Supreme Court dismissed cassation appeal due to non-payment of fees and improper service of summons to the defendant.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defense's appeal against the lower court's order refusing to accept the cassation appeal. The defense argued that the defendant was not in custody and that the summons to pay fees was improperly served only on the defendant without notifying the appointed counsel. The court held that the defendant, not the counsel, was the proper recipient of the fee payment summons and the obligation to pay remained despite the defendant's later release from custody.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 120 § 1 k.p.k.; Art. 526 § 2 k.p.k.: The party initiating the appeal is the proper recipient of a summons to remove formal defects such as non-payment of fees, and the appointment of counsel does not shift this obligation to the lawyer.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KZ 33/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski w sprawie P. K. skazanego z art. 280 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 września 2019 r., zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt IV Ka (…), w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 lipca 2018 r., sygn. akt IV Ka (…) na podstawie art. 437 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego P. K. w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 lipca 2018 r., sygn. akt IV Ka (…).Podstawą odmowy przyjęcia nadzwyczajnego środka zaskarżenia było zaniechanie uzupełnienia braku formalnego w postaci nieuiszczenia opłaty od kasacji, do czego wezwano skazanego zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2019 r. (k. – 1098).Obecnie, obrońca skazanego zaskarżył przedmiotowe zarządzenie wywodząc, że:- bezzasadnie przyjęto, iż w odniesieniu do skazanego P. K. nie wystąpiły przesłanki z art. 527 § 2 k.p.k. w sytuacji, gdy skazany odbywa aktualnie karę pozbawienia wolności.;- doszło do naruszenia dyspozycji art. 120 § 1 k.p.k. polegającego na wezwaniu jedynie skazanego do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego – bez wezwania obrońcy i poinformowania go o konieczności oraz terminie uzupełnienia braków formalnych wniesionej przez niego kasacji.Skarżący jednocześnie dołączył opłatę od kasacji i wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia oraz przyjęcie kasacji do rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie obrońcy skazanego P. K. nie mogło zostać uwzględnione.
Zagadnienie istnienia przesłanek określonych w art. 527 § 2 k.p.k. mających stanowić podstawę do zwolnienia skazanego z obowiązku uiszczenia opłaty od kasacji, zostało szczegółowo przeanalizowane w zaskarżonym zarządzeniu. Trafnie odnotowano przy tym, że w okresie, kiedy została wniesiona kasacja przez obrońcę wyznaczonego skazanemu P. K. ten ostatni nie był pozbawiony wolności. Taka sytuacja determinowała obowiązek uiszczenia opłaty i nie zmienił jej fakt późniejszego pozbawienia skazanego wolności.Zgodnie natomiast z treścią art. 120 § 1 k.p.k., jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać biegu z tego względu, że jest dotknięte brakiem polegającym na niezłożeniu należytych opłat, wzywa się osobę, od której pismo pochodzi, do usunięcia tego braku w terminie 7 dni.
Adresatem wezwania formalnie rzecz biorąc powinna być osoba, która jest autorem pisma, a więc osoba która sporządziła i podpisała pismo procesowe. Ten wymóg ma jednak swoje uzasadnienie tylko w wypadku, gdy to właśnie autor pisma jest podmiotem właściwym do usunięcia braku, np. przez dołączenie pełnomocnictwa stwierdzającego umocowanie do działania w imieniu strony procesowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2005 r., V KZ 14/05 OSNKW 2005, z. 6, poz. 57).W orzecznictwie i piśmiennictwie dominuje natomiast stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy pismo wniesione zostało przez obrońcę lub pełnomocnika, a brak polega na niezłożeniu należytych opłat, a więc niezrealizowaniu obowiązków ciążących na stronie procesowej - wezwaniu na podstawie art. 120 § 1 k.p.k. podlega ta strona (uczestnik postępowania, w którego imieniu pismo wniesiono), ponieważ od niej to pismo procesowe pochodzi.
O takim wezwaniu należy tylko dodatkowo, zgodnie z art. 140 k.p.k., powiadomić obrońcę lub pełnomocnika, który wniósł pismo (por. postanowienia Sądu Najwyższego: powołane wyżej z dnia 23 maja 2005 r., V KZ 14/05,; z dnia 30 sierpnia 2007 r., IV KZ 69/07; z dnia 24 kwietnia 2013 r., II KK 266/12; P. Hofmański, E Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom I, Warszawa 2011, s. 756; T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 323).Za poglądem, że osobą, od której pochodzi kasacja jest strona, przemawia też treść art. 526 § 2 k.p.k.
Wykładając go a contrario, jeżeli kasacja nie pochodzi od podmiotów kwalifikowanych wymienionych w tym przepisie, to pochodzi od strony, bo właśnie ona – stosownie do art. 520 § 1 k.p.k. – uprawniona jest do wniesienia kasacji. Analogicznie zostały zbudowane normy zawarte w art. 446 § 1 k.p.k. i 545 § 2 k.p.k. Wynika z nich, co oczywiste, że apelacja od wyroku sądu okręgowego również pochodzi od strony, zaś wniosek o wznowienie postępowania – od niej lub innej osoby uprawnionej do jego wniesienia. Skoro więc w art. 120 § 1 k.p.k. na oznaczenie osoby, którą wzywa się do usunięcia braku, użyto identycznego pojęcia, jak w art. 526 § 2 k.p.k. (ale też w art. 446 § 1 k.p.k. i 545 § 2 k.p.k.), to nie ulega kwestii, że wezwaniu do usunięcia braku w postaci niezłożenia należytych opłat podlega strona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2005 r.
V KZ 14/05).Nadto, nie ulega wątpliwości, że z uwagi na incydentalną rolę w postępowaniu obrońca wyznaczony z urzędu do czynności określonych w art. 84 § 3 k.p.k. albo upoważniony tylko do sporządzenia i podpisania kasacji, w razie jej wniesienia nie jest adresatem przewidzianego w art. 120 § 1 k.p.k. wezwania do uiszczenia opłaty. Jego zadanie wyczerpuje się w sporządzeniu i podpisaniu kasacji odpowiadającej wymaganiom formalnym.Tak właśnie było w realiach przedmiotowej sprawy. Zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. wyznaczono skazanemu P. K. obrońcę z urzędu w osobie adw.
E. M. w celu sporządzenia i podpisania kasacji. W tej sytuacji, obowiązek uiszczenia opłaty od tej kasacji spoczywał na skazanym i prawidłowo to on został wezwany do jej uiszczenia z jednoczesnym pouczeniem o zakreślonym terminie do wykonania tej czynności oraz konsekwencjach nieusunięcia braku formalnego. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w powołanych wyżej orzeczeniach Sądu Najwyższego o takim wezwaniu należy tylko dodatkowo, zgodnie z art. 140 k.p.k., powiadomić obrońcę, który sporządził pismo objęte przymusem adwokackim.
Nie wynika stąd jednak wniosek, aby zaniechanie takiego zawiadomienia, choć niewątpliwie sprzeczne z dyspozycją art. 140 k.p.k., stanowiło naruszenie art. 120 k.p.k., którego obrazę zarzucono obecnie w zażaleniu i rodziło skutki procesowe istotne dla samej strony procesowej, skoro to ona jest obciążona obowiązkiem uiszczenia opłaty i została wezwana do spełnienia tego obowiązku, czego ostatecznie nie uczyniła w zakreślonym jej terminie. Ten ostatni nie podlega przywróceniu i nie zmienia tej sytuacji dołączenie obecnie do zażalenia potwierdzenia, że opłata została w końcu uiszczona.Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. l.n