Supreme Court dismisses cassation for clerical date error, ruling correction belongs to Art. 105 K.P.K., not cassation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the General Prosecutor's cassation appeal against a lower court verdict regarding a false date of the crime. The prosecutor argued the error constituted a procedural violation, but the court found the discrepancy between 2004 and 2007 was an obvious clerical mistake resulting from negligence. Consequently, the court ruled that such errors must be corrected under Article 105 of the Code of Criminal Procedure rather than through the cassation process.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 105 § 1 k.p.k.; Art. 521 k.p.k.; An obvious clerical error in a judgment regarding the date of a crime, resulting from negligence, must be corrected under Art. 105 k.p.k. and cannot be the subject of a cassation appeal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
POSTANOWIENIE Z DNIA 31 PAŹDZIERNIKA 2008 R.
II KK 64/08
Błędne oznaczenie w wyroku daty popełnienia czynu zabronionego
stanowi oczywistą omyłkę pisarską, o ile jest niewątpliwe, że było następstwem nieuwagi, a nie błędu w ustaleniach faktycznych; omyłka taka powinna być korygowana w trybie określonym w art. 105 k.p.k.
Przewodniczący: sędzia SN T. Artymiuk.
Sędziowie: SN R. Malarski (sprawozdawca),
SA (del. do SN) H. Komisarski.
Prokurator Prokuratury Krajowej: M. Wilkosz-Śliwa.
Sąd Najwyższy w sprawie Jacka K., skazanego z art. 270 § 1 k.k. w
zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 31
października 2008 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 28 sierpnia 2007 r.
o d d a l i ł kasację (...).
Z uzasadnienia:
Prokurator oskarżył Jacka K. o to, że „od 14 czerwca do 8 lipca 2004
roku”, działając czynem ciągłym, w celu użycia za autentyczne, podrobił
cztery dokumenty, to jest o popełnienie przestępstwa określonego w art.
270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Oskarżyciel publiczny jednocześnie wystą-
pił, na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary grzywny w wysokości 100 stawek
dziennych, po 10 zł każda, oraz obciążenie oskarżonego kosztami postępowania. Sąd Rejonowy w Ł., na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2007 r.,
uwzględnił prokuratorski wniosek, podając jednak w wyroku błędnie, że
przestępstwo miało miejsce w okresie „od 14 czerwca do 8 lipca 2007 roku”. Strony nie zaskarżyły wyroku i uprawomocnił się on w dniu 5 września
2007 r.
Kasację w trybie art. 521 k.p.k. na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku
naruszenie prawa procesowego – art. 14 § 1 k.p.k. i art. 413 § 1 pkt 4 i § 2
pkt 1 k.p.k. – polegające na błędnym przytoczeniu opisu czynu, którego
popełnienie oskarżyciel zarzucił Jackowi K., i w konsekwencji uznaniu go
za winnego i skazaniu za czyn, który nie został mu zarzucony w akcie
oskarżenia. W efekcie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie – abstrahując od kwestii kierunku kasacji, który
mógł wywołać kontrowersje (choćby ze względu na potrzebę określenia na
nowo początku okresu zatarcia skazania) – należało ustosunkować się do
poglądu skarżącego, wynikającego z uzasadnienia skargi kasacyjnej, że
mylne oznaczenie w wyroku czasu popełnienia przestępstwa nie może zostać uznane za oczywistą omyłkę pisarską w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.k.
Stanowisko takie wypadało ocenić jako nazbyt rygorystyczne i zdecydowanie uproszczone. Nie negując utrwalonych od dawna w judykaturze zapatrywań, że wymieniony przepis pozwala jedynie na prostowanie takich omyłek, które nie dotyczą materialnej treści orzeczenia i są przy tym oczywiste
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1970 r., III KZ
76/70, OSNKW 1970, z. 11, poz. 149), i tym samym wyklucza możliwość
prostowania w trybie w nim określonym elementów dotyczących merytorycznej treści wyroku (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1975
r., IV KR 15/75, OSNKW 1975, z. 7, poz. 91), trzeba dobitnie powiedzieć,
że taki punkt widzenia nie oznacza, iż ewidentny błąd pisarski, który wkradł
się do dyspozytywnej części wyroku poświęconej rozstrzygnięciu o winie i
karze, nie może zostać potraktowany jako oczywista omyłka, o której mowa
w art. 105 § 1 k.p.k. Istotne jest nie miejsce w wyroku, w którym zaistniała
owa omyłka, ale to czy ma ona charakter wyłącznie pisarski, czy jest efektem pośpiechu lub nieuwagi oraz czy pozostaje widoczna „na pierwszy rzut
oka”.
W konkretnym wypadku nikt przeciętnie wyrobiony społecznie nie
mógłby mieć cienia wątpliwości, że podana w zaskarżonym wyroku data
popełnienia przestępstwa, a więc rok „2007” zamiast roku „2004”, była
skutkiem omyłki pisarskiej wywołanej brakiem dostatecznej uwagi czy roztargnieniem i że omyłka ta miała charakter oczywisty. Zestawienie opisów
czynu z aktu oskarżenia i wyroku nie pozwoliło nawet na snucie przypuszczenia, że u podstaw wskazania wadliwej daty czynu legło mylne mniemanie sędziego na temat czasu popełnienia przestępstwa. Hipoteza taka raziła wręcz niedorzecznością.
Kolejny problem prawny wiązał się z pytaniem, czy dopuszczalne jest
usuwanie z orzeczeń oczywistych omyłek pisarskich za pomocą nadzwyczajnego środka zaskarżenia w postaci kasacji? Pozytywna odpowiedź
musiałaby zakładać, że oczywistą omyłkę pisarską należałoby postrzegać
w płaszczyźnie rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia, lub też jednego z bezwzględnych powodów
odwoławczych, np. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w razie zniekształcenia nazwiska członka składu sądzącego. Jasno trzeba stwierdzić, że prostowanie
oczywistej omyłki pisarskiej i kasacja to dwie całkowicie odrębne instytucje
prawne o zgoła radykalnie odmiennych celach i zadaniach. Obrazowo
rzecz ujmując: obie konstrukcje należą do oddzielnych i niezachodzących
na siebie zbiorów. Warto tylko przypomnieć, że sprostowanie oczywistej
omyłki pisarskiej, rachunkowej i w obliczeniu terminów odnosi się do każdego orzeczenia lub zarządzenia albo do ich uzasadnień i może nastąpić w
każdym czasie zarówno z urzędu, jak i na wniosek, natomiast kasacja, jako
nadzwyczajny środek zaskarżenia, służy do kwestionowania przez strony
prawomocnych wyroków sądów odwoławczych (podmioty z art. 521 k.p.k.
mają tu szersze uprawnienia) i wnosi się ją – uogólniając zagadnienie –
wyłącznie z uwagi na poważne uchybienia tkwiące w samym postępowaniu
sądu, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie. Tak, jak niedopuszczalne
jest usuwanie z obiegu prawnego rozstrzygnięć zapadłych z rażącym naruszeniem prawa lub obarczonych uchybieniami z art. 439 § 1 k.p.k. za pomocą rozwiązania prawnego przewidzianego w art. 105 k.p.k., tak i niewłaściwe jest uruchamianie trybu kasacyjnego w celu prostowania oczywistych
omyłek pisarskich, rachunkowych, czy w obliczaniu terminów.
Sumując: błędne oznaczenie w wyroku daty popełnienia czynu zabronionego stanowi oczywistą omyłkę pisarską, o ile na pierwszy rzut oka
można stwierdzić, że było następstwem pośpiechu czy nieuwagi; omyłka
taka powinna być korygowana w trybie określonym w art. 105 k.p.k., a nie
za pomocą kasacji.
W tych warunkach, skoro ujawnione przez skarżącego potknięcie sądu miało charakter oczywistej omyłki pisarskiej, Sądowi Najwyższemu nie
pozostawało nic innego, jak tylko oddalić kasację (art. 537 § 1 k.p.k.) i obciążyć wydatkami związanymi z jej rozpoznaniem Skarb Państwa (art. 638
k.p.k.). (...)