Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 493/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal and allows defense request to exclude judge due to appointment irregularities.

Numero d'incarto II KK 493/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a final judgment but granted the defense's request to exclude Judge R. W. from the case. The defense argued that the judge's appointment to the disciplinary chamber via a flawed public competition violated constitutional requirements for judicial independence, creating a conflict of interest. The court agreed that this initial appointment defect could not be cured by subsequent transfers, thereby compromising the judge's impartiality and the right to a fair trial under Article 6 of the ECHR.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 179 ust. 1 Konstytucji RP; art. 6 ust. 1 EKPC: A judge appointed to a special chamber via a procedurally defective public competition cannot be transferred to another chamber without a new, valid appointment, as the initial defect compromises external impartiality and the right to a fair trial.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial independence conflict of interest fair trial rights appointment procedure impartiality requirement special chamber cassation appeal professioni giudiziarie

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
od udziału w sprawie II KK 493/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
Art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
Art. 6 ust. 1 EKPC
W.) daje pełną podstawę do rozważania takiej okoliczności jako naruszenia art. 6 ust.
Art. 179 Konstytucji RP
– do legalnej Izby Sądu Najwyższego decyzją osoby pełniącej funkcję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w sposób stanowiący ominięcie wymogów określonych w art. 179 Konstytucji RP (zob.
Art. 47 Karty Praw Podstawowych UE
[Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce (skarga 43572/18), z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (zob.
art. 284 § 2 k.k
oskarżonej z art. 284 § 2 k.k.
art. 41 § 1 k.p.k
od udziału w sprawie II KK 493/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
zarzut wystąpienia uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a związanego z udziałem w rozpoznaniu sprawy SSA X.Y.
art. 179 Konstytucji RP
– do legalnej Izby Sądu Najwyższego decyzją osoby pełniącej funkcję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w sposób stanowiący ominięcie wymogów określonych w art. 179 Konstytucji RP (zob.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I KZP 2/22
Supreme Court rejects preclusion of judges based on appointment method, upholding judicial independence standards.
II KK 82/23
Supreme Court dismisses judge's participation due to flawed appointment procedure violating impartiality guarantees.
BSA I-4110-1/20
Supreme Court clarifies that President-appointed judges do not violate independence if they are not involved in the case.
Reczowicz przeciwko Polsce
wyroki – z dnia 22 lipca 2021 r., Reczowicz przeciwko Polsce [skarga nr 43447/19], z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce [skargi nr 49868/19 i 57511/19], z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp.
Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce
wyroki – z dnia 22 lipca 2021 r., Reczowicz przeciwko Polsce [skarga nr 43447/19], z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce [skargi nr 49868/19 i 57511/19], z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce [skarga nr 1469/20], z dnia 15 marca 2022 r.
Grzęda przeciwko Polsce
[Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce (skarga 43572/18), z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art.
Wałęsa przeciwko Polsce
[Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce (skarga 43572/18), z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art.
C-791/19
C-718/21
I KZ 29/21
Supreme Court corrects a clerical error in its own ruling by replacing 'Lowest' with 'Highest'.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 493/22 POSTANOWIENIE Dnia 1 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie H. S. oskarżonej z art. 284 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 marca 2024 r. wniosku obrońcy oskarżonej o wyłączenie sędziego SN R. W. od udziału w sprawie II KK 493/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, postanowił wyłączyć sędziego SN R. W. od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 493/22.

UZASADNIENIEW sprawie zawisłej w Sądzie Najwyższym i zarejestrowanej pod sygn. II KK 493/22 przedmiotem rozpoznania są kasacje wywiedzione przez obrońcę A. K. oraz pełnomocników oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego G. K. na niekorzyść H. S. i A. K. Kasacje te zostały wniesione od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II AKa 152/18. W kasacji obrońcy A. K. skarżący podniósł m.in. zarzut wystąpienia uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a związanego z udziałem w rozpoznaniu sprawy SSA X.Y. powołanego na urząd sędziego w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3) – pkt 2 kasacji.Po wyłączeniu, na wnioski obrońcy oskarżonej H. S., sędziów SN P. K. i M. B. (postanowienie z dnia […] 2023 r., […]) oraz sędziego SN A. D. (postanowieniem z dnia […] 2023 r., […] ) sprawa przydzielona została – zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 4 stycznia 2024 r. – sędziemu SN R. W.Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. (data wpływu do SN) obrońca oskarżonej H.S. wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie II KK 493/22, również tego sędziego wskazując, że argumenty które skutkowały w włączeniami sędziów SN wyznaczonych do udziału w tym postępowaniu zawarte w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2023 r. oraz z dnia 21 grudnia 2023 r. zachowują aktualność również w odniesieniu do sędziego R.

W. Wynika to zdaniem autora wniosku z faktu, że sędzia R. W. (podobnie jak wyłączeni sędziowie P. K., M. B. i A.D.) powołany został na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tożsamej procedurze, a więc na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r., a jednocześnie miałby rozpoznawać zarzut kasacyjny wskazujący na nienależytą obsadę sądu odwoławczego z uwagi na udział w składzie tego sądu sędziego Sądu Apelacyjnego powołanego w identycznym trybie. W związku z tym udział sędziego R. W. w rozpoznaniu kasacji, w której sformułowany został tego rodzaju zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, naruszałby – w ocenie obrońcy – zakaz nemo iudex in causa sua.

Co więcej, jego zdaniem za koniecznością wyłączenia i tego sędziego przemawia również teza uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, z której wynika, że w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego a priori należy przyjąć, że każdy taki sędzia, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., a jest nim też sędzia R. W., nie spełnia minimalnego standardu niezawisłości i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył co następuje.Wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie II KK 493/22 sędziego SN R.

W. jest w sposób oczywisty zasadny.Sąd Najwyższy w tym składzie podziela również w całej rozciągłości zawartą w wystąpieniu obrońcy oskarżonej H. S. argumentację, odwołującą się zresztą do motywów wcześniejszych, wydanych w tym postępowaniu orzeczeń Sądu Najwyższego, którymi – na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. – wyłączono od udziału w tej sprawie innych sędziów SN powołanych na ten urząd w tożsamej procedurze co sędzia R. W. W tym stanie rzeczy za zbędne uznać należy powielanie trafnej i także podzielanej przez ten skład orzekający Sądu Najwyższego motywacji zawartej w uzasadnieniach postanowień z dnia 8 listopada 2023 r. i z dnia 21 grudnia 2023 r. zarówno w zakresie wskazującym na naruszenie – w wypadku niewyłączenia sędziego R.

W. – zakazu orzekania we własnej sprawie, jak i realnej obawy, że wydane z jego udziałem orzeczenie dotknięte będzie wadą mającą postać bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Przesądza o tym nie tylko treść powołanej przez wnioskodawcę uchwały Sądu Najwyższego wydanej pod sygn. I KZP 2/22, lecz przed wszystkim pkt I uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-2110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7) – w kwestii zachowania mocy obowiązującej tej uchwały zob. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego: z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22 (OSNPiUS 2022, nr 10, poz.

95) i z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22); postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21 (OSNK 2021, z. 10, poz. 41); z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22 (OSNK 2023, z. 5-6, poz. 28), z dnia 13 kwietnia 2023 r., III CB 6/23; z dnia 19 października 2023 r., I ZB 52/22; z dnia 25 października 2023 r., III CZ 280/23. Co więcej, brak wydania rozstrzygnięcia po myśli art. 41 § 1 k.p.k. (niewyłączenia sędziego R. W.) daje pełną podstawę do rozważania takiej okoliczności jako naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPC) na co wskazują liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – dalej ETPCz (zob. wyroki – z dnia 22 lipca 2021 r., Reczowicz przeciwko Polsce [skarga nr 43447/19], z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce [skargi nr 49868/19 i 57511/19], z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce [skarga nr 1469/20], z dnia 15 marca 2022 r. [Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce (skarga 43572/18), z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21]) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (zob. np. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19 i z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21), a w konsekwencji tego również odpowiedzialności finansowej Rzeczypospolitej Polskiej w wypadku wniesienia i to z większym niż duże prawdopodobieństwem skutecznej skargi do ETPCz.W wypadku sędziego R.

W. dodatkowym powodem wyłączenia są również okoliczności, które skutkowały jego obecnym orzekaniem w Izbie Karnej Sądu Najwyższego i to poczynając o sposobu powołania go do mającej charakter sądu specjalnego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w nietransparentnej procedurze w 2018 r., a następnie jego przeniesienie – po likwidacji Izby Dyscyplinarnej w 2022 r. – do legalnej Izby Sądu Najwyższego decyzją osoby pełniącej funkcję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w sposób stanowiący ominięcie wymogów określonych w art. 179 Konstytucji RP (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2023 r., II KK 82/23).

Sąd Najwyższy w tym składzie wyrażony w powołanym wyżej orzeczeniu pogląd w pełni podziela, uznając za uzasadnione stwierdzenie, iż akty nominacji na stanowiska w Izbie Dyscyplinarnej, jako organie, który od początku zasadnie traktowany był jako organ niespełniający konstytucyjnego i konwencyjnego wymogu sądu niezależnego i bezstronnego „ustanowionego ustawą” (zob. pkt 4 powołanej już uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 oraz również wskazany wyżej wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r., Reczowicz przeciwko Polsce), podjęte przez Prezydenta RP wyłącznie w ramach konkursu na stanowiska w tej Izbie, nie obejmują powołania do każdej innej Izby Sądu Najwyższego i tym samym nie wywołują skutków związanych z takim powołaniem.

Wadliwość pierwotnego powołania, niezależnie od intencji ustawodawcy, który w nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym z 2022 r. usunął istniejące dotąd formalne ograniczenia w przenoszeniu sędziów tej Izby, nie mogą prowadzić do usankcjonowania tej pierwotnej wady, a tym bardziej uprawniać do orzekania w innych Izbach Sądu Najwyższego. Ta pierwotna wadliwość powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w konkursie do Izby Dyscyplinarnej nie może być również w drodze wtórnych, mających charakter techniczny zabiegów, konwalidowana.

Skutek taki (konwalidacja) mógłby zostać osiągnięty wyłącznie poprzez przeprowadzenie prawidłowej procedury powołania i to powołania do prawidłowo ukształtowanego sądu.Podsumowanie całokształtu przeprowadzonych powyżej rozważań prowadzi do stwierdzenia, że skład sądu z udziałem sędziego R.W. z powodów instytucjonalnych i ustrojowych, nie gwarantuje niezawisłości i bezstronności sądu ukonstytuowanego z jego udziałem przede wszystkim w aspekcie zewnętrznym, a tym samym nie zapewnia prawa do rzetelnego procesu w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.W związku z powyższym uwzględnienie wniosku obrońcy oskarżonej H.

S. było konieczne. [J.J.][ał] ‎