przyjąć należy, że zarzut naruszenia zasady ochrony zaufania jednostki do państwa, pomimo niewątpliwego zakotwiczenia w zasadzie demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, podniesiony został jako zarzut naruszenia przesłanki szczególnej określonej w art. 89 § 1 pkt 1 u.SN i w tym zakresie również uzasadniony. Potwierdza to wprost treść pierwszego z podniesionych w skardze nadzwyczajnej zarzutów, który in principio został sformułowany w sposób następujący: „naruszenia, określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i zasady sprawiedliwości społecznej, będących pochodnymi zasady demokratycznego państwa wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej” (k. 7).

Tym samym przyjąć należy, że znajdujące się we wskazanej części uzasadnienia odwołania do zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej pozostają bez związku z uzasadnieniem przesłanki ogólnej skargi nadzwyczajnej.Po przedstawieniu argumentacji dotyczącej przesłanek szczególnych skargi nadzwyczajnej skarżący stwierdził: „skarżone orzeczenie jest prawomocne i kończy postępowanie w sprawie. Skorzystanie zatem przez Prokuratora Generalnego z uprawnienia do złożenia skargi nadzwyczajnej pozostaje konieczne dla przywrócenia ładu prawnego, bowiem orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia. (…) Dokonując zatem wyważenia racji, jakie w świetle art. 2 Konstytucji przemawiają za utrzymaniem w mocy prawomocnego wyroku wydanego z naruszeniem m.in. art. 45 Konstytucji oraz z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a ogółem racji wynikających z integralnie pojmowanej zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, należy uznać, że uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części będzie proporcjonalnym środkiem pozwalającym zapewnić zgodność decyzji jurysdykcyjnych z art. 2 Konstytucji.

Zważywszy na powyższe, wniesienie skargi nadzwyczajnej w niniejszej sprawie należy uznać za uzasadnione” (k. 30-31).Przytoczone powyżej stwierdzenia z całą pewnością nie realizują obowiązku uzasadnia przesłanki ogólnej. Jak wskazano wyżej, okoliczność wykazania przesłanek szczególnych, nie przekłada się automatycznie na uzasadnienie zaistnienia w sprawie przesłanki ogólnej. Również brak innych aniżeli skarga nadzwyczajna środków zaskarżenia, z uwagi na brak związku logicznego, nie może przekładać się na uznanie wykazania przez skarżącego przesłanki ogólnej.Z uwagi na powyższą wadę konstrukcyjną skarga nadzwyczajna podlega odrzuceniu a limine.9.

Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN odrzucił skargę nadzwyczajną.O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN. ał