Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KS 8/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal where lower court imposed sentence after conditional dismissal violated fair trial rights.

Numero d'incarto II KS 8/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appeal against a district court's decision to impose a sentence after the first-instance court had conditionally dismissed the proceedings. The appellant argued that this violated the principle of ne peius and international standards, as a conditional dismissal implies no guilt, yet the second-instance court convicted the defendant. The court ruled that while the lower court correctly applied constitutional standards to prevent a final conviction without a first-instance judgment, the domestic procedural framework did not explicitly authorize this specific reversal, leading to the dismissal of the appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 437§2 k.p.k.; Art. 454§1 k.p.k.; Art. 91 ust. 2 Konstytucji RP; Art. 14 ust. 5 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych: A conditional dismissal by the first-instance court precludes the second-instance court from imposing a sentence, as doing so would violate the defendant's right to a fair trial and the principle of ne peius.

Parole chiave

Generato dall'IA
conditional dismissal proceedings second instance conviction ne peius principle fair trial standards constitutional review conditional dismissal procedural reversal procedura a più fasi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 437§2 k.p.k.
Skarga wniesiona w imieniu małoletniego oskarżyciela posiłkowego nie jest zasadna.Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.
art. 439§1 k.p.k.
uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art.
art. 454 k.p.k.
439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.Powiązanie tego przepisu z treścią art.
art. 539a§3 k.p.k.
art. 454§1 k.p.k.
, rozstrzygnięcie Sądu Odwoławczego nie mogło znaleźć oparcia w zastosowaniu zasady ne peius wyrażonej w art. 454§1 k.p.k. Ta bowiem, obecnie (odmiennie założenia projektu nowelizacji przepisów k.p.k.
art. 91 ust. 2 Konstytucji RP
rozproszonej kontroli konstytucyjności ustawy, która miałaby zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.Słusznie zatem w tej przestrzeni Sąd Odwoławczy odwołał się do art. 91 ust 2 Konstytucji RP.
art. 14 ust. 5 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
Zgodnie z dyspozycją art. 14 ust.
art. 523§2 k.p.k.
Co więcej od części wymierzonych w tym układzie procesowym kar, nie przysługiwałaby również kasacja – art. 523§2 k.p.k.
art. 217§1 k.k
oskarżonego o czyny z art. 217§1 k.k.
art. 437§2 k.p.k
Skarga wniesiona w imieniu małoletniego oskarżyciela posiłkowego nie jest zasadna.Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17
lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16
akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2022r., sygn. akt III KS 51/22
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KS 8/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2025r. w sprawie R. P. oskarżonego o czyny z art. 217§1 k.k. skargi kuratora małoletniego oskarżyciela posiłkowego na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024r., sygn. akt IX Ka 941/24, uchylający wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 18 czerwca 2024r., sygn. akt X K 733/23, na podstawie art. 539e§2 k.p.k. postanowił:

1) oddalić skargę, 2) kosztami postępowania skargowego obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Skarga wniesiona w imieniu małoletniego oskarżyciela posiłkowego nie jest zasadna.Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16).

Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacji Prokuratury odnośnie wad oceny stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu (pkt 3.1 szablonu uzasadnienia wyroku).Zważywszy jednak, że wyrokiem Sądu Rejonowego warunkowo umorzono postępowanie prowadzone przeciwko R.

P. , rozstrzygnięcie Sądu Odwoławczego nie mogło znaleźć oparcia w zastosowaniu zasady ne peius wyrażonej w art. 454§1 k.p.k. Ta bowiem, obecnie (odmiennie założenia projektu nowelizacji przepisów k.p.k. rozszerzające zakres reguły ne peius, w tym na, właśnie, warunkowe umorzenie postępowania) odnosi się wyłącznie do rozstrzygnięć uniewinniających. W tym kontekście autor skargi zakwestionował poprawności zastosowania przez Sąd Odwoławczy art. 437§2 k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie – w sytuacji, gdy wyrok pierwszoinstancyjny nie był wyrokiem uniewinniającym.

Sąd Odwoławczy jednak dostrzegł tę sytuację, lecz wskazał, że „skazanie oskarżonego w instancji odwoławczej, gdy zaskarżonym wyrokiem warunkowo umorzono postępowanie karne naruszałoby standardy i konwencyjne i konstytucyjne”. Odwołał się tu do poglądu Sądu Najwyższego zaprezentowanego w postanowieniu z dnia 20 października 2022r. w sprawie III KS 51/22. Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni popiera argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wskazanego orzeczenia SN.Bezsprzecznie na każdym sądzie rozstrzygającym przedstawioną mu sprawę ciąży obowiązek dokonania tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustawy, która miałaby zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.Słusznie zatem w tej przestrzeni Sąd Odwoławczy odwołał się do art. 91 ust 2 Konstytucji RP.

Zgodnie z dyspozycją art. 14 ust. 5 (a nie ust. 1, jak błędnie przywołał SO) Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977r., nr 38, poz. 167): „każda osoba skazana za przestępstwo ma prawo odwołania się do sądu wyższej instalacji w celu ponownego rozpatrzenia orzeczenia o winie i karze zgodnie z ustawą”. W tym kontekście standard konwencyjny wypełnia art. 454§1 k.p.k. tylko w zakresie orzeczenia o winie. Pozbawiony natomiast prawa do odwołania się do sądu wyższej instancji byłby oskarżony, jak w niniejszej sprawie, co do którego warunkowo umorzono postępowanie – a więc nie wymierzono mu kary.

Taka sytuacja powstałaby gdyby sąd pierwszej instancji warunkowo umorzył postępowanie, a sąd odwoławczy, uznając niemożność uchylenia skarżonego wyroku, podzielił argumenty oskarżyciela i orzekł karę. Kara ta wymierzona po raz pierwszy w instancji odwoławczej byłaby „od razu” prawomocna, a więc niezaskarżalna w trybie zwykłym. Co więcej od części wymierzonych w tym układzie procesowym kar, nie przysługiwałaby również kasacja – art. 523§2 k.p.k. Tak jak wskazano wyżej brak możliwości zaskarżenia orzeczenia o karze, podobnie jak w przypadku rozstrzygnięcia o winie, narusza standard konwencyjny, a tym samym pośrednio i konstytucyjny.Słusznie zatem prawidłowo przeprowadzona rozproszona kontrola konstytucyjności, której dokonanie jest obowiązkiem każdego sądu, prowadzi do wniosku, że elementarne zasady prowadzenia sprawiedliwego procesu, nakazywały postąpienie w taki sposób, jak uczynił to Sąd Okręgowy, choć rozstrzygnięcie to nie miało wprost oparcia w krajowych przepisach normujących przebieg procesu karnego.W świetle powyższego skarga nie mogła być uznana za zasadną.Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.][a.ł] ‎