Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KO 114/23 Generato dall'IA

Supreme Court transfers appeal case to another court due to perceived lack of impartiality when the President presides.

Numero d'incarto II KO 114/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the appeal court's request to transfer the case to a different court of equal jurisdiction. The appeal court argued that the President of the Lublin Court of Appeal, acting as the opposing party's representative, could not objectively judge the compensation claim against the state. The Supreme Court agreed, ruling that the external observer's perception of potential bias justified the transfer under Article 37 of the Code of Criminal Procedure. Consequently, the case was reassigned to the Court of Appeal in Rzeszow to ensure the appearance of impartiality.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 37 k.p.k.; Art. 554 § 2a k.p.k.: The Supreme Court may transfer a case to another court of equal jurisdiction if the external observer could reasonably doubt the objectivity of the original court, particularly when the presiding judge represents the opposing party.

Parole chiave

Generato dall'IA
appeal court transfer president impartiality perceived bias Code of Criminal Procedure state compensation claim complessità della procedura concorso di domande d'estradizione motivi di cassazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 37 k.p.k.
akt II AKa 205/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił uwzględnić wniosek i sprawę Sądu Apelacyjnego w Lublinie oznaczoną sygnaturą akt II AKa 205/23 przekazać do rozpoznaniaSądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie.
art. 554 § 2a k.p.k.
Zgodnie z art. 554 § 2a k.p.k. stroną postępowania o zadośćuczynienie jest m.in.
art. 37 k.p.k
akt II AKa 205/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KO 114/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie D.K. o zadośćuczynienie za niesłuszne wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 września 2023 r. wniosku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, zawartego w postanowieniu z dnia 16 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 205/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił uwzględnić wniosek i sprawę Sądu Apelacyjnego w Lublinie oznaczoną sygnaturą akt II AKa 205/23 przekazać do rozpoznaniaSądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 205/23, Sąd Apelacyjny w Lublinie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny podniósł, że zawisła przed nim w instancji odwoławczej sprawa o zadośćuczynienie w związku z odbyciem przez D.K. kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Lublinie wydanym w sprawie IV K 90/16, zmienionym następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie IV K 232/16 (z akt wynika, że prawidłowa sygnatura to II AKa 232/16), w wymiarze wyższym niż faktyczny wymiar kary łącznej.

Sąd Apelacyjny wskazał, że w tej sprawie rolę reprezentanta strony pełni Prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie, co może rodzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania tej sprawy przez Sąd Apelacyjny w Lublinie. Sąd wnioskujący powołał się przy tym na stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2022 r. w sprawie III KK 404/21, w którym podniesiono, że skoro roszczenie w tej konkretnej sprawie było skierowane przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Sąd Okręgowy w Lublinie, a ten Sąd – jako jednostka administracyjna i budżetowa – podlega Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie, to rozpoznanie sprawy przez sędziego pełniącego funkcję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie mogło być postrzegane jako nieobiektywne.

Z tego orzeczenia wywiódł, że w układzie procesowym zaistniałym w zawisłej przed nim sprawie konieczne jest zastosowanie instytucji z art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny, dlatego został uwzględniony, a sprawę zainicjowaną apelacją pełnomocnika wnioskodawcy o sygnaturze akt II AKa 205/23, zawisłą w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie, przekazano do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie. Ma rację Sąd wnioskujący, że za takim rozstrzygnięciem przemawia wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości nie jest zdefiniowane w ustawie. Natomiast w orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że obejmuje ono sytuacje, w których postronny, obiektywny obserwator mógłby wyrazić uzasadnioną opinię, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy i tym samym zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów byłby narażony na szwank (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2023 r., II KO 97/23). Kluczowe nie jest więc to, że Sąd pierwotnie właściwy rzeczywiście jest w stanie rozpoznać daną sprawę obiektywnie i bezstronnie, ale właśnie perspektywa zewnętrznego obserwatora i zaistnienie takiego układu procesowego, który pozwoli mu na wyrażenie uzasadnionych wątpliwości co do obiektywizmu sądu właściwego.

Zgodnie z art. 554 § 2a k.p.k. stroną postępowania o zadośćuczynienie jest m.in. Skarb Państwa. W tej sprawie organem reprezentującym Skarb Państwa jest Prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł apelację od wyroku Sądu I instancji, tym samym stał się podmiotem inicjującym postępowanie odwoławcze. Trafnie podnosi Sąd wnioskujący, że w sytuacji, w której Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznawałby środek odwoławczy wniesiony w sprawie o zadośćuczynienie, w której stronę przeciwną wobec wnioskodawcy reprezentuje Prezes tego Sądu, u postronnego obserwatora mogłyby powstać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu Sądu właściwego.

Pogląd o zasadności zastosowania instytucji z art. 37 k.p.k. w podobnych okolicznościach nie jest odosobniony, bowiem był już kilkakrotnie wyrażany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. w szczególności postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2023 r., II KO 10/23; z dnia 10 maja 2023 r., II KO 47/23; z dnia 25 maja 2023 r., IV KO 36/23; z dnia 28 czerwca 2023 r., II KO 67/23; z dnia 23 sierpnia 2023 r., II KO 97/23). W ocenie Sądu Najwyższego nie ma przeszkód, aby ta sprawa została rozpoznana przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie.

Przy wyborze Sądu równorzędnego właściwego do rozpoznania sprawy po przekazaniu Sąd Najwyższy kierował się względami odległości od Sądu pierwotnie właściwego, aby nie utrudnić stronom realizacji ich prawa do udziału w postępowaniu odwoławczym. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. (T.M.)[ms]