Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 89/18 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court decision regarding customs officer's indictment power in fiscal crimes without prosecutor approval.

Numero d'incarto II KK 89/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's dismissal of the case, ruling that the customs officer lacked authority to indict without prosecutor approval. Although the investigation was under prosecutor supervision, the indictment was filed before the 2015 law change requiring such approval. The court held that prior procedural rules allowed the customs officer to act independently, making the indictment valid under the law at the time.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 155 § 1 k.k.s.; Art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.: The Supreme Court established that a fiscal organ may independently indict in fiscal crimes under prior law, even if the investigation was under prosecutor supervision, provided the indictment was filed before the statutory change requiring prosecutor approval.

Parole chiave

Generato dall'IA
fiscal crimes customs officer indictment power prosecutor supervision procedural history statutory change validity of indictment difetto di legittimazione del ministero pubblico

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 155 § 1 k.k.s.
Jednak z chwilą zamknięcia dochodzenia kończył się ów nadzór prokuratora, na co wskazuje unormowanie zawarte w art. 155 § 1 k.k.s. w brzmieniu obowiązującym w momencie wnoszenia aktu oskarżenia, tj.
Art. 155 § 2 k.k.s.
Jednak z chwilą zamknięcia dochodzenia kończył się ów nadzór prokuratora, na co wskazuje unormowanie zawarte w art. 155 § 1 k.k.s.
Art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wydał postanowienie, sygn.
Art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
W dniu 26 stycznia 2017 roku, Sąd Rejonowy w Ł., działając na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., wydał kolejne postanowienie, sygn.
Art. 113 § 1 k.k.s.
z art. 113 § 1 k.k.s., zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej skierowane w sprawie o sygn.
Art. 632 ust. 2 k.p.k.
nie zawiera znamion czynu zabronionego,2.na podstawie art. 632 ust 2 k.p.k.
Art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw.
art. 107 § 1 k.k
H.oskarżonych z art. 107 § 1 k.k.s.
art. 9 § 3 k.k
art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k
na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II KK 89/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)‎SSN Jerzy GrubbaProtokolant Anna Janczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry,‎w sprawie Ł. B. i M. H.oskarżonych z art. 107 § 1 k.k.s. i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 28 listopada 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego – na niekorzyść‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.‎z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt V Kz […]‎utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Ł.‎z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt VI K […], uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIEUrząd Celny […] w Ł. prowadził przeciwko Ł. B. i M. H. postępowanie przygotowawcze o przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. w formie dochodzenia, które zostało wszczęte w dniu 17 marca 2014 r. Przedmiotowe dochodzenie było dwukrotnie przedłużane postanowieniami Izby Celnej w Ł. z dnia 17 czerwca 2014 roku oraz z dnia 29 lipca 2014 roku, a następnie powyżej 6 miesięcy postanowieniami Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ł. z dnia: 25 sierpnia 2014 roku, 26 listopada 2014 roku i 20 stycznia 2015 roku.Aktem oskarżenia wniesionym do Sądu Rejonowego w Ł. w dniu 10 kwietnia 2015 roku, Naczelnik Urzędu Celnego […] w Ł. oskarżył:1.Ł.

B. o to, że będąc prezesem zarządu spółki z o.o. „B.” z siedzibą w K. przy ul. M. […] w dniu 25 lutego 2014 roku w lokalu o nazwie „G.” znajdującym się w Ł. przy ul. G. […], urządzał gry na trzech automatach do gier losowych o nazwie G. nr […], P. nr […] i V. nr […], bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach losowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540), tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.2.M.

H. o to, że prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą „M.” w dniu 25 lutego 2014 roku w lokalu o nazwie „G.” znajdującym się w Ł. przy ul. G. […], urządzał gry na czterech automatach do gier losowych o nazwie T. bez numeru, stanowiącym własność A. G. oraz o nazwie G. nr […], P. nr […] i V. nr […], stanowiących własność spółki z o.o. „B.” z siedzibą w K. przy ul. M. […], bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach losowych (Dz.

U. Nr 201, poz.1540), tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s.W dniu 31 sierpnia 2015 roku, Sąd Rejonowy w Ł. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wydał postanowienie, sygn. akt VI K […], na podstawie którego:1.umorzył postępowanie w sprawie wobec uznania, że czyn oskarżonych Ł. B. i M. H. nie zawiera znamion czynu zabronionego,2.na podstawie art. 632 ust 2 k.p.k. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego M. H. kwotę 540 złotych tytułem zwrotu kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru.Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem, przez Urząd Celny […] w Ł..

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 roku, sygn. akt V Kz […], Sąd Okręgowy w Ł., na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej skierowane w sprawie o sygn. akt V Kz 142/15 przez Sąd Okręgowy w Łodzi na gruncie analogicznego stanu prawnego.Na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 9 grudnia 2016 roku, postępowanie niniejsze zostało podjęte, zaskarżone postanowienie uchylone, a sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.

W dniu 26 stycznia 2017 roku, Sąd Rejonowy w Ł., działając na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., wydał kolejne postanowienie, sygn. akt VI K […], na podstawie którego umorzył postępowanie karne prowadzone przeciwko oskarżonym w tej sprawie Ł. B. i M. H., ze względu na brak skargi uprawnionego oskarżyciela.W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd Rejonowy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I KZP 13/15, Lex nr 1963640, stwierdził, że „przedłużenie przez prokuratora na podstawie art. 153 § 1 zd. trzecie k.k.s. na okres powyżej 6 miesięcy dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowanego przez organ nadrzędny nad tym organem, oznacza objęcie przez prokuratora nadzorem tego dochodzenia i obliguje go do realizowania swoich uprawnień płynących z art. 298 § 1 k.p.k. i art. 326 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s”.

Zdaniem Sądu, sam fakt przedłużenia okresu dochodzenia przez prokuratora oznacza objęcie postępowania przygotowawczego nadzorem prokuratora, nawet jeśli nie zostało wydane osobne postanowienie w kwestii takiego nadzoru. W związku z tym - zgodnie z art. 153 § 1 i 2 k.k.s. - to prokurator jest jedynym uprawnionym organem do sporządzenia i wniesienia aktu oskarżenia do sądu. Dlatego wniesienie aktu oskarżenia przez Urząd Celny […] w Ł. stanowiło przeszkodę do dalszego procedowania, wymienioną w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., której konwalidowanie było niemożliwe, albowiem akt oskarżenia przeciwko Ł.

B. i M. H. nie został wniesiony ani zatwierdzony przez prokuratora.Powyższe postanowienie zaskarżył Naczelnik Urzędu Celnego […] w Ł.. Po rozpoznaniu zażalenia Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 roku, sygn. akt V Kz […], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy w Ł. wskazał m.in., że „to prokurator podejmując decyzję o przedłużeniu czasu trwania postępowania przygotowawczego na gruncie art 153 § 1 k.k.s. rozpoczyna nadzór nad tym postępowaniem z mocy prawa i trwa on do zakończenia postępowania przygotowawczego, co objawia się umorzeniem postępowania lub wniesieniem aktu oskarżenia do sądu i ta ostatnia czynność należy wtedy do gestii prokuratora”, za czym przemawia także obecne brzmienie przepisu art 155 § 1 2 k.k.s. Przepis ten stanowi, „że to do prokuratora, a nie do organu finansowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze należy wnoszenie aktu oskarżenia, gdy objął on nadzór nad postępowaniem przygotowawczym w wyniku przedłużenia czasu jego trwania”.

Wprawdzie Sąd Okręgowy zauważył, że do dnia 30 czerwca 2015 roku, art 155 § 1 i 2 k.k.s. miał inne brzmienie i nie mówił wprost, że to prokurator wnosi akt oskarżenia, jednak w ocenie Sądu odwoławczego „słusznie Sąd meriti upatruje tego uprawnienia na gruncie przepisów przed nowelizacją w treści art 298 § 1 k.p.k. i art 326 k.p.k. w zw. z art 113 § l k.k.s. i w świetle powołanych przepisów prokurator sprawujący nadzór nad postępowaniem był organem uprawnionym do zatwierdzenia i wniesienia aktu oskarżenia w sprawie niniejszej”.Postanowienie to zostało zaskarżone w całości kasacją na niekorzyść oskarżonych Ł.

B. i M. H. przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego. Skarżący podniósł w kasacji (która wpłynęła do Sądu Najwyższego w dniu 2 marca 2018 r.) zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na wyrażeniu błędnego poglądu, iż z uwagi na przedłużenie przez prokuratora czasu trwania dochodzenia w sprawie, na podstawie art. 153 § 1 zdanie trzecie k.k.s. w brzmieniu przed dniem 1 lipca 2015 roku, co oznaczało objęcie tego postępowania prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego nadzorem, który trwa do jego zakończenia, jedynym uprawnionym organem do wniesienia w tej sprawie aktu oskarżenia w dniu 10 kwietnia 2015 roku, w myśl obecnie obowiązujących przepisów art. 155 § 1 i 2 k.k.s., był prokurator, co skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwego postanowienia Sądu I instancji o umorzeniu postępowania karnego przeciwko Ł.

B. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i M. H. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s., z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela, podczas gdy w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 roku, Urząd Celny […] w Ł. był uprawniony do sporządzenia aktu oskarżenia i wniesienia go do właściwego sądu, a zmiana z dniem I lipca 2015 roku stanu prawnego obejmująca uregulowania dotyczące uprawnień prokuratora i finansowych organów postępowania przygotowawczego w zakresie wnoszenia aktu oskarżenia, która nastąpiła na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2013 r., poz. 1247, zwana dalej ustawą z 27 września 2013 r.), nie mogła mieć wpływu na skuteczność wniesionego wcześniej aktu oskarżenia.Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu.Przyznać należy rację skarżącemu, że stanowisko zajęte przez Sąd Okręgowy w Ł. jest nietrafne.

Na gruncie ustawy Kodeks karny skarbowy obowiązującej także do dnia 30 czerwca 2015 r., - zgodnie z ówczesnym brzmieniem przepisów art. 153 § 1 k.k.s. i art. 155 § 1 k.k.s., - prokurator podejmując decyzję o przedłużeniu trwania dochodzenia, rozpoczynając tym samym nadzór nad postępowaniem przygotowawczym prowadzonym przez organ finansowy, z mocy ustaw nie był jedynym uprawnionym podmiotem do sporządzenia i wniesienia aktu oskarżenia.Prawdą jest, że postępowanie przygotowawcze, prowadzone w niniejszej sprawie przez organ finansowy, było wielokrotnie przedłużane przez prokuratora, co zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r., I KZP 13/15 (OSNKW 2016/3/17), oznaczało objęcie przez prokuratora nadzorem tego dochodzenia.

Jednak z chwilą zamknięcia dochodzenia kończył się ów nadzór prokuratora, na co wskazuje unormowanie zawarte w art. 155 § 1 k.k.s. w brzmieniu obowiązującym w momencie wnoszenia aktu oskarżenia, tj. sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 września 2013 r. Zgodnie bowiem z ówczesnym brzmieniem tego przepisu, w ciągu 14 dni od daty zamknięcia dochodzenia finansowy organ postępowania przygotowawczego sporządza akt oskarżenia i wnosi do właściwego sądu oraz popiera go przed tym sądem. O wniesieniu aktu oskarżenia w sprawie o przestępstwo skarbowe organ finansowy niezwłocznie zawiadamia prokuratora przez doręczenie odpisu tego aktu.Zatem, wbrew stanowisku wyrażonemu w postanowieniu Sądu drugiej instancji, w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.).

Przepis art. 155 § 1 i 2 k.k.s., zgodnie z jego brzmieniem obowiązującym od 1 lipca 2015 r., czyli po wejściu w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r., stanowi, że w wypadku dochodzenia o przestępstwo skarbowe objęte nadzorem prokuratora jedynie prokurator może sporządzić i wnieść akt oskarżenia. Jednak akt oskarżenia został wniesiony w niniejszej sprawie przed 1 lipca 2015 r., a zgodnie z art. 28 wspomnianej powyżej ustawy nowelizującej, czynności procesowe dokonane przed dniem jej wejścia w życie są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.Tymczasem w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 r.

– co już w istocie zauważono powyżej – przepisy Kodeksu karnego skarbowego samodzielnie regulowały czynności związane ze sporządzeniem i wnoszeniem aktu oskarżenia, wskazując w art. 155 § 1 k.k.s., że w dochodzeniu należą one do kompetencji finansowego organu postępowania przygotowawczego i nie przewidywały one w tym zakresie żadnego wyjątku dla dochodzeń nadzorowanych przez prokuratora. Skoro zatem w poprzednim stanie prawnym nie przewidziano obowiązku zatwierdzania aktu oskarżenia przez prokuratora, nawet jeśli obejmował on dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe swoim nadzorem, to sporządzenie i wniesienie aktu oskarżenia przez organ finansowy nie stanowi uchybienia, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. w wyrokach: z dnia 22 lutego 2017 r., sygn.

IV K 225/15, Lex nr 2258047 i sygn. K 282/16. Lex nr 2258048 oraz w postanowieniu z dnia 16 marca 2017 r., sygn. KK 20/17, Lex nr 2254807. Uwzględnienie kasacji skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego nią postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. i przekazaniem temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania. W jego toku Sąd ten uwzględni powyższe spostrzeżenia i wnioski.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.