Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KZ 11/24 Generato dall'IA

Supreme Court allows prosecutor's appeal against dismissal of cassation complaint in misdemeanor case due to procedural misclassification.

Numero d'incarto II KZ 11/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially allowed the prosecutor's appeal against a lower court's order dismissing a cassation complaint. The lower court had rejected the complaint because the offense was reclassified as a misdemeanor under new laws, making cassation inadmissible. The Supreme Court ruled that the lower court erred by ignoring the temporal aspect of the law change and the prosecutor's favorable appeal, which necessitated treating the case as a misdemeanor proceeding from the start.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 530 § 2 k.p.k.; Art. 539f k.p.k.; Art. 429 § 1 k.p.k.; Art. 109 § 2 k.p.w. – The court must consider the temporal validity of substantive law changes and the direction of appeals when determining if a case is a misdemeanor proceeding, preventing the automatic dismissal of cassation complaints based solely on the offense's current classification.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation complaint admissibility misdemeanor procedure temporal validity of law reformationis in peius procedural misclassification consensual settlement prosecutor appeal proroga di competenza

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 530 § 2 k.p.k.
Zaskarżonym zarządzeniem, powołując się na treść przepisów art. 530 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 539f k.p.k.
z art. 539f k.p.k. i art.
Art. 429 § 1 k.p.k.
z art. 429 § 1 k.p.k. i art.
Art. 109 § 2 k.p.w.
z art. 109 § 2 k.p.w. poprzez ich wadliwe zastosowanie i odmowę przyjęcia skargi od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn.
Art. 400 § 1 k.p.k.
Uwzględniając temporalny aspekt stosowania przepisów prawa materialnego wydanie postanowienia w trybie art. 400 § 1 k.p.k. jawiło się w realiach niniejszej sprawy jako obligatoryjne.
Art. 443 k.p.k.
Skutkuje to tym, że - wobec działania zakazu reformationis in peius (art. 443 k.p.k. w zw.
Art. 109 k.p.w.
z art. 109 k.p.w.) - procedując ponownie, sąd nie ma innej możliwości jak tylko przyjąć oczywistą ocenę prawną zarzuconego Jioevi Zviadi zachowania i orzekać, stosownie do art.
art. 278 § 1 k.k
J., oskarżonego z art. 278 § 1 k.k.
art. 12 § 2 k.k
z art. 12 § 2 k.k., a następnie spotkało się z akceptacją w wyroku z dnia 26 października 2023 r., wydanego w trybie konsensualnym (art.
art. 437 § 1 k.p.k
akt V K 820/23, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KZ 11/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie Z. J., oskarżonego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 25 kwietnia 2024 r.‎zażalenia wniesionego przez prokuratora na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału X Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt X WSU 3/24 (X Ka 1140/23), odmawiające przyjęcia złożonej przez prokuratora skargi na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt X Ka 1140/23, uchylający wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie ‎z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt V K 820/23, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 2 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym zarządzeniem, powołując się na treść przepisów art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 109 § 2 k.p.s.w., Przewodnicząca Wydziału X Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego ‎w Warszawie odmówiła - z uwagi na niedopuszczalność - przyjęcia skargi złożonej przez prokuratora na wyrok kasatoryjny Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt X Ka 1140/23. W pisemnych motywach zarządzenia podniosła, iż w świetle zmian legislacyjnych Kodeksu karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2022 r., poz. 2600), które weszły w życie w dniu 1 października 2023r., czyn zarzucany Z. J. stanowi wykroczenie. Kwestia ta była przedmiotem apelacji prokuratora wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt V K 820/23, wywiedzionej na korzyść skazanego. Ustawodawca wraz z wprowadzeniem skargi na wyrok kasatoryjny do postępowania karnego nie recypował tej instytucji na grunt procedury wykroczeniowej tak, by mogła funkcjonować również w sprawach o wykroczenia.

Skarga od wyroku sądu odwoławczego jest zatem w tej kategorii spraw niedopuszczalna, co implikowało odmowę jej przyjęcia.Na powyższe zarządzenie prokurator złożył zażalenie, zarzucając obrazę art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. poprzez ich wadliwe zastosowanie i odmowę przyjęcia skargi od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. X Ka 1140/23 w wyniku błędnego założenia, że zaskarżony wyrok zapadł w „sprawie o wykroczenie”, a wniesiona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy, podczas gdy zarówno postępowanie w pierwszej instancji jak też postępowanie odwoławcze toczyło się w oparciu o przepisy kodeksu postępowania karnego, a jednocześnie w toku całego postępowania nie zapadło orzeczenie stwierdzające, że czyn będący jego przedmiotem stanowi wykroczenie, wobec czego niniejsza sprawa nie była „sprawą o wykroczenie”.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie nie było zasadne. Zgodzić należy się z przytoczonym przez skarżącego poglądem, odzwierciedlonym w wymienionych judykatach, że „sprawą ‎o wykroczenie” jest nie tylko sprawa prowadzona w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, ale także sprawa prowadzona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, jeżeli ostatecznie dojdzie do wydania orzeczenia uznającego czyn za wykroczenie.

Odnieść to należy także do sytuacji, w której dopiero sąd II instancji, rozpoznając środek odwoławczy, dokona korekty orzeczenia poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu na wykroczenie. Kwestię konwersji postępowania karnego w postępowanie wykroczeniowe reguluje art. 400 § 1 k.p.k., zgodnie z którym jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się, że czyn oskarżonego stanowi wykroczenie sąd nie przekazując sprawy właściwemu sądowi rozpoznaje ją w tym samym składzie, stosując w dalszym jej toku przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Jeżeli więc w toku przewodu sądowego sąd stwierdzi, że zarzucany czyn stanowi wykroczenie, to na podstawie powyższego przepisu powinien wydać postanowienie o dalszym rozpoznaniu sprawy w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia. Trzeba zauważyć, że w takim układzie procesowym jeszcze przed wydaniem wyroku dochodzi de facto do zmiany kwalifikacji prawnej czynu z przestępstwa na wykroczenie. Oznacza to, że w postanowieniu o zmianie procedury sąd powinien najpierw stwierdzić, że czyn oskarżonego stanowi wykroczenie, co jest warunkiem dalszego rozpoznania sprawy na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Wydane w tym zakresie postanowienie ma ze swej istoty charakter tymczasowy, gdyż oczywiste jest, że ostateczna ocena prawna czynu nastąpi dopiero w wyroku. Rzecz jasna, owa zmiana trybu postępowania determinuje dalszy jego kształt w ujęciu szerokim, a więc również wymogi stawiane wszelkim środkom zaskarżenia. Niewątpliwie w sprawie niniejszej do tego rodzaju formalnego przekształcenia w postępowanie wykroczeniowe nie doszło mimo, że zachodziły ku temu podstawy. Z. J. stanął bowiem pod zarzutem zaboru w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej w łącznej kwocie 699,95 zł, co zostało przez oskarżyciela zakwalifikowane jako działanie wyczerpujące znamiona art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k., a następnie spotkało się z akceptacją w wyroku z dnia 26 października 2023 r., wydanego w trybie konsensualnym (art. 335 § 2 k.p.k.).

Tymczasem ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2600), która weszła w życie przed wydaniem powyższego orzeczenia, tj. w dniu 1 października 2023 r., znowelizowała art. 119 § 1 k.w. w ten sposób, że podwyższyła kwotę rozgraniczającą wykroczenie i przestępstwo przeciwko mieniu z 500 do 800 zł. Uwzględniając temporalny aspekt stosowania przepisów prawa materialnego wydanie postanowienia w trybie art. 400 § 1 k.p.k. jawiło się w realiach niniejszej sprawy jako obligatoryjne.

Niedostrzeżenie przez sąd meriti tego aspektu oceny prawnej zachowania oskarżonego było w konsekwencji przedmiotem apelacji wywiedzionej od powyższego wyroku przez prokuratora. Kierunek zaskarżenia został zakreślony na korzyść. Rozpoznając ten środek odwoławczy sąd II instancji w całości podzielił jego zarzut i w uzasadnieniu wyroku wskazał wprost, że czyn będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi obecnie wykroczenie, co skutkowało wydaniem orzeczenia kasatoryjnego ‎w celu przeprocedowania konsensualnie zakończonej z obrazą prawa materialnego sprawy od początku na zasadach ogólnych.

Abstrahując od merytorycznych racji tego rozstrzygnięcia, które wykraczają poza materię niniejszego postępowania, nie można zgodzić się z autorem zażalenia, że w dalszym toku sprawy zastosowanie winny znaleźć przepisy Kodeksu postępowania karnego. Sam fakt, że charakter czynu nie został potwierdzony w żadnym z orzeczeń, jak również nie nastąpiło formalne przeformatowanie postępowania na wykroczeniowe nie zamyka in casu problematyki zdekodowania stosownych przepisów, regulujących dalszy jego tok. Ustalenie czy sprawa niniejsza jest „sprawą o wykroczenie” wymagało szerszego oglądu i uwzględnienia także wniesionego środka zaskarżenia, jego kierunku i dalszych możliwości procesowych sądu.

W tym aspekcie zaznaczyć trzeba, że treść orzeczenia drugoinstancyjnego była wszak zdeterminowana niczym innym jak faktem, że oskarżony powinien zostać ukarany za wykroczenie, a nie zostać skazany za przestępstwo. Gdyby – procedując w realiach zaskarżenia w stosunku do wyroku wydanego w trybie konsensualnym - wydał postanowienie w trybie art. 400 § 1 k.p.k., doszłoby tym samym do swoistego przedsądu, bowiem był to jedyny zarzut apelacyjny. Co więcej, prokurator wywiódł apelację na korzyść oskarżonego. Skutkuje to tym, że - wobec działania zakazu reformationis in peius (art. 443 k.p.k. w zw. z art. 109 k.p.w.) - procedując ponownie, sąd nie ma innej możliwości jak tylko przyjąć oczywistą ocenę prawną zarzuconego Jioevi Zviadi zachowania i orzekać, stosownie do art. 400 § 1 k.p.k. na podstawie przepisów regulujących postępowanie wykroczeniowe.

Dla zdekodowania charakteru sprawy i trybu jej powtórnego prowadzenia ta okoliczność nie mogła zostać zignorowana czy uznana za irrelewantną. Nie sposób bowiem przyjąć w tej szerszej, aniżeli zaprezentowana przez skarżącego perspektywie, że podstawę dalszego toku postępowania winny stanowić przepisy procedury karnej, jeżeli jego przedmiotem jest ewidentnie czyn stanowiący wykroczenie. Powyższe skutkowało akceptacją stanowiska wyrażonego w zaskarżonym zarządzeniu w kwestii niedopuszczalności skargi na wyrok kasatoryjny, która to instytucja nie została recypowana do przepisów regulujących postępowanie w sprawach o wykroczenia.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.][ms] ‎