Supreme Court dismisses appeal claiming judges lacked impartiality due to flawed appointment procedures.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's appeal challenging the appellate court's composition, which had previously overturned a acquittal and remanded the case for retrial. The defense argued that two judges were appointed via a flawed procedure by the Judicial Council, violating their impartiality, but failed to provide evidence of actual bias or lack of independence. The court ruled that the defendant, present at the retrial, had implicitly accepted the judges' participation and did not raise the issue earlier, rendering the appeal inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; The court must assess whether a specific judge's appointment procedure violates impartiality standards; a general allegation of flawed appointment without concrete evidence of bias or actual inability to judge fairly does not constitute an absolute ground for appeal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KS 56/25 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie M.J. oskarżonej z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 stycznia 2026 r. skargi obrońcy oskarżonej na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa 280/24, uchylający wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt XII K 119/21, i przekazujący sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił oddalić skargę a uiszczoną opłatą od skargi obciążyć oskarżoną.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt XII K 119/21, Sąd Okręgowy w Warszawie uniewinnił M.J. od popełnienia zarzucanego jej występku wypełniającego dyspozycję art. 286 §1 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. w zw. z art. 12 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Po rozpoznaniu apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego wniesionych na niekorzyść oskarżonej, wskazujących na obrazę prawa procesowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa 280/24, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku sąd ten wskazał, że podstawą wydania wyroku kasatoryjnego jest konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Dotychczasowe postępowanie nie nosiło cech rzetelności i nie zostało przeprowadzone w sposób respektujący zasadę swobodnej oceny dowodów. Po dokonaniu ponownej analizy dowodów w postępowaniu apelacyjnym, sąd ten stwierdził istnienie podstaw do wydania wobec oskarżonej wyroku skazującego, co jednak z uwagi na zakaz reformationis in peius w tym postępowaniu nie jest możliwe. Skargę od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok sądu odwoławczego w całości wskazując na „zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę.”Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
Pismem z dnia 7 października 2025 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w Warszawie poinformował, iż nie korzysta z prawa do udzielenia odpowiedzi na tę skargę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarga nie jest zasadna. Dokonując kontroli wniesionej skargi Sąd Najwyższy nie stwierdził istnienia – na etapie postępowania odwoławczego – wskazywanego przez obrońcę uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Odnosząc się więc do jedynego zarzutu podniesionego w skardze, któremu skarżący nadał rangę bezwzględnego powodu odwoławczego w związku z orzekaniem w postępowaniu odwoławczym przez sędziów X.Y. i X.Y..1 powołanych na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (dalej KRS), w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), trzeba przypomnieć, że zgodnie z treścią uchwały składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I - 4110-1/20 oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. I KZP 2/22, możliwość skutecznego zakwestionowania należytej obsady sądu - w przypadku sądu powszechnego - uwarunkowana jest wykazaniem, iż w konkretnej sprawie wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia sędziego przymiotu niezawisłości i bezstronności w ujęciu obiektywnym, a w konsekwencji sądu orzekającego - do utraty przymiotu sądu jako sądu niezależnego i bezstronnego.
Brak jest zatem podstawy do przyjęcia w sposób generalny, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (choć oczywiście powołania te są wadliwe konstytucyjnie, z uwagi na brak wniosku konstytucyjnego organu;[obecna tzw. KRS nie jest organem wskazanym w art. 186 Konstytucji RP, a zatem także z art. 179 Konstytucji)].
Oznacza to, że udowodnienie zaistnienia nienależytej obsady sądu wymaga wykazania in concreto, że sędzia powołany w takich okolicznościach nie gwarantuje minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Rzecz jednak w tym, że w tej sprawie twierdzenie skarżącego ma charakter ogólnikowy, nie zostało bowiem poparte żadnymi konkretnymi okolicznościami, które dowodziłyby braku bezstronności i niezależności wskazanych sędziów, np. wynikającymi z ich szybkiej ścieżki awansowej, uzyskania awansu w okolicznościach wskazujących na to, iż awans ten nie był merytorycznie uzasadniony, a uzyskany kosztem innych, lepszych sędziów, czy też istnienia określonych jego związków z władzą wykonawczą, która w latach 2018 – 2023 (do końca listopada 2023 r.) starała się zniszczyć niezależność sądownictwa i podporządkować sądownictwo władzy politycznej, dokonując w ten sposób zamachu na zasadnicze filary demokratycznego państwa prawa.
Obrońca oskarżonej w uzasadnieniu zarzutu skargi wskazał jedynie, że wymienieni wcześniej sędziowie nie spełniają minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości bowiem o awans sędziowski ubiegali się i otrzymali go na wniosek wadliwie powołanej Krajowej Rady Sądownictwa, podobnie jak wcześniej wyłączone od orzekania w tej sprawie sędziowie X.Y..2 i X.Y..3 Tyle tylko, że wyłączenie tych sędziów nastąpiło na ich wniosek, zaś w uzasadnieniu postanowieniu z dnia 6 marca 2025 r. II AKo 146/25 poza faktem udziału sędziego X.Y..2 w niekonstytucyjnej procedurze nominacyjnej, odwołano się również do szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych w postępowaniu kasacyjnym, bądź wznowieniowym, w których dokonano analizy wadliwej procedury powołania sędzi X.Y..2 na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, oraz wykazano wystąpienie okoliczności dotyczących tego sędziego, a przesądzających o braku możliwości uznania jej za sędziego bezstronnego i niezależnego od ówczesnej władzy wykonawczej.
Z kolei sędzia X.Y..3, w swoim oświadczeniu dot. rozważenia wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy wskazała na możliwość stwierdzenia istnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji orzekania przez nią w składzie sądu odwoławczego przywołując na poparcie tego stanowiska liczne orzeczenia Sądu Najwyższego, w których przeprowadzony wobec jej osoby, test dał wynik negatywny. Tymczasem w skardze, nie wykazano takich okoliczności, które uprawdopodabniałyby tezę, że sędzia X.Y..1 i X.Y. nie gwarantują minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a Sąd Najwyższy – z urzędu – nie posiadał informacji, które czyniły zasadnym przeprowadzenie w postępowaniu skargowym testu co do tego, czy orzekanie przez sąd odwoławczy, w składzie, w którym zasiadali obaj sędziowie, pozbawiło oskarżoną dostępu do sądu w rozumieniu standardu konwencyjnego (art. 6 ust. 1 EKPC) i konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji).
Mieć też trzeba na uwadze i to, że obrońca oskarżonej, będąc obecnym na terminie rozprawy odwoławczej (k. 839) nie wnosił o wyłączenie sędziów X.Y. i X.Y..1, choć już wtedy znał on skład sądu odwoławczego, o którym zawiadomiono go przecież w dniu 16 lipca 2025 r. i zapewne dysponował wiedzą o otrzymaniu przez tych sędziów nominacji do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w procedurze, która stanowi poważne naruszenie prawa krajowego, a także naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC. Takie zachowanie obrońcy przekonuje, że do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, akceptował on wyznaczony do jej rozpoznania skład sądu odwoławczego, a obecnie podnoszony w skardze zarzut został skonstruowany wyłącznie na potrzeby tego postępowania i jest wynikiem niezadowolenia strony z rozstrzygnięcia sprawy.Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w postanowieniu.[WB][a.ł]