Private prosecutor's dual role as court vice-president and judge warrants case transfer under Art. 37 K.P.K.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted the lower court's request to transfer the private prosecution case to a different court of equal jurisdiction. The private prosecutor, P.R., holds the dual position of Vice-President of the Criminal Division at the court hearing the appeal and previously served as a delegated judge in the first-instance court. The court ruled that these circumstances create a reasonable suspicion of bias, necessitating a transfer to protect judicial impartiality. Despite the transfer, the court emphasized that the original court's judges remain independent and the decision serves the public good of justice.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 37 k.p.k.; Art. 212 § 2 k.k.; When a private prosecutor simultaneously holds a leadership position in the appellate court and previously served as a judge in the first-instance court, the transfer of jurisdiction is required to eliminate reasonable doubts regarding judicial impartiality.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KO 45/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie E.S., oskarżonej z oskarżenia prywatnego o czyn z art. 212 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2021 r., wniosku Sądu Okręgowego w W., zawartego w postanowieniu z dnia 17 maja 2021 r., sygn. IX Ka (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 maja 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IX Ka (…), Sąd Okręgowy w W. wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przekazanie sprawy innemu Sądowi równorzędnemu jest uzasadnione koniecznością wyeliminowania sytuacji, w której fakt pełnienia przez oskarżyciela prywatnego funkcji Wiceprezesa ds. Karnych Sądu Okręgowego w W. mógłby wywoływać w opinii publicznej i u stron postępowania, niezależnie od ich zasadności, wątpliwości co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd orzekający.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny, a okoliczności podniesione w uzasadnieniu postanowienia (wniosku) uzasadniają skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k.Niewątpliwie przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy a jego wykładnia nie może być rozszerzająca (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2009 r., III KO 1/09, OSNKW 2009, z. 3, poz. 23; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., III KO 32/08, OSNwSK 2008, poz. 1231). Nadużywanie art. 37 k.p.k. mogłoby prowadzić do podważenia zaufania do niezależności sądów i bezstronności sędziów, a w efekcie wyrządzić wymiarowi sprawiedliwości szkodę.
Jednocześnie instytucja przewidziana w tym przepisie ma służyć ochronie dobra wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wykształcił się słuszny podgląd, zgodnie z którym jedna z grup sytuacji uzasadniających przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. obejmuje wszelkie okoliczności, które rodziłyby uzasadnione podejrzenie odnośnie do bezstronności sądu. Chodzi o sytuacje, które „mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2021 r., IV KO 29/21).
W rezultacie, w dotychczasowym orzecznictwie zasadnie wskazano, że niewątpliwie sytuacją uzasadniającą zmianę właściwości w trybie art. 37 k.p.k. jest „przypadek, kiedy do sądu wpłynie sprawa, w której pokrzywdzonym i potencjalną stroną procesu jest sędzia wcześniej orzekający w tym sądzie, a obecnie pełniący służbę w sądzie nadrzędnym” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2021 r., III KO 15/21; por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 2020 r., IV KO 79/20), W świetle zaprezentowanej utrwalonej wykładni art. 37 k.p.k. nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zmianę właściwości miejscowej Sądu.
Bezspornym jest fakt, że oskarżyciel prywatny – P.R. – jest Wiceprezesem ds. Karnych Sądu Okręgowego w W., a więc Sądu, który miałby rozpoznawać niniejszą sprawę w postępowaniu odwoławczym. Wypada także podkreślić, że oskarżyciel prywatny jest również Sędzią Sądu Apelacyjnego w (…), a wcześniej orzekał jako Sędzia delegowany w Sądzie Okręgowym w W., czyli Sądzie właściwym do rozpoznania tej sprawy. Wszystkie te okoliczności, ale przede wszystkim fakt sprawowania przez oskarżyciela prywatnego funkcji Wiceprezesa Sądu, który miałby rozpoznawać apelację od wyroku wydanego w I instancji w sprawie oskarżonej E. S., determinują konieczność przekazania sprawy do rozpoznania innemu Sądowi.
Należy jednak podkreślić, że przedmiotowa decyzja w żadnym stopniu nie podważa niezależności Sądu Okręgowego w W. i niezawisłości sędziów w tym Sądzie orzekających. Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu właściwości, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby sprawa z oskarżenia prywatnego P. R. przeciwko E.S. została na etapie postępowania odwoławczego rozpoznana przez Sąd Okręgowy w S., a więc Sąd spoza obszaru apelacji (…), w której służbę sędziowską pełni oskarżyciel prywatny.
Jednocześnie zwrócono uwagę także na względy ekonomiki procesowej, aby po przekazaniu sprawy udział stron w czynnościach procesowych postępowania odwoławczego, ze względu na kryteria geograficzne, nie był nadmiernie uciążliwy.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.