Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KO 185/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for retrial due to judge appointment by Judicial Council without proven bias.

Numero d'incarto II KO 185/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the convicted defendant's request for a retrial based on a claim that a judge was improperly appointed by the Judicial Council, thereby violating impartiality standards. The defendant argued this appointment rendered the appellate court's decision invalid under specific procedural articles. The court ruled that such appointments do not automatically constitute a breach of impartiality unless specific circumstances prove actual bias, which were absent here.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k. A judge appointed by the Judicial Council after December 2017 does not automatically violate the requirement of impartiality; a breach exists only if specific circumstances demonstrate a lack of independence.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial independence impartiality standard Judicial Council appointment retrial procedure procedural error bias assessment Supreme Court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 i 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności” i w konsekwencji art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany uznał, że w związku z podniesionymi okolicznościami przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest zasadne.Sygnalizacja istnienia uchybienia z art.
Art. 542 § 3 k.p.k.
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdzam podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, 2.
Art. 542 § 2 k.p.k.
439 § 1 pkt 2 k.p.k.W odniesieniu do podstawy wznowieniowej dotyczącej w istocie zarzutu braku bezstronności sędziów i braku wymaganej ich niezależności od władzy wykonawczej (art. 542 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
Art. 6 k.p.k.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust.
art. 258 § 1 k.k
skazanego z art. 258 § 1 k.k., art.
art. 297 § 1 k.k
258 § 1 k.k., art. 297 § 1 k.k.
art. 286 § 1 k.k
art. 542 § 3 k.p.k
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 41 § 1 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KO 185/25 ZARZĄDZENIE Dnia 8 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie K.J. skazanego z art. 258 § 1 k.k., art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. i in., na posiedzeniu w Izbie Karnej Sądu Najwyższego w dniu 8 grudnia 2025 r., z powodu sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2021 r., II AKa 272/19, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdzam podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, 2. odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem, że zażalenie nie przysługuje.

UZASADNIENIE

W dniu 26 września 2025 r. w Sądzie Najwyższym zarejestrowane zostało pismo skazanego K.J., w którym wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie II AKa 272/19, albowiem w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadała sędzia X.Y., która została powołana na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., „co doprowadziło do naruszenia standardu niezawisłości Sądu i jego bezstronności”.

Zdaniem skazanego doszło w związku z powyższym do naruszenia „art. 55 ust. 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 3 ust 1 pkt 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 i 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności” i w konsekwencji art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany uznał, że w związku z podniesionymi okolicznościami przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest zasadne.Sygnalizacja istnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. okazała się niezasadna.

W uchwale połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), na którą także we wniosku powołuje się skazany, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Pogląd ten znalazł potwierdzenie w uchwale I KZP 2/22 z dnia 2 czerwca 2022 r., w której Sąd Najwyższy podkreślił, iż „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”.

Powyższe oznacza, że wydanie orzeczenia przez sąd powszechny, w składzie, którego zasiada sędzia, który uzyskał powołanie w wadliwej procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie stanowi automatycznie uchybienia, które kwalifikowane jest z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a brak bezstronności i niezawisłości takiego sądu należy ustalić in concreto.W tym układzie przywołanie przez skazanego, iż w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie II AKa 272/19 zasiadała sędzia X.Y. powołana przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jak podnosi w piśmie, bez podania dodatkowych okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak jej niezależności od władzy wykonawczej, nie mogą skutkować przyjęciem, że w tym postępowaniu odwoławczym zaistniało uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.W odniesieniu do podstawy wznowieniowej dotyczącej w istocie zarzutu braku bezstronności sędziów i braku wymaganej ich niezależności od władzy wykonawczej (art. 542 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), trzeba wyraźnie stwierdzić, że wznowienie postępowania w tym trybie nie może polegać na przeprowadzaniu po raz pierwszy ustaleń co do istnienia tych okoliczności (tzw. testu niezależności i bezstronności).

Nie chodzi zatem o poszukiwanie w ramach tzw. postępowania testowego okoliczności, które skutkowałyby istnieniem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale tylko o sytuację, gdy co do określonego sędziego istnieją już orzeczenia, w których stwierdzono brak jego niezależności i bezstronności w określonej sprawie. Tylko w takim układzie, gdy okoliczności te w innych postępowaniach zostały stwierdzone, strona może inicjować złożenie sygnalizacji w trybie art. 542 § 3 k.p.k. w innej sprawie (zob. zarządzenie sędziego SN J.M. z dnia 4 marca 2024 r., II KO 172/243).

Tymczasem w dotychczasowych orzeczeniach Sądu Najwyższego w ramach postępowań kasacyjnych nie stwierdzono takiego uchybienia co do sędzi X.Y. (zob. m.in. sprawy II KK 469/22, II KO 25/25, II KO 123/25, II KO 143/25 i II KK 411/25).Należało więc uznać, że nie doszło do naruszenia prawa w postaci art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Warszawie wskazanej w piśmie skazanego Sędzi, powołanej w wyniku procedury przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład ukształtowano w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

W świetle powyższych uwag zbędne było odnoszenie się do wniosku skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, ponieważ kończące postępowanie orzeczenie sądu nie może zostać zaskarżone nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli podstawą wznowienia ma być bezwzględna przyczyna odwoławcza. Wznowienie postępowania może nastąpić tylko z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), zatem strona może jedynie sygnalizować zaistnienie takiego uchybienia, co skazany w swoim piśmie uczynił.Z tych powodów zarządzono, jak na wstępie.[WB][a.ł] ‎