Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KS 11/26 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against appellate court's remittal due to ne peius prohibition violation.

Numero d'incarto II KS 11/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense's appeal against the appellate court's decision to remand the case for retrial. The defense argued this violated procedural rules, but the court found the appellate court correctly identified errors in the first-instance evidence evaluation. The court ruled that remanding the case was necessary because the lower court's acquittal was based on an incomplete assessment of evidence, which would allow for a conviction upon retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 437 § 2 k.p.k.; Art. 454 § 1 k.p.k.: The appellate court may remand a case for retrial only if, after correcting procedural errors, it finds grounds for conviction, as the ne peius principle prohibits imposing a heavier penalty than the first-instance acquittal.

Parole chiave

Generato dall'IA
ne peius principle appellate remittal evidence evaluation error acquittal reversal procedural prohibition criminal appeal retrial conditions impugnabilità della decisione di rinvio

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 437 § 2 k.p.k.
539a ‎§ 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 437 § 2 k.p.k. i art.
Art. 438 pkt 1-3 k.p.k.
437 § 2 zdanie drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np.
Art. 439 § 1 k.p.k.
albo wystąpienie uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k.
Art. 454 § 1 k.p.k.
albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 § 1 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art.
Art. 539a § 3 k.p.k.
Skarga obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna, wobec czego podlegała oddaleniu.Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k.
Art. 634 k.p.k.
Art. 636 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu, obciążając oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw.
art. 191 § 2 k.k
oskarżonego o czyny z art. 191 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 kwietnia 2026 r., skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 października 2025 r., sygn.
art. 437 k.p.k
podstawą do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania jest wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
albo wystąpienie uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
uchwała SN z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18
uchwała SN z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18).Konkludując, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie takich uchybień w zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, których istnienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym zakresie.
postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22
postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2022 r., IV KS 64/21; postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2022 r., II KS 29/21; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2022 r., V KS 36/21).
postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2025 r., II KS 45/24
postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2025 r., II KS 45/24).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KS 11/26 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie M. F. oskarżonego o czyny z art. 191 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 kwietnia 2026 r., skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt IX Ka 1051/25, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt XIV K 9/23 i przekazującego sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, na podstawie k.p.k. p o s t a n o w i ł :

1. oddalić skargę;

2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć oskarżonego.

UZASADNIENIE

M. F. został oskarżony o to, że w dniu 3 kwietnia 2019 r. przy ul. P. w W. stosował groźbę bezprawną w celu wywarcia nacisku na procesy motywacyjne L. K. i zmuszenia go do zwrotu wierzytelności w kwocie 240.000 zł na rzecz P.

1. sp. z o.o., tj. o czyn z art. 191 § 2 k.k.Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt XIV K 9/23 uniewinnił oskarżonego M. F. od popełnienia zarzucanego mu czynu (pkt I), zaś kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa (pkt II). Od powyższego wyroku apelacje wnieśli prokurator i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt IX Ka 1051/25 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie do ponownego rozpoznaniaSkargę od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając mu naruszenie art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.

– poprzez uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy pomimo braku wystąpienia przesłanki warunkującej takie rozstrzygnięcie.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu - Sądowi Okręgowemu w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna, wobec czego podlegała oddaleniu.Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k. podstawą do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania jest wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k. albo wystąpienie uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k.

Tak więc rozpoznanie skargi ogranicza się do zbadania, czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 k.p.k. albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 § 1 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.). Tym samym niedopuszczalne jest, aby Sąd Najwyższy w trybie art. 539a k.p.k. badał merytorycznie prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej w aspekcie uchybień podniesionych w apelacji, jak również zasadność uchybień stwierdzonych przez sąd odwoławczy (zob. postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2022 r., IV KS 64/21; postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2022 r., II KS 29/21; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2022 r., V KS 36/21).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że sąd odwoławczy nie dopuścił się naruszeń, o których mowa w art. 539a ‎§ 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 § 1 k.p.k., na które we wniesionej skardze powołuje się obrońca oskarżonego. Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku wyraźnie wskazał, że wydaniu orzeczenia reformatoryjnego wobec oskarżonego M. F. sprzeciwiał się zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy podniósł, że przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena materiału dowodowego daje podstawy do skazania oskarżonego, wskazał również, że sąd I instancji winien w oparciu o zgromadzone dowody zbadać całokształt okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, przemawiających na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego.

Sąd odwoławczy wskazał nadto, że sąd I instancji winien ponownie przesłuchać świadków biorących udział w zdarzeniu oraz wyjaśnić pojawiające się nieścisłości. Zdaniem sądu ad quem, sąd meriti w toku przewodu sądowego dokonał fragmentarycznej i wybiórczej oceny zebranych dowodów, co doprowadziło do błędnego przekonania o braku możliwości przypisania oskarżonemu winy i sprawstwa zarzucanego mu czynu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie uchybień w zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, skupiając się na analizie zapisu nagrania rozmowy utrwalonej przez pokrzywdzonego i treści opinii fonoskopijnej, co skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym zakresie.

Sąd II instancji uznał, że uniewinnienie oskarżonego było wynikiem niepełnej i nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zawarta w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego argumentacja jednoznacznie wskazuje, że z uwagi na ograniczenie płynące z treści art. 454 § 1 k.p.k., sąd ten nie mógł skazać oskarżonego w instancji odwoławczej. W rozpatrywanej sprawie został zatem spełniony warunek przyjęty w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob. uchwała SN z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18).Konkludując, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie takich uchybień w zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, których istnienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym zakresie.

Sąd ten prawidłowo uzasadnił, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2025 r., II KS 45/24). W realiach przedmiotowej sprawy stwierdzono zatem wystąpienie przesłanki kasatoryjnej w związku z niemożnością wydania wyroku skazującego ze względu na regułę ne peius. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu, obciążając oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. ‎634 k.p.k. [J.J.] [a.ł] ‎