Supreme Court allows appeal when appeal involves factual issues and defendant requests presence.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland allowed the cassation appeal against a second-instance judgment that failed to summon the defendant to the appeal hearing. The defendant argued that the lower court violated procedural rights by not bringing him to court despite his request, given the appeal involved significant factual disputes. The court ruled that while legal-only appeals may proceed with only counsel present, appeals involving factual issues require the defendant's presence to ensure a fair trial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 6 k.p.k.; Art. 451 k.p.k.: The court must summon the defendant to an appeal hearing unless the appeal concerns purely legal issues; when factual questions are at stake, the defendant's presence is required to safeguard the right to a fair trial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
WYROK Z DNIA 21 SIERPNIA 2007 R.
II KK 81/07
1. Z brzmienia art. 451 k.p.k. wynika, że uprawnienie sądu do
uznania, iż udział oskarżonego w rozprawie nie jest konieczny stanowi
wyjątek („chyba że”), natomiast doprowadzenie oskarżonego na rozprawę odwoławczą i wydanie pozytywnej decyzji w tym przedmiocie [„... sąd
odwoławczy (...) zarządza sprowadzenie ...”] powinno być regułą.
2. Wówczas gdy apelacja ogranicza się wyłącznie do kwestii prawnych, można uznać za wystarczające, aby w rozprawie apelacyjnej, pomimo złożenia przez oskarżonego wniosku o doprowadzenie, uczestniczył jedynie jego obrońca; w innych przypadkach, zwłaszcza gdy przedmiotem postępowania odwoławczego są kwestie natury faktycznej, to
umożliwienie oskarżonemu pozbawionemu wolności udziału w rozprawie
odwoławczej jest konieczne, ze względu na obowiązek zachowania reguł
rzetelnego procesu, w tym prawa do obrony.
Przewodniczący: sędzia SN E. Sadzik.
Sędziowie SN: M. Buliński (sprawozdawca),
H. Gordon–Krakowska.
Prokurator Prokuratury Krajowej: K. Parchimowicz.
Sąd Najwyższy w sprawie Grzegorza B., skazanego z art. 200 k.k. i
art. 197 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 21
sierpnia 2007 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku
Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 października 2006 r., zmieniającego
wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 maja 2006 r.
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę p r z e k a z a ł Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Z uzasadnienia:
Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 maja 2006 r. Grzegorz
B. został skazany (...) łącznie na karę 6 lat pozbawienia wolności.
Apelację od tego wyroku złożył obrońca oskarżonego (...).
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 27 października 2006 r.
zmienił zaskarżone orzeczenie, przez uzupełnienie podstawy skazania
oskarżonego za czyn 1 i 2 – o art. 4 § 1 k.k. i art. 200 k.k. w brzmieniu
zgodnym z ustawą z dnia 1 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 626), zaś za
czyn 3 – o art. 4 § 1 k.k. i art. 197 § 1 k.k. w brzmieniu zgodnym z ustawą z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz. U. Nr 88, poz. 563), a w pozostałym
zakresie wyrok ten utrzymał w mocy.
Kasację od tego wyroku złożył obrońca skazanego zarzucając temuż orzeczeniu rażącą obrazę przepisów postępowania, m. in.:
- art. 6 i 451 – zaniechanie doprowadzenia na rozprawę skazanego (...).
Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca skazanego poparł wniesioną kasację, a prokurator Prokuratury Krajowej poparł kasację
w zakresie pierwszego zarzutu i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu
odwoławczym, w pozostałym zakresie wniósł o uznanie kasacji jako
oczywiście bezzasadnej.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
(...) Rację ma skarżący zarzucający orzeczeniu sądu odwoławczego rażącą obrazę prawa procesowego, a mianowicie art. 6 k.p.k. i art.
451 k.p.k. przez zaniechanie doprowadzenia na rozprawę apelacyjną
oskarżonego wnoszącego o to.
Z brzmienia art. 451 k.p.k. wynika, że uprawnienie sądu do uznania, iż udział oskarżonego w rozprawie nie jest konieczny stanowi wyjątek („chyba że”), natomiast doprowadzenie oskarżonego na rozprawę
odwoławczą i wydanie pozytywnej decyzji w tym przedmiocie [„... sąd
odwoławczy (...) zarządza sprowadzenie...”] powinno być regułą.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że wówczas, gdy apelacja
ogranicza się wyłącznie do kwestii prawnych, można uznać za wystarczające, aby w rozprawie apelacyjnej, pomimo złożenia przez oskarżonego wniosku o doprowadzenie, uczestniczył jedynie jego obrońca; w
innych przypadkach, zwłaszcza gdy przedmiotem postępowania odwoławczego są kwestie natury faktycznej, to umożliwienie oskarżonemu
pozbawionemu wolności udziału w rozprawie odwoławczej jest konieczne, ze względu na obowiązek zachowania reguł rzetelnego procesu, w
tym prawa do obrony (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2006 r., V KK 236/06, LEX nr 198107; z dnia 28 października 2004
r., III KK 50/04, LEX nr 146316; z dnia 6 stycznia 2004 r., V KK 323/03,
LEX nr 147314; z dnia 6 listopada 2002 r., II KKN 871/01, LEX nr 74397;
z dnia 25 maja 2001 r. IV KKN 591/00, LEX nr 51404; z dnia 27 lutego
2001 r., III KKN 383/99, LEX nr 51992; uchwała Sądu Najwyższego z
dnia 18 października 2001 r., KZP 25/01, OSNKW 2001, z. 1112, poz.
88).
W przedmiotowej sprawie w nader lakonicznej apelacji podniesiono
jednakże zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów
postępowania przez rozstrzyganie poważnych wątpliwości na niekorzyść
oskarżonego i bezkrytyczne danie wiary zeznaniom pokrzywdzonych,
chociaż zeznania te są ogólnikowe, mało konkretne (art. 5 § 2 k.p.k. i art.
7 k.p.k.). W takim przypadku, zgodnie z art. 451 k.p.k., sąd odwoławczy
winien uwzględnić wniosek oskarżonego i zarządzić doprowadzenie go
na rozprawę by nie pozbawiać go przysługującego mu prawa do obrony
określonego m.in. w art. 6 k.p.k., jak i w przepisach rangi konstytucyjnej
(art. 45 ust. 1 i art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz
w normach traktatowych (art.6 ust.1 i 3 lit. c Europejskiej Konwencji o
Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). (...)