Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 52/22 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal verdict for violating right to fair trial via 'blue card' procedure evidence misuse.

Numero d'incarto II KK 52/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's verdict, ordering a retrial due to a procedural violation regarding evidence admissibility. The defense argued that police statements obtained during the 'Blue Card' procedure constituted inadmissible testimony when the victim later exercised their right to refuse testimony. The court ruled that such informal police records are not spontaneous statements and their use violates the statutory ban on reusing testimony from witnesses who subsequently refuse to testify in court.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 186 § 1 in fine k.p.k.; Art. 182 § 1 k.p.k.: The prohibition against using testimony from witnesses who have exercised their right to refuse testimony applies to all information gathered by law enforcement, including informal 'Blue Card' records, not just formal court transcripts.

Parole chiave

Generato dall'IA
right to fair trial Blue Card procedure testimony admissibility refusal of testimony procedural violation police evidence retrial order ritiro della querela penale

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 186 § 1 in fine k.p.k.
1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nienależyte rozważenie i odniesienie się do zarzutu z pkt 1.1 apelacji obrońcy i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku, uczynione także z obrazą art. 186 § 1 in fine k.p.k. w zw.
Art. 182 § 1 k.p.k.
z art. 182 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 433 § 2 k.p.k.
W pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy.Kasację od powyższego prawomocnego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi „rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 433 § 2 k.p.k.
Art. 457 § 3 k.p.k.
z art. 457 § 3 k.p.k. i art.
Art. 6 ust. 1 KCHWP
Art. 186 k.p.k.
Uregulowania z art. 186 k.p.k. nie mają charakteru czysto technicznego, porządkującego, ale pełnią bardzo ważną aksjologicznie funkcję chroniącą oskarżonego przed wykorzystywaniem zeznań osób, które skorzystały następnie z prawa do odmowy ich złożenia przed sądem.
Dz. U. Nr 209, poz. 1245
w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. Nr 209, poz. 1245).
art. 535 § 5 k.p.k
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 433 § 2 k.p.k
W pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy.Kasację od powyższego prawomocnego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi „rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 433 § 2 k.p.k.
art. 457 § 3 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Wyrok SN z 21.03.2013 r., III KK 268/12
Wyrok SN z 21.03.2013 r., III KK 268/12, LEX nr 1311768.).
III KK 268/12
Supreme Court quashes lower court verdict for using inadmissible evidence and improperly questioning a minor witness.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II KK 52/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący)‎SSN Zbigniew Puszkarski‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie A. S., skazanego z art. 207 § 1a k.k po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt V Ka (...), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II Ka (...), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 13 stycznia 2021 r. (sygn. akt II K (...)) A. S. został uznany winnym czynu z art. 207 § 1a k.k., za który wymierzono mu karę jednego roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną na okres 3 lat oraz zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość nie mniejszą niż 50 m. Wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 26 maja 2021 r. (sygn. akt V Ka (...)) wyrok Sądu I instancji zmieniono, modyfikując opis przypisanego czynu, obniżono karę pozbawienia wolności do 1 roku oraz uchylono orzeczenie o środkach karnych.

W pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy.Kasację od powyższego prawomocnego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi „rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nienależyte rozważenie i odniesienie się do zarzutu z pkt 1.1 apelacji obrońcy i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku, uczynione także z obrazą art. 186 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 182 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., w wyniku dopuszczenia się tzw.

„efektu przeniesienia” w następstwie niedostrzeżenia przez Sąd Okręgowy uchybień polegających na tym, iż rozstrzyganie w oparciu o dowód z depozycji funkcjonariusza Policji M. J., stanowi obejście zakazu dowodowego, a przez to de facto odtworzenie i wykorzystanie zeznań pokrzywdzonej B. S., która będąc osobą najbliższa dla skazanego skorzystała z prawa przewidzianego w art. 182 § 1 k.p.k., a w konsekwencji czego doszło do niewystarczającego wskazania powodów, dla których powyższy zarzut został uznany za nietrafiony, które to zaniechanie w istotny| sposób naruszyło prawo skazanego do rzetelnego procesu.”Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w L. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Rację ma skarżący, że Sąd II instancji rozpoznając apelację w zakresie zarzutu naruszenia art. 186 §1 k.p.k. polegającego na przesłuchaniu Policjantów dokonujących rozpytania w ramach procedury tzw. Niebieskiej Karty na okoliczności informacji przekazywanych przez pokrzywdzoną zaprezentował błędny pogląd prawny. Zeznania funkcjonariusza M. J. były elementem rekonstrukcji przez Sądu I instancji stanu faktycznego dotyczącego zarzucanego oskarżonemu czynu (s. 5, 6, 8 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że zakaz odtwarzania informacji uzyskanych od świadka obejmuje również zeznania policjantów na okoliczność tego, co mówiła osoba, która następnie skorzystała z prawa odmowy zeznań, o ile wypowiedzi świadka nie miały charakteru spontanicznego i zostały uzyskane w ramach czynności procesowych prowadzonych w sprawie w postępowaniu przygotowawczym (por. m.in. Wyrok SN z 21.03.2013 r., III KK 268/12, LEX nr 1311768.). Nie jest wykluczone zatem przesłuchanie funkcjonariusza na okoliczności inne niż sama treść wypowiedzi osoby, która następnie w stosownym trybie oświadczyła o skorzystaniu z prawa do odmowy zeznań.Regulacja art. 186 § 1 in fine k.p.k. obejmuje także zakaz odtwarzania takich "zeznań", które nie były w sposób formalny protokołowane.

Ma to zapobiegać możliwości obchodzenia restrykcyjnych wymagań wynikających z tego przepisu. Odmienna interpretacja czyniłaby bowiem dopuszczalnym przeprowadzanie przesłuchania lub utrwalanie zeznań świadka z naruszeniem przepisów procesowych, a następnie przesłuchiwanie osób odbierających te zeznania, mimo skorzystania przez świadka z prawa odmowy składania zeznań. Termin „zeznania” należy więc rozumieć w sensie materialnym - jako przekazanie informacji przez świadka podmiotowi wykonującemu czynności procesowe w ramach szeroko rozumianego postępowania karnego, dla celów tego postępowania i z inspiracji tego podmiotu.

Nie budzi wątpliwości, że w ramach procedury tzw. Niebieskiej Karty dochodzi do formalnego zbierania przez interweniujących policjantów depozycji różnych osób. Nie można mówić, że są to wypowiedzi spontaniczne, czy jedynie zasłyszane przez tych funkcjonariuszy - por. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. Nr 209, poz. 1245). Procedura ta służy bardzo konkretnym celom związanym istotą ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j.

Dz. U. z 2021 r. poz. 1249). Błędnie zatem, na co wskazuje skarżący w kasacji, Sąd odwoławczy uznał, że M. J. był adresatem wyłącznie spontanicznych wypowiedzi żony oskarżonego, a art. 186 § 1 k.p.k. zakazuje wyłącznie wykorzystywania zeznań świadka zawartych w protokole przesłuchania. Istota przepisów gwarancyjnych zawartych w procedurze karnej sprowadza się właśnie do tego, by urzeczywistnione zostały wszelkie przewidziane w nich gwarancje mające kluczowe znaczenia dla uczciwego procesu. Próba ich obchodzenia chociażby przez zawężające rozumienie konkretnych przepisów ustawy lub wręcz opaczne interpretowanie czynności, jakie w istocie zostały podjęte w sprawie (formalna procedura czy zbieranie wypowiedzi spontanicznych „poza trybem”) prowadzi w sposób oczywisty do naruszenia prawa procesowego, które ma bardzo konkretną funkcję.

Uregulowania z art. 186 k.p.k. nie mają charakteru czysto technicznego, porządkującego, ale pełnią bardzo ważną aksjologicznie funkcję chroniącą oskarżonego przed wykorzystywaniem zeznań osób, które skorzystały następnie z prawa do odmowy ich złożenia przed sądem. W ponownym postępowaniu Sąd II instancji raz jeszcze oceni zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego i mając na względzie poczynione przez Sąd Najwyższy uwagi, podejmie decyzję co do możliwości wykorzystania i następnie wpływu zeznań M. J. na ostateczny wynik sprawy.