Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 502/22 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from case due to conflict of interest arising from contested judicial council reform. Judge excluded to ensure public perception of impartiality.

Numero d'incarto II KK 502/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense lawyer's request to exclude Judge Antoni Bojańczyk from the cassation proceedings. The defense argued that the judge's appointment to the Supreme Court, following a contested reform of the Judicial Council, created an unavoidable conflict of interest. The court ruled that such circumstances objectively undermine public confidence in the judge's impartiality and violate the principle of a judge not being a party to their own case.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.: A judge must be excluded if circumstances exist that could reasonably raise doubts about their impartiality, particularly when their appointment or conduct in a related reform process compromises public trust in judicial independence.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial impartiality conflict of interest Supreme Court appointment Judicial Council reform nemo iudex in causa sua public perception exclusion of judge professioni giudiziarie

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
akt II K 230/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o sygnaturze akt II KK 502/22.
art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o sygnaturze akt II KK 502/22.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 41 § 1 k.p.k
akt II K 230/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21, LEX nr 3251718).
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2021 r., II KK 426/21
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2021 r., II KK 426/21, OSNK 2022, z.
II KK 426/21
Supreme Court quashes appeal judgment for gross procedural violation regarding selective evidence evaluation in defamation case.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 502/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie skazanego Ł. G., wniosku obrońcy skazanego – adwokat M. B. - o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt II KK 502/22 wniesionej przez obrońcę skazanego Ł. G., od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II Ka 840/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II K 230/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o sygnaturze akt II KK 502/22.

UZASADNIENIEW dniu 12 października 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego Ł. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II Ka 840/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II K 230/21. W wyniku losowania w dniu 20 października 2022 r. do rozpoznania tej sprawy został wyznaczony SSN Antoni Bojańczyk.W dniu 9 stycznia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego, adwokat M. B., o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające przede wszystkim z uzyskania przez Pana Antoniego Bojańczyka statusu sędziego Sądu Najwyższego w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r.

Podniesiono również, że kasacja zawiera m.in. zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy z udziałem sędziego Sądu Rejonowego w Siedlcach delegowanego do Sądu Okręgowego w Siedlcach, który to zarzut jest zbieżny z zarzutem wysuniętym wobec sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21, LEX nr 3251718). Należy podnieść, że sędzia Antoni Bojańczyk na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, postanowieniem z dnia 10 października 2018 r. na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a więc w procedurze kwestionowanej przez obrońcę.

W tej sytuacji udział w rozpoznaniu wywiedzionej kasacji stanowiłby rażące naruszenie zasady nemo iudex in causa sua, co w konsekwencji mogłoby wywołać zarówno u stron, jak i w powszechnym odbiorze przekonanie o braku bezstronności sądu i rzetelności procesu. Mając powyższe na uwadze, zachodzi ryzyko naruszenia zakazu bycia sędzią we własnej sprawie. Rozpoznanie przez sędziego Antoniego Bojańczyka kasacji oznaczałoby także rozpoznanie zarzutów, które sformułował obrońca w zakresie braku przesłanki bezstronności sądu. Ta sytuacja bez względu na to, czy SSN Antoni Bojańczyk wykazałby w tej sprawie bezstronność, mogłaby wywołać u stron oraz w opinii publicznej przekonanie o braku jego bezstronności.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że ocena zasadności wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.), nakazuje uwzględnić wszelkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jego zachowanie. Okoliczności te zaś powinny być oceniane przez pryzmat tego, czy z punktu widzenia przeciętnego obywatela zostały spełnione obiektywne warunki postrzegania sędziego jako bezstronnego i niezawisłego, zaś sąd z udziałem tego sędziego, jako sąd niezależny. Przy dokonywaniu tej oceny nie bez znaczenia jest stosunek sędziego do wprowadzanych zmian w sądownictwie, zwłaszcza w zakresie akceptacji utraty przez Krajową Radę Sądownictwa przymiotu niezależności.

Przy spolaryzowaniu nastrojów społecznych, a w szczególności w środowisku sędziowskim, brak jest w tej sytuacji możliwości obiektywnego przekonania przeciętnie rozsądnej osoby, że zaistniałe okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2021 r., II KK 426/21, OSNK 2022, z. 2, poz. 6).Tymczasem w interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie.

Taka potrzeba zachodzi w badanej sprawie. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia. ał