Criminal case transferred to another court due to the victim being a judge to ensure impartiality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court ordered the transfer of a criminal case involving false accusations against a local judge to a different regional court. The lower court requested this transfer to protect judicial impartiality, arguing that the victim's status as a judge created reasonable doubts about the fairness of the proceedings. The Supreme Court agreed, citing the need to maintain public confidence in the judiciary and prevent any perception of bias when a judge is a party to the case.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 37 k.p.k.; When a judge or court employee is a party to criminal proceedings, the case should be transferred to another court to safeguard judicial impartiality and public trust in the fairness of the trial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KO 198/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie B.P., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 3 grudnia 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt II K 680/25, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim postanowieniem z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt II K 680/25, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoje wystąpienie wskazał, że sprawa dotyczy przestępstwa fałszywych oskarżeń skierowanych pod adresem sędzi tutejszego Sądu – X.Y. w związku z wykonywaniem przez nią obowiązków służbowych, wspólnie z innymi pracownikami Sądu. W przekonaniu tego Sądu rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy na zasadach ogólnych godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości z uwagi na mogące się pojawić wątpliwości co do braku obiektywizmu.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Inicjatywa Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie.Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, jeżeli przemawiają za tym istotne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że „zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.
Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2021 r., II KO 34/21, LEX nr 3181529; zob. też: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2019 r., V KO 71/19; LEX nr 2744156). „Jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie.
Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2021 r., III KO 28/21, LEX nr 3316994).Aprobując powyższe zapatrywania prawne, nie podważając kompetencji Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim do obiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy, należy uznać, że z uwagi na status zawodowy osoby pokrzywdzonej oraz okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem postępowania karnego, dla wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności sądu orzekającego celowe stało się skorzystanie przez Sąd Najwyższy z instytucji określonej w art. 37 k.p.k.
Trafnie bowiem Sąd Najwyższy wskazał w jednym z wcześniejszych orzeczeń, że „dobro wymiaru sprawiedliwości postrzegać należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2024 r., I KO 73/24, LEX nr 3735529). W konsekwencji sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach, spoza właściwości Sądu Okręgowego w Lublinie, a jednocześnie nie tak odległego od siedziby Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim.Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.[WB][a.ł]