Supreme Court dismisses retrial request as groundless due to lack of statutory retrial grounds and evaluation of evidence.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the defendant's request for a retrial, ruling it clearly unfounded. The defendant argued that psychiatrists excluded a diagnostic error and claimed key witnesses were not heard, while also requesting a state-appointed lawyer. The court determined that none of the alleged circumstances met the statutory requirements for a retrial under the Code of Criminal Procedure, as the psychiatric opinions were based on actual examinations and the defendant's claims regarding his mental state were merely declaratory.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 540 § 1 k.p.k.; Art. 540a k.p.k.; Art. 540b k.p.k.; Art. 545 § 3 k.p.k.: A request for retrial must cite specific statutory grounds; failure to do so, or where arguments merely re-evaluate evidence without new facts, warrants dismissal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KO 106/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie S. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k. w dniu 14 grudnia 2021 r. wniosku skazanego w przedmiocie wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt XVIII K (…) na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIESąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II AKa (…) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt XVIII K (…) w ten sposób, że w pkt I. 6 wyroku jako podstawę skazania oskarżonego i wymierzonej mu kary przyjął art. 263 § 2 k.k., w pozostałej części wyrok ten utrzymał w mocy. W dniu 29 września 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania i zwolnienie go od uiszczenia opłaty.
W piśmie tym skazany wskazał, że został skazany za przestępstwa, których nie popełnił, a ponadto lekarze psychiatrzy stanowczą wykluczają tzw. „błąd diagnostyczny”, twierdząc, że skazany jest osobą chorą psychicznie i powinien być leczony, a nie ukarany. Z pisma skazanego wynika też, że biegli sporządzający opinię na polecenie sędziego rozpoznającego sprawę nie badali skazanego. W dalszej części pisma skazany podniósł, że w sprawie tej nie przesłuchano kluczowych świadków, którzy twierdzili, że jest on „bardzo poważnie chory psychicznie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie trzeba podkreślić, że choć w istocie głównym żądaniem skazanego jest przyznanie mu obrońcy z urzędu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to taki wniosek skazanego inicjuje postępowanie wznowieniowe, albowiem tylko w takim postępowaniu dokonuje się oceny zasadności ustanowienia obrońcy z urzędu (por. art. 84 § 3 k.p.k.). We wniosku takim nie tylko zawarte musi być żądanie ustanowienia obrońcy z urzędu (oraz uzasadnienia tego żądania np. swoją sytuacja majątkową), ale także musi być określona, choćby w sposób uproszczony (wstępny), sytuacja, która zdaniem skazanego uzasadnia wszczęcie nadzwyczajnego postępowania, jakim jest postępowanie wznowieniowe.
W sytuacji, gdy z wniosku o wznowienie postępowania złożonego osobiście przez skazanego wynika, że opisane w nim okoliczności nie mieszczą się w podstawach wznowieniowych, przepis art. 545 § 3 k.p.k. obliguje do odmowy przyjęcia takiego wniosku i dalszych czynności – w tym ustanowienia obrońcy z urzędu – nie prowadzi się. Minimalnym wymogiem takiego wniosku skazanego powinno być wskazanie takich okoliczności (np. w aspekcie art. 540 § 1 k.p.k.- nowe fakty lub dowody wskazujące na niepopełnienie przestępstwa lub skazanie go za przestępstwo zagrożone surowsza karą, albo popełnienie przestępstwa w związku z postępowaniem karnym w którym go skazano), które formalnie (wstępnie) mieszczą się w ustawowo określonych podstawach do wznowienia postępowania, a zatem, pozwalają prowadzić dalsze czynności kontrolne oparte na tych podstawach, w tym, rozpoznać wniosek o ustanowienie obrońcy z urzędu w celu oceny przez takiego obrońcę, czy te okoliczności rzeczywiście wystąpiły i czy dają one podstawę do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie.
Takiego stanu rzeczy skazany niewątpliwie miał świadomość, skoro stosowne pouczenie otrzymał w poprzedniej sprawie zainicjowanej jego wnioskiem o wznowienie postępowania (por. II KO 85/19 Sądu Najwyższego). Takiego wymogu skazany w obecnym wniosku nie spełnił, co musiało skutkować odmową jego przyjęcia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., skoro okoliczności podniesione przez skazanego nie mieszczą się w podstawach do wznowienia postępowania wskazanych w art. 540 k.p.k., art. 540 a k.p.k. i 540 b k.p.k. Analiza wniosku skazanego pozwala stwierdzić, że żadna ze wskazanych w nim okoliczności nie mieści się w katalogu przesłanek zawartych we wcześniej wspomnianych przepisach, a zarzuty jakie stawia skazany wyrokom wydanym w jego sprawie dotyczą oceny materiału dowodowego, w szczególności wydanych w sprawie opinii i ustaleń sądów obu instancji co do okoliczności związanych ze stanem jego zdrowia psychicznego, a w konsekwencji, kwestii jego poczytalności w chwili popełnianych przestępstw.
W tym przecież celu skazany odwołując się do opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych im. J. Sehna w K. (sporządzonej w dniu 29 maja 2009 r. m.in. przez psychiatrę dr. hab. J.H.) podważa jej wiarygodność akcentując fakt, że została ona wydana na polecenie sędziego prowadzącego sprawę, jak i to, iż wydano ją bez osobistego badania skazanego. Rzecz w tym, że żadna z podnoszonych kwestii nie stanowi podstawy do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania. Dość przecież wskazać, że jak wynika z treści samej opinii została ona sporządzona przez biegłych psychiatrów dr. hab.
J. H. i dr. med. E. S. oraz psychologa prof. dr. hab. J. K. G. nie tylko na podstawie akt sprawy, ale także badania psychiatrycznego i psychologicznego S. M. przeprowadzonego w dniach 26-28 stycznia 2019 r. w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w W., Klinika Psychiatrii Sądowej (k.409 oraz 542 akt sądowych XVIII K […]). Jak wynika z treści tej opinii (str. 22-23) w przedmiotowym badaniu wzięli udział opiniujący biegli, dodatkowo w celach szkoleniowych psycholog i psychiatra zatrudniony w Klinice Psychiatrii Sądowej IPN oraz skazany, któremu poza badaniem sądowo- psychiatrycznym i sądowo-psychologicznym wykonano również badanie obrazowe mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego oraz badanie ogólne moczu w celu wykrycia ewentualnych obecności endogennych substancji toksycznych.
Podawana zatem obecnie przez skazanego informacja o braku jego osobistego udziału w badaniach poprzedzających wydanie ww. opinii jest nieprawdziwa. Warto przy tym zauważyć, że kwestia oceny załączonych do akt sprawy opinii sądowo psychiatrycznych czy psychologicznych, a w konsekwencji poczytalności skazanego, była przedmiotem wyczerpujących rozważań sądu drugiej instancji (patrz str. 5-12 uzasadnienia wyroku – numeracja SN). Szczególnie podkreślić trzeba, na co wprost wskazuje lektura uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w (…), że opinie sporządzane po sierpniu 2004 r. a więc od czasu zakwestionowania przez biegłych rozpoznania u skazanego schizofrenii paranoidalnej, w sposób tożsamy wskazywały u skazanego brak objawów choroby psychicznej, oceniając istniejące objawy w kategorii zaburzeń osobowości.
Wskazywane aktualnie przez skazanego stwierdzenia dotyczące odmiennej diagnozy postawionej przez lekarzy (prawdopodobnie Służby Więziennej – przyp. SN) stwierdzającej u skazanego chorobę psychiczną, odnoszą się do obecnego jego stanu zdrowia, a przede wszystkim mają charakter wyłącznie deklaratywny. Wobec faktu, że okoliczności wskazane przez skazanego w jego wniosku nie mieszczą się w podstawach prawnych do wznowienia postępowania, należało orzec jak powyżej.