Supreme Court dismisses appeal against refusal of retrial request deemed obviously unfounded under Polish Criminal Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court upheld its January 2025 decision refusing the defendant's request for a retrial on grounds of obvious unfoundedness. The defendant argued for retrial based on alleged judicial misconduct and factual errors, claiming the lower court included a delegated judge and failed to consider defense requests. The court determined that none of the cited circumstances met the statutory prerequisites for a retrial under the Criminal Procedure Code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 540 k.p.k.; Art. 545 § 3 k.p.k.: A request for retrial is rejected without examination if its content clearly demonstrates obvious unfoundedness, as no rational basis exists for reviewing the conditions for retrial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KZ 3/25 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)SSN Waldemar PłóciennikSSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) w sprawie A. B. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 9 kwietnia 2025 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2025 r., II KO 154/24, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
A. B. złożył osobisty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2024 r., II AKa 53/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 18 marca 2020 r., V K 174/19. Z pisma skazanego wynikało, że podawał on równolegle dwa powody wznowienia postępowania. Po pierwsze, nienależytą obsadę Sądu I instancji, albowiem w jego składzie zasiadała sędzia delegowana. Po drugie, nierzetelne, nienależyte i stronnicze rozpoznanie jego sprawy, poprzez naruszenie przepisów prawa procesowego, powiązanych z postępowaniem dowodowym oraz błędy w ustaleniach faktycznych.
Pierwsza ze wskazywanych okoliczności została potraktowana jako sygnalizacja wznowienia postępowania z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zarządzeniem upoważnionego sędziego z dnia 20 grudnia 2024 r., II KO 154/24, stwierdzono brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Skazany złożył zażalenie na to zarządzenie (k. 34 akt II KO 154/24), zostało ono pozostawione w aktach sprawy bez dalszego biegu.Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 r., II KO 154/24, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
W uzasadnieniu postanowienia zaznaczono, że dotyczy ono wyłącznie innych niż obsada sądu uchybień, powoływanych przez skazanego jako podstawy wznowieniowe. Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany. W jego treści podniósł, że nie zgadza się z zarządzeniem dotyczącym odmowy wznowienia postępowania z urzędu w związku z wystąpieniem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na orzekanie przez Sąd z udziałem sędziego delegowanego. Wskazał ponadto, że kwestionuje uznanie jego wniosku za oczywiście bezzasadny, podając, że: wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony; ubiegał się także o wyznaczenie obrońcy z urzędu;
Sąd Najwyższy jest właściwy do wznowienia postępowania; w sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania. W punkcie 4 na stronie drugiej zażalenia podniósł również, że domaga się zbadania, czy zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez SSN Dariusza Kalę – cyt. „chodzi mi o to czy ww. Sędzia był nominowany na obecne stanowisko na podstawie wadliwej ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. NeoKRS czy też nie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, dlatego też Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii wznowienia postępowania z urzędu, tj. materii objętej zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2024 r.
Przede wszystkim należy wskazać, że zarządzenie o stwierdzeniu braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu jest niezaskarżalne, czemu dał wraz Sąd Najwyższy pozostawiając zażalenie wniesione bezpośrednio na to zarządzenie w aktach sprawy, bez dalszego biegu. Po drugie, w zarządzeniu, do którego odnosi się skazany, upoważniony Sędzia Sądu Najwyższego rzetelnie wyjaśnił, że w świetle standardu wynikającego z orzecznictwa, w tym wyroku TSUE z dnia 16 listopada 2021 r. w połączonych sprawach od C-748/19 do C-754/19, na który powołuje się skazany, nie można automatycznie przyjąć, że sąd z udziałem sędziego delegowanego jest nienależycie obsadzony.
Konieczne jest powołanie innych, konkretnych okoliczności, które rzutują na brak bezstronności sędziego delegowanego, a takich w tej sprawie nie stwierdzono. Po trzecie, w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd Najwyższy podkreślił, że nie dostrzega podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, podając, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano już, że orzekanie przez Sąd, w składzie którego zasiadała sędzia X.Y., nie jest sądem nienależycie obsadzonym.Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy bada także, czy zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte którymś z uchybień, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k.
Dlatego też kwestia obsady Sądu Najwyższego orzekającego w sprawie II KO 154/24 została zweryfikowana i Sąd Najwyższy nie stwierdził w tym zakresie żadnych błędów. Wypowiadając się co do wskazania skazanego, zawartego w punkcie czwartym na stronie drugiej, trzeba wskazać, że SSN Dariusz Kala nie został powołany do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3). Pan Dariusz Kala został powołany do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego postanowieniem Prezydenta RP z dnia 26 lipca 2016 r., nr 1130.11.2016, po uzyskaniu rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa przed zmianami (uchwała nr 271/2016 z dnia 5 kwietnia 2016 r.). Przechodząc do treści zażalenia w zakresie dotyczącym odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność trzeba stwierdzić, że rozpoznając wniosek skazanego Sąd Najwyższy procedował i orzekł prawidłowo.
Sąd Najwyższy trafnie ocenił, że żadna z okoliczności, na którą skazany powołał się we wniosku, nie może doprowadzić do wznowienia postępowania, bowiem nie mieszczą się one w katalogu przesłanek z art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. i art. 542 § 3 k.p.k. Ma rację Sąd Najwyższy wskazując, że do tych podstaw nie można zaliczyć okoliczności wyartykułowanych przez skazanego we wniosku, takich jak: wadliwa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bezzasadne oddalanie wniosków dowodowych, błędy w ustaleniach faktycznych.
Tak samo należy ocenić analogiczne uwagi zawarte w końcowej części uzasadnienia zażalenia, gdzie skazany wskazał na nieuwzględnienie wniosków obrony w toku postępowania, pomijanie określonych dowodów, wydanie wyroku bez oparcia go na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego. Niczego w tej kwestii nie zmieniają uwagi skazanego, że zgodnie z przepisami k.p.k. strona może wnioskować o wznowienie postępowania, jak również, że w przypadku, gdy postępowanie zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego, właściwy do orzekania w przedmiocie wznowienia jest Sąd Najwyższy.
Aby mogło dojść do wznowienia postępowania, a w konsekwencji wzruszenia prawomocnego wyroku, muszą być spełnione ku temu konkretne, merytoryczne przesłanki. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy rozpoznając wniosek skazanego, nie zaistniały one w tym postępowaniu. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że osobisty wniosek strony o wznowienie postępowania podlega, w sposób formalny, wstępnej kontroli w zakresie jego treści. W wypadku stwierdzenia, że treść wniosku świadczy o jego oczywistej bezzasadności, którą należy rozumieć jako niedającą żadnych racjonalnych podstaw do merytorycznego badania warunków wznowienia, odmawia się jego przyjęcia z pominięciem procedury uzupełnienia jego braków formalnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2024 r., I KZ 56/23).
Na taką możliwość wskazuje art. 545 § 3 k.p.k., który został w tej sprawie prawidłowo zastosowany. Mając na względzie, że wniosek skazanego został uznany za oczywiście bezzasadny w trybie art. 545 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy był uprawniony odstąpić od wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu, o co skazany wnioskował w piśmie z dnia 17 października 2024 r. (k. 6 akt II KO 154/24). Na takie procedowanie wprost zezwala art. 545 § 3 k.p.k. Podsumowując, Sąd Najwyższy prawidłowo odmówił przyjęcia wniosku skazanego w trybie art. 545 § 3 k.p.k., dlatego też zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.Mając na uwadze powyższą argumentację, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.][a.ł] Waldemar Płóciennik Włodzimierz Wróbel Małgorzata Wąsek-Wiaderek