Supreme Court allows victim's supplementary prosecution despite prior dismissal orders due to procedural timeline issues.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland overturned the District Court's dismissal of the victim's supplementary prosecution, remanding the case for retrial. The lower court had rejected the prosecution because the victim's right to file a supplementary indictment was allegedly exhausted by two prior decisions dismissing the case. The Supreme Court ruled that the lower court's interpretation incorrectly restricted this right based on the sequence of procedural decisions rather than the statutory requirements. Consequently, the court held that the victim retained the legal capacity to initiate a supplementary prosecution, necessitating a new trial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 55 § 1 k.p.k.; Art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.: The right to file a supplementary prosecution is not extinguished by prior decisions dismissing the case if the procedural timeline allows for such an action, and the lower court's restriction based on the sequence of decisions lacks statutory basis.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 54/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)SSN Piotr MirekProtokolant Klaudia Binienda w sprawie R. H. i M. H. oskarżonych o przestępstwa z art. 160 § 1 k.k.po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 kwietnia 2023 r.,na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2021 r., V Ka 127/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 13 lipca 2020 r., II K 516/17, 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
2) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. L., Kancelaria Adwokacka w P. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji w charakterze pełnomocnika z urzędu H. R.
UZASADNIENIE
R. H. został oskarżony o to, że w okresie od 24 września 2014 roku do dnia 24 lutego 2016 r. w P. woj. […] naraził H. R. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w następstwie zatrucia substancjami trującymi, poprzez wybudowanie w budynku położonym w P. przy ulicy […], w zabudowie bliźniaczej, bez stosownego pozwolenia budowlanego kominka oraz przebudowanie istniejącej instalacji gazowej poprzez zamontowanie kotłów gazowych centralnego ogrzewania i cieplej wody użytkowej, które następnie zostały podłączone do kanałów kominowych znajdujących się w ścianie dzielącej budynki bliźniacze, co powodowało przenikanie spalin powstających w czasie procesu spalania paliwa w opisanych wyżej urządzeniach w budynku przy ulicy [….] w P. tj. o czyn z art. 160 § 1 k.k. M.
H. została oskarżona o to, że w okresie od 24 września 2014 roku do dnia 24 lutego 2016 r. w P. woj. […] naraziła H. R. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w następstwie zatrucia substancjami trującymi, poprzez wybudowanie w budynku położonym w P. przy ulicy […], w zabudowie bliźniaczej, bez stosownego pozwolenia budowlanego kominka oraz przebudowanie istniejącej instalacji gazowej poprzez zamontowanie kotłów gazowych centralnego ogrzewania i cieplej wody użytkowej, które następnie zostały podłączone do kanałów kominowych znajdujących się w ścianie dzielącej budynki bliźniacze, co powodowało przenikanie spalin powstających w czasie procesu spalania paliwa w opisanych wyżej urządzeniach w budynku przy ulicy […] w P. tj. o czyn z art. 160 § 1 k.k.Wyrokiem z dnia 13 lipca 2020 r., w sprawie II KK 516/17, Sąd Rejonowy w Puławach uniewinnił M.
H. od dokonania zarzucanego im czynu.Wyrok został zaskarżony apelacjami wniesionymi przez oskarżycielkę posiłkowa i i jej pełnomocnika. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2021 roku, w sprawie V Ka 121/21, Sąd Okręgowy w Lublinie uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Puławach i umorzył postępowanie. Nadto Sąd Okręgowy orzekł o kosztach sądowych.Kasację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonych wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej. Sformułował w niej zarzuty: 1.art. 55 § kpk i art. 330 § 2 kpk (obydwu w brzemieniu z dnia 20 czerwca 2017) poprzez przyjęcie, że w sytuacji gdy organ postępowanie przygotowawczego wydał postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego i było to w kolejności trzecie postanowienie w sprawie, tożsame z drugim postanowieniem, pokrzywdzonemu nie przysługuje prawo wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia;2.art. 306 § 1a kpk w zw. z art. 325a § 2 kpk w zw. z art. 330 § 2 kpk ( w brzemieniu z dnia 20 czerwca 2017 roku ) poprzez przyjęcie, że w sytuacji wydania po raz drugi postanowienia łączącego się z zaniechaniem złożenia aktu oskarżenia do sądu (przy czym pierwszym postanowieniem kończącym postępowanie przygotowawcze było postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, zaś drugim o umorzeniu prowadzonego dochodzenia), pokrzywdzonej nie przysługuje już prawo do złożenia zażalenia na postanowienie o umorzenie prowadzonego postępowania przygotowawczego,3.art. 17 § 1 pkt 9 kpk poprzez umorzenie postępowania w sprawie, na skutek przyjęcia, że pokrzywdzonej nie przysługiwało uprawnienie do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia, między innymi z uwagi na fakt, że pomiędzy zdarzeniami objętymi postanowieniami z dnia 21 listopada 2014 roku o odmowie wszczęcia dochodzenia oraz postanowieniami Prokuratury Rejonowej w Puławach z dnia 21 kwietnia 2016 roku, sygn. akt […] i z dnia 31 marca 2017 roku, sygn. akt […] o umorzeniu postępowania w sprawie zachodzi tożsamość czynów, podczas gdy pierwsze postanowienie dotyczy innego okresu niż dwa kolejne postanowienia.
W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji w zakresie, w jakim ten Sąd umorzył postepowanie i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł również o zwolnienie od opłaty od kasacji oskarżycielkę posiłkową oraz o zasądzenie kosztów obrony z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu. Przyjmując za uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I KZP 9/00 (OSNKW 2000 z. 5-6, poz. 42), że postanowienia, o których mowa w art. 55 § 1 k.p.k. muszą być postanowieniami tego samego rodzaju, co wynika z użytego przez prawodawcę słowa „ponownie”, nie można wykluczyć, że w toku postępowania zaistnieje układ procesowy uprawniający do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
Taka sytuacja zaistniała w badanej sprawie. Pomimo tego, że pierwsze postanowienie odmawiało wszczęcia postępowania, to dwa kolejne postanowienia odnosiły się do umorzenia postępowania. Taką wykładnię art. 55 § 1 k.p.k. wykluczył Sąd II instancji powołując się na argument, że w tej sytuacji doszłoby do bezprzedmiotowości nadmienionej uchwały Sądu Najwyższego i innych przytoczonych orzeczeń. W ocenie sądu odwoławczego przesunięcie w czasie możliwości wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia byłoby niepotrzebnym przesunięciem w czasie tej decyzji.
Poza tym takie stanowisko nie znajduje – zdaniem sądu odwoławczego - oparcia w wykładanych przepisach (s. 18 uzasadnienia). Tymczasem stwierdzić należy, że to stanowisko zajęte przez sąd odwoławczy ograniczające możliwość skorzystania z przewidzianego przez prawodawcę uprawnienia do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia nie znajduje oparcia w obowiązujacych przepisach. Przepisy dotyczące tego uprawnienia nie zawierają żadnego sformułowania, które uzasadniałoby stanowisko zajęte przez sąd odwoławczy i warunkowały uprawnienie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia od takiego układu procesowego, w którym te postanowienia wydane zostały jako pierwsze i drugie postanowienie, a nie drugie i trzecie z kolei.
Mając powyższy na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [SOP] [ał]